VI SA/Wa 4914/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 31 maja 2023 r. nr DPS-DPSZPO.456.3.2022.JC w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Skarżącej D. S.A. z siedzibą w [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Komisja Nadzoru Finansowego (Organ, Komisja) decyzją z 31 maja 2023 r. nr DPS-DPSZPO.456.3.2022.JC na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 753), art. 97 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2554) w związku z naruszeniem art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a), art. 97 ust. 1 pkt 5 oraz art. 97 ust. 4 w zw. z art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o ofercie w związku z posiadaniem przez L. sp. z o.o. z siedzibą w [...] akcji spółki S. S.A. w 2018 r. utrzymała w mocy decyzję tego Organu z 22 grudnia 2021 r. nr DPS.456.26.2019.EO nakładającą na spółkę L. sp. z o.o. z siedzibą w [...] karę administracyjną w wysokości 7.000.000 zł i uchyliła decyzję Komisji z 22 grudnia 2021 r. w części nakładającej na L. sp. z o.o. z siedzibą w [...] karę pieniężną w wysokości 900.000 zł oraz nałożyła na L. sp. z o.o. z siedzibą w [...] karę pieniężną w wysokości 850.000 zł. Na powyższą decyzję pismem z 16 czerwca 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. S.A. z siedzibą w L. (Skarżąca), zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komisji oraz o umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jej odrzucenie z uwagi na brak interesu prawnego Skarżącej w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postepowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesienie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewiązanym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Badana w tej sprawie skarga nie jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Określone w art. 58 p.p.s.a. podstawy odrzucenia skargi nawiązują do przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, rozumianych jako określone przepisami prawa warunki prawidłowego zaskarżenia, dotyczące przedmiotu skargi, jej formy, treści, ale także dotyczące przesłanek o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, określających, od jakiej formy działalności organów administracji publicznej skarga przysługuje i który z podmiotów jest legitymowany do wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie Sąd, po zbadaniu przesłanek dopuszczalności skargi wniesionej przez Skarżącą uznał, że jej skarga jest niedopuszczalna ze względów podmiotowych. Stosownie do treści art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Skarżącym, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. jest więc podmiot, którego skarga może dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej" rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. Tak też powszechnie przyjmują sądy administracyjne (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2024 r., sygn. III OSK 477/23 i przywołana tam judykatura). W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, Skarżąca nie miała interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Adresatem zaskarżonej decyzji była Spółka L. sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Skarżąca nie była stroną postępowania przed Komisją Nadzoru Finansowego w skarżonej sprawie i wydana w sprawie decyzja nie była do niej skierowana. Wobec powyższego należy stwierdzić, że Skarżąca nie posiada interesu prawnego legitymującego do złożenia skargi w tej sprawie, rozumianego jako istnienie związku między sferą jej indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością, a jedynie interes faktyczny. W doktrynie prawa administracyjnego pod pojęciem interesu faktycznego rozumie się "subiektywny, własny pogląd podmiotu zewnętrznego (obywatela) na działalność administracji publicznej – że powinna ona podjąć na jego rzecz jakieś działanie lub powstrzymać się od jakiegoś działania. Pogląd ten nie znajduje odzwierciedlenia w obowiązującym prawie i z tego powodu nie jest w zasadzie przez to prawo chroniony", który to interes "przeobraża się w interes prawny, gdy uzyskuje odniesienie prawne, tzn. gdy wynika z normy prawnej, opiera się na niej lub daje się z nią powiązać. Interes prawny stanowi więc również subiektywny, własny pogląd podmiotu zewnętrznego (obywatela) na to, że administracja publiczna powinna podjąć na jego rzecz jakieś działanie (zwłaszcza wydać decyzję administracyjną) lub powstrzymać się od takiego działania, ale tym razem pogląd ten znajduje odzwierciedlenie w obowiązującym prawie i z tego powodu jest przez to prawo specjalnie chroniony. Z powodu tego powiązania z prawem interes prawny istnieje obiektywnie i może być wyznaczony przez prawo dla kogoś, kto nawet nie zdaje sobie sprawy z jego istnienia. Mając interes prawny, podmiot zewnętrzny nie uzyskuje jeszcze uprawnienia materialnoprawnego, ale prawo do uzyskania aktu, aktu wydanego w sformalizowanym postępowaniu administracyjnym, który potwierdzi pogląd jednostki albo mu zaprzeczy. Z normy prawnej wynika wtedy np. jakaś korzyść, której prawo pozwala oczekiwać, możność dążenia do jakiegoś skutku prawnego, możność obrony przed utratą już zdobytych uprawnień. Interes prawny jest więc po to, aby uzyskać efekt, skutek prawny, najczęściej w postaci aktu stosowania prawa (decyzji)." (J. Zimmermann, Interes [w:] Alfabet prawa administracyjnego, Warszawa 2022, s. 99-100). Z tego względu, w okolicznościach tej sprawy nie istnieje norma prawa materialnego, która konstytuowałaby interes prawny Spółki do zaskarżenia ww. decyzji Komisji nadzoru Finansowego, która nakładała obowiązki jedynie na L. sp. z o.o. z siedzibą w [...], przez co jedynie owa spółka (za wyjątkiem podmiotów szczególnych, jak prokurator czy Rzecznik Praw Obywatelskich) była umocowana do żądania kontroli sądowoadministracyjnej legalności wydanego aktu. Jednocześnie Sąd zauważa, że w aktach sprawy znajduje się również wniosek Skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją z uwagi na brak udziału w postępowaniu bez własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), który został przez Komisję rozpoznany, bowiem postanowieniem z 28 września 2023 r. Organ odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, wskazując, że Skarżąca nie posiada interesu prawnego, uprawniającego ją do udziału w tym postępowaniu w charakterze strony. Również jest Sądowi wiadome, że postanowienie to nie zostało przez Skarżącą zaskarżone, pomimo prawidłowego pouczenia co do formy i trybu jego zaskarżenia. Skoro zatem Skarżąca nie zdecydowała się na poddanie kontroli sądowoadministracyjnej aktu odmawiającego jej w sposób bezpośredni udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, tym bardziej za niezasadne należy uznać legitymowanie się przez Skarżącą prawem do wniesienia skargi w postępowaniu, w którym nie miała przymiotu strony. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. W zakresie zwrotu wpisu od skargi Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.