I SA/Bd 41/24
WyrokWSA w Bydgoszczy2024-07-02
Skład orzekający: sędzia WSA Leszek Kleczkowski, sędzia WSA Tomasz Wójcik, asesor WSA Joanna Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, skierowaną do skarżącego, mimo braku jednoznacznego zobowiązania się przez niego do zwrotu płatności przyznanych poprzedniemu beneficjentowi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób wystarczający, czy skarżący faktycznie zobowiązał się do zwrotu płatności przyznanych poprzedniemu beneficjentowi (S. W.), mimo braku zaznaczenia odpowiedniego pola w formularzu. Organ nie wskazał również podstawy prawnej ani zdarzenia prawnego, na mocy którego skarżący przejął zobowiązanie, co narusza wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych na 2021 r., deklarując realizację dwóch pakietów. Wcześniej, w latach 2018-2020, płatności te były przyznawane S. W. W wyniku kontroli stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej i zmniejszenie powierzchni objętej zobowiązaniem. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2018-2020, skierowaną do J. W. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zakwestionował decyzję, podnosząc m.in. nierozpoznanie istoty sprawy i naruszenie jego interesu, a także wskazując na trudną sytuację materialną i wspólne prowadzenie gospodarstwa z żoną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia 23 października 2023 r. i przyznał koszty pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Wójcik asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 23 października 2023 r. nr BDSPB02-293/2023 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020) 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz radcy prawnego M. B. kwotę 6640 zł (sześć tysięcy sześćset czterdzieści złotych), w tym podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności, w którym zawnioskował m.in. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach PROW 2014-2020 na 2021 r. We wniosku producent rolny zadeklarował realizację dwóch pakietów rolno-środowiskowo-klimatycznych: pakietu 2 Ochrona gleb i wód w wariancie 2.1 Międzyplony i pakietu 5 Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże. Powierzchnia zadeklarowana do płatności wynosiła 61,39 ha w wariancie 2.1 i 10,84 ha w wariancie 5.5. Skarżący zawnioskował również o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach pakietu 5. Do wniosku o przyznanie płatności dołączono oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020) z lat 2018-2020 w całości po S. W..
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. przyznał stronie płatność w łącznej wysokości [...] zł dla wariantu 5.5 do powierzchni 10,22 ha oraz odmówił przyznania płatności do wariantu 2.1 i nałożył sankcję w wysokości [...] zł. Ponadto organ odmówił przyznania wnioskodawcy kwoty na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej w ramach pakietu 5, wyjaśniając, że refundacja kosztów transakcyjnych została wypłacona przekazującemu zobowiązanie, tj. S. W., a przejęcie zobowiązania nie uprawnia przejmującego do uzyskania drugi raz wsparcia dla danego siedliska. Przyznane na mocy ww. decyzji środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego w dniu [...] maja 2022 r.
W wyniku wszczętego postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wydał w dniu [...] sierpnia 2023 r. decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020). Jak wynika z treści niniejszej decyzji, kwota nienależnie pobranych środków finansowych wyniosła łącznie [...] zł i obejmowała płatności wypłacone za lata 2018, 2019 i 2020 S. W. w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2023 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z dnia [...] sierpnia 2023 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020).
W uzasadnieniu organ podał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniach 11-29 października 2021 r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, w wyniku której stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem w ramach wariantu 2.1 Międzyplony realizowanym od 2018 r. oraz zmniejszenie powierzchni użytków rolnych objętych zobowiązaniem w ramach wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże o 0,62 ha. Wobec powyższego przyznane producentowi płatności z tytułu realizacji działania rolno-środowiskowo-klimatycznego objętego PROW na lata 2014-2020 dla wariantu 2.1 Międzyplony podlegają zwrotowi, stosownie do przepisu § 34 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej: "rozporządzenie"). Z kolei płatności z tytułu realizacji działania rolno-środowiskowo-klimatycznego dla wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże podlegają zwrotowi, stosownie do przepisu § 34 ust. 2 rozporządzenia. Dlatego też zasadne było wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych i w konsekwencji ustalenie kwoty podlegającej zwrotowi przez beneficjenta.
