II OSK 1022/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 434/22 w sprawie ze skargi B. G. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 13 kwietnia 2022 r., znak: ZOA-VI.7721.5.2022 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 434/22, po rozpoznaniu skargi B. G. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 13 kwietnia 2022 r., znak: ZOA-VI.7721.5.2022 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych - uchylił zaskarżone postanowienie w części, w jakiej utrzymuje w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 21 lutego 2022 r., znak: PINB 7355/F9/2021, w zakresie nakazującym skarżącemu bezzwłoczne zabezpieczenie obiektu budowlanego i terenu, na którym prowadzona jest budowa oraz usunięcie stanu zagrożenia poprzez zabezpieczenie przed dostępem osób postronnych (pkt I); uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 21 lutego 2022 r., znak: PINB 7355/F9/2021, w zakresie nakazującym skarżącemu bezzwłoczne zabezpieczenie obiektu budowlanego i terenu, na którym prowadzona jest budowa oraz usunięcie stanu zagrożenia poprzez zabezpieczenie przed dostępem osób postronnych (pkt II); w pozostałym zakresie oddalił skargę (pkt III); zasądził od Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie na rzecz B. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt IV). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył B. G., zaskarżając wyrok: 1. w części, w jakiej utrzymuje w mocy postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 kwietnia 2022 r. znak: ZOA-VI.7721.5.2022 oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 21 lutego 2022 r. znak: PINB 7355/F9/2021 w sprawie wstrzymania inwestorowi B. G. prowadzenia robót budowlanych (...) i nakazu bezzwłocznego zabezpieczenia obiektu (pkt III wyroku); 2. co do rozstrzygnięcia o odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w zakresie obejmującym koszty i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt III i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania, uchylenie zaskarżonego wyroku w części, w jakiej Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w zakresie obejmującym koszty oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika i w tym zakresie zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego przez radcę prawnego za obie instancje według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, a ponadto, z ostrożności procesowej, w przypadku reformatoryjnego rozstrzygnięcia, zwrot kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego za obie instancje. Skarżący kasacyjnie Sądowi I instancji zarzucił: 1. naruszenie art. 151 p.p.s.a. przez jego nieuprawnione zastosowanie, spowodowane niedostrzeżeniem wad procesowych postępowania administracyjnego, które stanowiły podstawę do zastosowania przez Sąd rygoru ustanowionego w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a, tj. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.; 2. naruszenie art. 151 p.p.s.a. przez jego nieuprawnione zastosowanie, w rezultacie nieprzeprowadzenia z urzędu dowodów z materiałów przesłanych w uzupełnieniu skargi, co nakazuje art. 134 § 1 p.p.s.a., przez pominięcie dowodu z zeznań świadków, w tym właściciela nieruchomości M. C., a także nieuwzględnienie z urzędu orzeczenia Sądu Rejonowego w L. sygn. II W [...] (Wydział Kamy), tj. naruszenie art. 11 p.p.s.a.; 3. naruszenie art. 151 p.p.s.a. przez nieuprawnione zastosowanie w wyniku błędnej oceny nakładu pracy wykonanej przez profesjonalnego pełnomocnika, a w efekcie wadliwe zastosowanie art. 206 p.p.s.a. i odmowę zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa, podczas gdy wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika za zastępstwo procesowe jest kosztem niezbędnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zaznaczyć, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, a więc wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, w granicach których NSA jest władny badać sprawę, polega na wskazaniu konkretnych przepisów, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych, a także pełnej nazwy aktu prawnego zawierającego wskazane przepisy prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, jako sąd kasacyjny, nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. przez jego nieuprawnione zastosowanie, spowodowane niedostrzeżeniem wad procesowych postępowania administracyjnego, które stanowiły podstawę do zastosowania przez Sąd rygoru ustanowionego w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Powołane przepisy mają charakter wyłączenie wynikowy. Ich naruszenie jest zawsze następstwem uchybienia innym normom prawnym, a zatem wymienione w analizowanym zarzucie przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. Przepisy te można naruszyć jedynie w powiązaniu z wyraźnie wskazanymi przepisami postępowania lub prawa materialnego, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Tym samym powyższy zarzut należało uznać za nieweryfikowalny. Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. przez jego nieuprawnione zastosowanie, w rezultacie nieprzeprowadzenia z urzędu dowodów z materiałów przesłanych w uzupełnieniu skargi, co nakazuje art. 134 § 1 p.p.s.a., przez pominięcie dowodu z zeznań świadków, w tym właściciela nieruchomości M. C., a także nieuwzględnienie z urzędu orzeczenia Sądu Rejonowego w L. sygn. II W [...] (Wydział Kamy), tj. naruszenie art. 11 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, a więc nawet wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Naruszenie wskazanego przepisu może natomiast polegać na uznaniu przez sąd, że jest związany zarzutami i wnioskami skargi albo na wyjściu poza granice sprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd zbadał zgodność z prawem zaskarżonego aktu, którym było postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 13 kwietnia 2022 r., znak: ZOA-VI.7721.5.2022, jak i na mocy art. 135 p.p.s.a. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 21 lutego 2022 r., znak: PINB 7355/F9/2021, a więc rozstrzygnął w granicach sprawy, w której została wniesiona skarga. W niniejszej sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Zarzut nieprzeprowadzenia określonych dowodów przedłożonych przez stronę mógłby być natomiast rozważany przez pryzmat art. 106 § 3 p.p.s.a., który stanowi o możliwości przeprowadzenia przez Sąd z urzędu lub na wniosek stron dowodów uzupełniających z dokumentów. Zarzutu naruszenia powołanego przepisu jednak skarga kasacyjna nie zawiera. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 11 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie z urzędu orzeczenia Sądu Rejonowego w L. sygn. akt II W [...], wskazać należy, że stosownie do tego przepisu, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Powołany przepis nie dotyczy wyroków uniewinniających i umarzających postępowanie, jak i wydanych w sprawach o wykroczenie. Powołana w skardze kasacyjnej sprawa była zaś sprawą o wykroczenie, nie mogło zatem dojść do naruszenia art. 11 p.p.s.a. Niezasadny jest również zarzut błędnej oceny nakładu pracy wykonanej przez profesjonalnego pełnomocnika, a w efekcie wadliwe zastosowanie art. 206 p.p.s.a. i odmowę zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa, podczas gdy wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika za zastępstwo procesowe jest kosztem niezbędnym. Zgodnie z art. 206 p.p.s.a., Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. W niniejszej sprawie skarga została uwzględniona jedynie w części, w dodatku z przyczyn zupełnie innych niż podniesione w skardze, której argumenty okazały się niezasadne. W pozostałym zakresie skargę oddalono. Tym samym zachodziły podstawy do zastosowania przez Sąd art. 206 p.p.s.a., co czyni podniesiony zarzut niezasadnym. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 p.p.s.a.