III SA/Po 232/24

Dnia 19 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 29 lutego 2024r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie dotyczące zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 23.10.2023 r. wystawionego przez wierzyciela – Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. w związku z zaległościami wynikającymi z nieopłaconych składek, organ egzekucyjny Dyrektor I O. ZUS w P. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec R. M.. R. M. wniósł na podstawie art. 33 § 2 pkt 1, pkt 2 lit. a), b), c), pkt 3 oraz pkt 6 lit. c) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm. dalej: u.p.e.a.) zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W związku z powyższym Dyrektor I. O. ZUS w P. na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. postanowieniem z 14 grudnia 2023 r. nr [...] stwierdził zawieszenie z mocy prawa postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec R. M. na podstawie ww. tytułu wykonawczego z 23.10.2023 r. do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych 21.11.2023 r. zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. R. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie nie zgadzając się z rozstrzygnięciem. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS/organ) postanowieniem z 29 lutego 2024 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: K.p.a.), stwierdził niedopuszczalność zażalenia na ww. postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. wniesienie przez obowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Przepisy art. 56 § 3, art. 57 § 1 i art. 58 stosuje się odpowiednio. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie Dyrektor I O. ZUS w P. zawiesił z mocy prawa postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku strony, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego 23.10.2023 r. do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych 21.11.2023 r. zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wprawdzie organ I instancji pouczył, że na postanowienie to przysługuje zażalenia, a strona zastosowała się do tego pouczenia i wniosła zażalenie, to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. W sytuacji bowiem, gdy zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje w okolicznościach wskazanych w art. 35 § 1 u.p.e.a. na wydane w tej sprawie postanowienie nie przysługuje zażalenie. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje bowiem z mocy prawa, a postanowienie potwierdza jedynie tę okoliczność. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na mocy stosowanego odpowiednio art. 56 § 3 u.p.e.a. , na które nie przysługuje zażalenie. Przepis art. 35 § 1 u,.p.e.a. nie odsyła bowiem do odpowiednio stosowanego art. 56 § 4 u.p.e.a., z którego wynika prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W związku z niedopuszczalnością zażalenia należało, stosując - na mocy art. 18 u.p.e.a. – art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. – stwierdzić niedopuszczalność zażalenia. R. M. nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniósł do tutejszego Sądu skargę. W odpowiedzi DIAS podtrzymał zaskarżone postanowienie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę jako niezasadną należało oddalić. Sąd podziela ocenę DIAS, zgodnie z którą należało stwierdzić niedopuszczalność zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu z mocy prawa postępowania egzekucyjnego. Zważyć należy, że na skutek wniesienia przez R. M. zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym Dyrektor I O. ZUS w P. jako organ egzekucyjny postanowieniem z 14 grudnia 2023 r. z mocy prawa, tj. art. 35 § 1 u.p.e.a., zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego na podstawie ww. tytułu wykonawczego z 23.10.2023 r. do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przepis art. 35 § 1 u.p.e.a. przewiduje, że wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Przepisy art. 56 § 3, art. 57 § 1 i art. 58 stosuje się odpowiednio. Stosowany odpowiednio przy wydaniu postanowienia na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. przepis art. 56 § 3 u.p.e.a. określa, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie takie ma charakter deklaratoryjny, potwierdza ono bowiem stan rzeczy zaistniały z mocy przepisu prawa. Jednocześnie takie postanowienie jest innym postanowieniem, aniżeli to, o którym mowa w art. 56, w stosunku do którego przewidziano środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Na postanowienie to nie przysługuje zażalenie. Przepis art. 35 § 1 u.p.e.a. nie odsyła bowiem do odpowiedniego stosowania art. 56 § 4 u.p.e.a., z którego wynika prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 2127/18, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; analogicznie P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, publ. Lex/el. 2023, stan pr. 30.10.2022 r.). W związku z powyższym, skoro R. M., błędnie pouczony przez organ I instancji, wniósł zażalenie na postanowienie tego organu z 14 grudnia 2023 r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., obowiązkiem DIAS było stwierdzenie niedopuszczalności takiego zażalenia. Przepis art. 18 pkt 2 u.p.e.a. nakazuje bowiem, by w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, stosować odpowiednio przepisy K.p.a. Stosownie do art. 144 K.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie zaś art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. W sytuacji zatem, gdy stosownie do przepisu art. 35 § 1 w zw. z art. 56 § 3 u.p.e.a. organ II instancji stwierdził, że nie przysługuje zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego zawieszające z mocy prawa (art. 35 § 1 u.p.e.a.) postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, należało – jak uczynił DIAS – stwierdzić niedopuszczalność zażalenia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 18 w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a. Zaznaczenia wymaga przy tym, że choć stosownie do art. 112 K.p.a. błędne pouczenie zawarte w postanowieniu organu I instancji co do prawa zażalenia nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, to równocześnie ochrona przewidziana w tym przepisie nie ma charakteru absolutnego, w szczególności nie może dawać stronie żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania (por. wyrok NSA z 6 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3013/19, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie może zatem prowadzić do sytuacji wykreowania wobec strony praw procesowych, które na podstawie stosowanych przepisów powszechnie (erga omnes) nie przysługują. Zasadnie więc DIAS uznał, że błędne pouczenie zawarte w postanowieniu Dyrektora I O. ZUS z 14 grudnia 2023 r. o prawie wniesienia zażalenia nie powoduje, że po stronie skarżącego powstało prawo do złożenia zażalenia. Reasumując, Sąd uznając, że zaskarżone postanowienie wydano zgodnie z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), skargę oddalił.