Odnosząc się do odwołania, w którym skarżący zarzucił, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano żony - S. W., która również uczestniczyła w realizacji programu rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020) i składała wnioski o dopłaty, organ wskazał, że skarżący w dniu [...] czerwca 2021 r. zawnioskował o przejęcie zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w całości od S. W.. W oświadczeniu o kontynuacji realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego producent rolny zobowiązał się do kontynuowania realizacji tego zobowiązania i zapłaty na rzecz ARiMR równoważności kwoty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej uzyskanej przez rolnika lub zarządcę, któremu została przyznana płatność, jaką rolnik lub zarządca ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania przez tego rolnika lub zarządcę wystąpiły okoliczności stanowiące podstawę zwrotu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. W związku z powyższym, zarzut strony organ uznał za bezzasadny.
W zakresie zarzutu, że nałożone sankcje są nadmierne organ podał, że przeprowadzona w gospodarstwie strony kontrola na miejscu w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego nie stwierdziła na żadnej działce rośliny deklarowanej w ramach wariantu 2.1 Międzyplony. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r. odmówił przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej i nałożył sankcję. Przedmiotowa decyzja została doręczona producentowi rolnemu w dniu [...] kwietnia 2022 r. Strona nie zakwestionowała rozstrzygnięcia zawartego w otrzymanej decyzji przez złożenie odwołania w stosownym terminie. Powyższy zarzut organ odwoławczy uznał zatem także za bezzasadny.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wskazał, że skarżący przystąpił do realizacji programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, podjętego przez S. W. począwszy od dnia [...] marca 2018 r., składając w dniu [...] czerwca 2021 r. oświadczenie o kontynuacji realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Strona winna zatem posiadać pełną wiedzę na temat obowiązków związanych z realizacją programu, który ma charakter wieloletni. Organ podkreślił również, że uczestnictwo w programie jest wolą samego beneficjenta, a nie jego obowiązkiem. To producent rolny jako beneficjent programu rolno-środowiskowo-klimatycznego winien dochować należytej staranności, aby wywiązać się z wymogów związanych z realizacją zobowiązania wieloletniego. Beneficjent działania rolno-środowiskowo-klimatycznego powinien zatem wiedzieć, że niedotrzymanie zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego przez zaniechanie produkcji w danym roku będzie skutkować koniecznością zwrotu otrzymanych płatności. Ponadto zmniejszenie wielkości obszaru, na którym powinien realizować zobowiązanie w ramach danego pakietu lub jego wariantu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2-6 rozporządzenia będzie powodowało zwrot części płatności przyznanej w ramach danego pakietu lub jego wariantu, która odpowiada procentowemu stosunkowi powierzchni obszaru, na którym rolnik lub zarządca nie realizuje tego zobowiązania, do powierzchni obszaru, na którym powinno być realizowane to zobowiązanie.
W tych okolicznościach Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji co do wysokości łącznej kwoty nienależnie pobranych przez J. W. z tytułu realizacji programu rolno-środowiskowo-klimatycznego wynoszącej [...] zł, na którą składają się następujące płatności: [...] zł za 2018 r., [...] zł za 2019 r. i [...] zł za 2020 r.
Organ wskazał, że kwota ustalona decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z dnia [...] sierpnia 2023 r. w łącznej wysokości [...] zł stanowi płatność nienależną w rozumieniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (dalej: "rozporządzenie nr 809/2014"). W rozpatrywanej sprawie kwota przyznanej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w odniesieniu do kampanii 2018 r., 2019 r. i 2020 r. nie wynikała z pomyłki organu, lecz z faktu zaniechania realizacji przez producenta zobowiązania w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego dla wariantu 2.1 oraz zmniejszenia wielkości obszaru, na którym powinien być realizowany wariant 5.5. Błąd ten nie powstał zatem z winy lub pomyłki organu, a pełną odpowiedzialność za jego wystąpienie ponosi producent rolny, który nie dopełnił ciążących na nim wymogów związanych z realizacją zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego. W świetle powyższego brak jest podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 i tym samym odstąpienia od windykacji nienależnie pobranych środków finansowych.
Organ uznał także, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. W rozpatrywanej sprawie jako datę dopuszczenia się nieprawidłowości przyjąć należy dzień [...] kwietnia 2022 r., czyli datę raportu z kontroli administracyjnej, na podstawie którego organ pierwszej instancji po przeanalizowaniu nowych okoliczności i dowodów stwierdził brak kontynuacji podjętego zobowiązania. Nie upłynął zatem okres 4 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, a to oznacza, że nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych.
Organ odwoławczy podzielił również stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. w kwestii tego, że w realiach rozpatrywanej sprawy nie został przekroczony, wynikający z art. 54 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, termin 18 miesięcy, liczony od zatwierdzenia nieprawidłowości, na wystąpienie do beneficjenta o zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności. Dokumentem stwierdzającym nieprawidłowość w niniejszej sprawie jest zawiadomienie z dnia [...] lipca 2023 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego, doręczone w dniu [...] sierpnia 2023 r. W związku z tym nie minął 18-miesięczny okres uprawniający Agencję do występowania o zwrot płatności nienależnie wypłaconych.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy oraz naruszenie jego interesu jako strony postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie zgadza się z wydaną decyzją. Podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, nieruchomości rolne ma zajęte przez komorników i nie stać go na zwrot płatności. Przyznał, że jedynym jego uchybieniem było nie wykonanie poplonów z uwag na brak środków. Nie zgodził się z pominięciem w decyzji zwrotowej żony S. W., z którą jest w trakcie postępowania o rozdzielność majątkową.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.
Z akt sprawy wynika, że w latach 2018-2020 S. W. ubiegała się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach PROW 2014-2020. We wnioskach deklarowała realizację dwóch pakietów rolno-środowiskowo-klimatycznych: pakietu 2 Ochrona gleb i wód w wariancie: 2.1 Międzyplony oraz pakietu 5 Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże. Po rozpatrzeniu tych wniosków Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wydawał za wskazane lata decyzje o przyznaniu S. W. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. W odniesieniu do 2021 r. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej ubiegał się J. W.. We wniosku zadeklarował realizację dwóch pakietów rolno-środowiskowo-klimatycznych: pakietu 2 Ochrona gleb i wód w wariancie: 2.1 Międzyplony oraz pakietu 5 Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże.
W dniach od [...] października 2021 r. do [...] października 2021 r. w gospodarstwie rolnym J. W. przeprowadzona została kontrola na miejscu w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, której wyniki zostały zawarte w raporcie z kontroli. W wyniku kontroli stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej od 2018 r. na działkach rolnych objętych zobowiązaniem w ramach wariantu 2.1 Międzyplony oraz zmniejszenie powierzchni użytków rolnych objętych zobowiązaniem w ramach wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże o 0,62 ha. Po przeprowadzeniu kontroli w dniu [...] kwietnia 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wydał decyzję, na mocy której w odniesieniu do 2021 r. przyznał J. W. płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne w łącznej wysokości [...] zł dla wariantu 5.5 oraz odmówił przyznania płatności do wariantu 2.1 i nałożył sankcję w wysokości [...] zł.
W związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi podczas kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wszczął z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalania kwot nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych przyznanych producentowi rolnemu za lata 2018-2020. W dniu [...] sierpnia 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wydał wobec J. W. decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020). Jak wynika z treści tej decyzji, kwota nienależnie pobranych środków finansowych wyniosła łącznie [...] zł i obejmuje płatności wypłacone za 2018 r., 2019 r. i 2020 r. w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Po rozpatrzeniu odwołania decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T..
Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem J. W. wskazał, że gospodarstwo rolne było prowadzone wspólnie z żoną – S. W. i nie zgodził się z tym, iż tylko on ma ponosić odpowiedzialność i zwracać dopłaty. Podniósł też, że jego uchybienie przy realizacji programu rolnego polegało na niewykonaniu poplonu w 2021 r., z uwagi na brak środków finansowych i niewyrażeniu przez ARiMR w Ś. zgody na zaciągnięcie kredytu na wykonanie poplonu i przedłużenie terminu.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić kwestię odpowiedzialności skarżącego za zwrot płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych przyznanych S. W. za lata 2018-2020. W tym względzie w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że J. W. w dniu [...] czerwca 2021 r. zawnioskował o przejęcie zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w całości od S. W.. Podkreślono, że w oświadczeniu o kontynuacji realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego producent rolny zobowiązał się do kontynuowania realizacji tego zobowiązania i zapłaty na rzecz ARiMR równoważności kwoty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej uzyskanej przez rolnika lub zarządcę, któremu została przyznana płatność, jaką rolnik lub zarządca ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania przez tego rolnika lub zarządcę wystąpiły okoliczności stanowiące podstawę zwrotu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (str. 6 zaskarżonej decyzji). Dlatego, według organu, prawidłowo decyzja o ustaleniu nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych została skierowana do skarżącego.
W tym kontekście należy zauważyć, że do wniosku skarżącego o przyznanie powyższej płatności na 2021 r. został załączony formularz (k. 26 akt adm.), w którym wnioskodawca (zgodnie z objaśnieniami zawartymi w formularzu) poprzez zaznaczenie znakiem "x" odpowiedniego pola złożył oświadczenie o kontynuacji realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Jednakże co do zobowiązania się przez skarżącego do zapłaty na rzecz ARiMR równoważności kwoty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej uzyskanej przez rolnika lub zarządcę, któremu została przyznana płatność, jaką rolnik lub zarządca ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania przez tego rolnika lub zarządcę wystąpiły okoliczności stanowiące podstawę zwrotu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, to na formularzu (k. 26 akt adm.) w pkt V "Zobowiązania" w polu 3 o treści "Zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa równoważności kwoty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej lub ekologicznej uzyskanej przez rolnika lub zarządcę, któremu została przyznana płatność, jaką rolnik lub zarządca ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania przez tego rolnika lub zarządcę wystąpiły okoliczności stanowiące podstawę zwrotu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej lub płatności ekologicznej", nie został przez skarżącego postawiony znak "x". Organ do tej kwestii w zaskarżonej decyzji w ogóle się nie odniósł i nie wyjaśnił, czy w takim razie można przyjąć, że skarżący złożył zobowiązanie o powyższej treści, a jeżeli tak, to organ powinien wytłumaczyć dlaczego tak uważa. Nie wyjaśniano też jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma niewypełnienie przez skarżącego pkt VI powyższego formularza zatytułowanego "Wykaz działek ewidencyjnych objętych zobowiązaniem rolno-środowisko-klimatycznym lub zobowiązaniem ekologicznym, na których będzie kontynuowane zobowiązanie". W zaskarżonej decyzji nie wskazano także przepisów prawnych, w oparciu o które istnieje obowiązek składania powyższych oświadczeń i zobowiązań. Organ nie wyjaśnił również jakie zdarzenie (np. umowa) spowodowało, przejęcie przez skarżącego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego od S. W. i jakie przepisy prawne regulują kwestie tego przejęcia. W aktach sprawy brak jest też dokumentu potwierdzającego powyższe zdarzenie.
Nie są natomiast zasadne podniesione w skardze zarzuty dotyczące niesłusznego pozbawienia skarżącego za 2021 r. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej wskutek braku realizacji wariantu 2.1 Międzyplony. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzji dotyczy nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych za lata 2018-2020. W odniesieniu do 2021 r. została wobec skarżącego wydana decyzja z dnia [...] kwietnia 2022 r. przez Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś., w której w odniesieniu do wariantu 2.1 odmówiono producentowi rolnemu przyznania płatności i nałożono sankcję. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2022 r. i nie została od niej wniesione odwołanie.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 10a ust. 1a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa obowiązkiem organu administracji publicznej jest stanie na straży praworządności (pkt 1), a także wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego (pkt 2). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Nadto, w myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Oznacza to, że decyzja, którą otrzymuje strona powinna w uzasadnieniu wskazywać jakie przepisy oraz fakty zadecydowały o takim, a nie innym określeniu jej obowiązków. Zdaniem Sądu, ze wskazanych wyżej względów wymienione przepisy zostały przez organ naruszone.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie [...]zł orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. i § 8 pkt 6 w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2024r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Przyznana kwota obejmuje VAT w wysokości [...] zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło