II SA/Gd 1084/23
WyrokWSA w Gdańsku2024-07-03
Skład orzekający: Krzysztof Kaszubowski, Katarzyna Krzysztofowicz, Jakub Chojnacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił datę początkową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uwzględniając fakt pobierania przez wnioskodawcę renty socjalnej oraz jego deklarację o gotowości do jej zawieszenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia terminu początkowego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Stwierdził, że organ odwoławczy pominął istotne okoliczności faktyczne i prawne, w tym deklarację skarżącego o gotowości do zawieszenia renty socjalnej w momencie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych umożliwiają wybór świadczenia, a organ powinien ułatwić stronie skorzystanie z tego prawa, zapewniając, że nie dojdzie do kumulatywnego pobrania świadczeń za ten sam okres.Stan faktyczny
Skarżący B. W. domagał się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną żoną. Organy administracji wielokrotnie odmawiały przyznania świadczenia, powołując się na pobieranie przez skarżącego renty socjalnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku ostatecznie przyznało świadczenie od 1 sierpnia 2023 r., jednak skarżący domagał się przyznania go od daty złożenia wniosku. Skarżący podnosił, że deklarował gotowość do zawieszenia renty socjalnej od momentu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a organy nie poinformowały go prawidłowo o przesłankach przyznania świadczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 4 października 2023 r. w części dotyczącej ustalenia terminu początkowego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Aleksandra Głowacka po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi B. W.-R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 4 października 2023 r., nr SKO.421.772.2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia terminu początkowego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
B. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 24 września 2021 r. B. W. wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną, J. W.
Prezydent Miasta Słupska decyzją z dnia 27 października 2021 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 14 grudnia 2021 r. uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Ponownie rozpoznając wniosek organ I instancji decyzją z dnia 10 marca 2022 r. odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 29 czerwca 2022 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 773/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z dnia 29 czerwca 2022 r.
Na skutek ponownego rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z dnia 31 maja 2023 r. uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia 28 lipca 2023 r. Prezydent Miasta Słupska po raz kolejny orzekł o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na J. W., uznając że wnioskodawca nie spełnia ustawowych przesłanek do jego przyznania wskazanych w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 390).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 4 października 2023 r. uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji w całości oraz orzekło o przyznaniu wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną w kwocie 2.458 zł miesięcznie od dnia 1 sierpnia 2023 r. na czas nieokreślony. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż J. W. (ur. 31 października 1990 r.) jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, legitymującą się orzeczeniem z dnia 10 lipca 2009 r. wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Słupsku. Niepełnosprawność istniała przed 16 rokiem życia (od urodzenia), a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od - 16 roku życia. Z orzeczenia wynika także, że wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie wydano na stałe. Z przeprowadzonego w dniu 18 października 2021 r. wywiadu środowiskowego wynika, że niepełnosprawna cierpi na porażenie dziecięce czterokończynowe, nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować i wymaga stałej całodobowej opieki. Całodobową opiekę nad niepełnosprawną sprawuje nad nią mąż.
Kolegium podniosło, że choć organ I instancji w zaskarżonej decyzji nie kwestionuje, że wnioskodawca prawidłowo sprawuje opiekę nad niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną, a sprawowana opieka uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia, to jednak - wbrew wytycznym zawartym w wyroku sygn. akt II SA/Gd 773/22 z dnia 8 lutego 2023 r. - bezpodstawnie wyłączył stronę z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, nawet pomimo otrzymania decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Słupsku z dnia 21 lipca 2023 r. o wstrzymaniu wypłaty renty socjalnej od dnia 1 sierpnia 2023 r.
W ocenie organu odwoławczego z przedłożonych akt sprawy nie wynika jednak aby zachodziły negatywne przesłanki z art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych uniemożliwiające przyznanie świadczenia. W rezultacie, uwzględniając okoliczność, że decyzją z dnia 21 lipca 2023 r. wstrzymano wnioskodawcy wypłatę renty socjalnej od dnia 1 sierpnia 2023 r. organ odwoławczy orzekł o przyznaniu żądanego świadczenia.
Końcowo, odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu argumentacji dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną od dnia złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne z korektą naliczeń do dnia 30 lipca 2023 r. otrzymywanej renty socjalnej, Kolegium wyjaśniło, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z renty socjalnej, od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzje o wstrzymaniu wypłaty renty socjalnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. W. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w zakresie nie przyznania mu żądanego świadczenia za okres od dnia 24 września 2021 r. do 31 lipca 2023 r. i w tym zakresie wniósł o jej uchylenie i zmianę przez przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego za wskazany okres. Wniósł ponadto o dołączenie do akt sprawy sygn. akt II SA/Gd 773/22 na okoliczność nienależytego rozpoznania sprawy przez organy obu instancji. W ocenie skarżącego organy pominęły okoliczność, że mimo, iż na wezwanie organu I instancji przedstawił decyzję ZUS o zawieszeniu renty, to w marcu 2022 r. nie przyznano mu żądanego świadczenia. Wyjaśnił, że musiał wycofać wniosek o zawieszenie renty, albowiem nie miałby środków na życie i leczenie. Podniósł ponadto, że w piśmie z dnia 16 marca 2022 r. wskazywał, że ZUS zawiesił mu rentę od 1 marca 2022 r., ale decyzja ta zaginęła.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądowa kontrola legalności polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy co do zasady nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazane w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.; dalej jako: "u.ś.r."). Z akt sprawy wynika, że żona skarżącego legitymuje się orzeczeniem z 10 lipca 2009 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Słupsku na stałe. Niepełnosprawność istniała przed 16 rokiem życia (od urodzenia), a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od - 16 roku życia. J.W. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Na podstawie przeprowadzonego w dniu 18 października 2021 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że niepełnosprawna cierpi na porażenie dziecięce czterokończynowe, nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować i wymaga stałej całodobowej opieki. Całodobową opiekę nad niepełnosprawną sprawuje nad nią mąż, który – w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. – jest w pierwszej kolejności zobowiązany do opieki nad nią, a tym samym i uprawniony do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.
Istotą sporu stało się ustalenie daty początkowej, od której należało skarżącemu przyznać uprawnienie do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na przyznaną rentę socjalną. Kolegium przyjęło, że negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 u.ś.r. została wyeliminowana na skutek wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Słupsku decyzji z dnia 21 lipca 2023 r. o wstrzymaniu wypłaty renty socjalnej od dnia 1 sierpnia 2023 r. Powołując się na przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. organ odwoławczy wyjaśnił, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z renty socjalnej, od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłat renty socjalnej. Kolegium jednak całkowicie pominęło okoliczność, że w piśmie z dnia 14 lutego 2022 r. skarżący oświadczył, że zawiesi pobieranie renty socjalnej z dniem przyznania mu żądanego świadczenia pielęgnacyjnego, a ponadto poinformował, że zwrócił się do ZUS z wnioskiem o zawieszenie pobieranego świadczenia rentowego od marca 2022 r.
Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę: ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia.
Stosownie natomiast do treści art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:
1) świadczenia rodzicielskiego lub
2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub
3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub
4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub
5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
- przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.
Należy podkreślić, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. nie powinien być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz od treści art. 24 ust. 2 tej ustawy, który wprowadza zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych począwszy od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Nie można pomijać, że zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. wybór, o którym mowa w tym przepisie przysługuje "osobie uprawnionej" w sytuacji "zbiegu uprawnień do świadczeń". Uprawnienie do świadczeń nie powstaje jednak ex lege, ale na podstawie decyzji. Można zatem być uprawnionym do danego świadczenia jedynie w oparciu o stosowną decyzję. Aby miał miejsce zbieg uprawnień do świadczeń, literalnie rzecz biorąc, powinny one zostać przyznane, czemu sprzeciwia się jednak art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Jednocześnie odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie ze względu na pozostającą w obrocie prawnym decyzję o rencie socjalnej nie jest dopuszczalna ze względu na ustawowo zagwarantowane prawo do wyboru świadczenia. Ta sytuacja jest skutkiem niewątpliwie wadliwej regulacji prawnej, stąd potrzeba zastosowania wykładni celowościowej i systemowej, tak aby końcowy rezultat stosowania przepisów gwarantował osobie uprawnionej prawo pobierania wybranego przez nią świadczenia. Wprowadzenie bezwzględnego wymogu, aby do rezygnacji z przysługującego uprawnienia doszło przed rozpoznaniem wniosku i przyznaniem nowego świadczenia nie jest uzasadnione już z tego powodu, że wówczas niewątpliwie nie będzie miał miejsca zbieg uprawnień do świadczeń, który jest wszak przesłanką ustawową dokonania wyboru (por.: wyrok NSA z 14 października 2021 r., I OSK 483/21; wszystkie powoływane przez Sąd orzeczenia są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać, stosując rozwiązania proceduralne gwarantujące stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. prawo wyboru świadczenia. Poza tym, sprzeczna z koncepcją racjonalnego prawodawcy byłaby akceptacja sytuacji, w której osoba sprawująca opiekę nad osobą niepełnosprawną wnioskująca o przyznanie drugiego ze świadczeń, musiałaby najpierw zrzec się świadczenia uprzednio przyznanego, by następnie oczekiwać w niepewności na wydanie decyzji przyznającej świadczenie korzystniejsze, bez pewności jego uzyskania, pozostając bez środków do życia. Wobec tego, sam fakt, że na dany okres strona pobierała rentę socjalną, co do zasady nie wyklucza przyznania następnie, w uzasadnionym przypadku, na ten okres świadczenia pielęgnacyjnego, o ile zostanie zapewnione, że nie dojdzie do kumulatywnego pobrania obu tych świadczeń za ten sam okres (por.: wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r., I OSK 832/21).
Analiza akt administracyjnych pozwala przyjąć, że na żadnym etapie postępowania, w tym na etapie ponownego rozpoznania sprawy już po wydaniu wyroku z dnia 8 lutego 2023 r. przez WSA w Gdańsku, skarżący nie otrzymał od organów orzekających informacji, że spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a jedyną przeszkodą w tym zakresie jest pobieranie przez niego renty socjalnej. Obowiązek taki wynika z treści art. 79a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), który to przepis stanowi, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Wystosowanie takiej informacji stanowi realizację obowiązku informowania stron oraz czuwania nad tym, aby strony i inni uczestnicy postępowania nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa wynikającego z art. 9 k.p.a. Informując jakie przesłanki zależne od strony nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, organ administracji powinien zadbać o możliwie jasną treść pisma, a także udzielić dodatkowych wyjaśnień, jeżeli okaże się to konieczne. Dopiero dopełnienie wskazanych wymogów pozwoliłoby uznać kierowane do skarżącego pisma za informujące stronę o prawie wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a rentą socjalną. Wprawdzie wystosowane przez organ I instancji pismo z dnia 4 lipca 2023 r. zawierało wezwanie do dostarczenia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zawieszeniu prawa do renty, niemniej jednak w decyzji z dnia 28 lipca 2023 r. Prezydent Miasta Słupska konsekwentnie, po raz trzeci, odmówił przyznania żądanego świadczenia uznając, że skarżący - jako mąż osoby niepełnosprawnej - jest wyłączony z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, a także z uwagi na zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z prawem do renty. Zauważyć jednocześnie należy, że pismo organu I instancji z dnia 4 lipca 2023 r. stanowiło wezwanie do złożenia wyjaśnień z art. 50 § 1 k.p.a. Takiego wezwania nie można zatem uznać za pismo spełniające wymogi realizacji obowiązku informowania stron zgodnie z art. 79a k.p.a.
Podkreślić także należy, że z akt sprawy wynika, iż skarżący na każdym etapie postępowania administracyjnego deklarował gotowość do zawieszenia renty socjalnej w przypadku, gdy organy zapewnią szybkie przejście z systemu świadczeń rentowych do systemu świadczeń rodzinnych. Działanie skarżącego w tym zakresie uznać należy za racjonalne, bowiem zawieszenie prawa do renty socjalnej przed powzięciem informacji o spełnianiu pozostałych warunków do otrzymania wnioskowanego świadczenia, mogłoby powodować niepewność i obawę, czy uzyska wybrane świadczenie i czy nie pozostanie bez środków finansowych. Niezależnie od warunkowego charakteru oświadczenia o rezygnacji z prawa do renty socjalnej ("z dniem przyznania mi prawa do świadczenia pielęgnacyjnego"), wybór co do rodzaju świadczenia jest oczywisty. Z treści oświadczenia strony jednoznacznie wynika, że chciała ona uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, nie chcąc jednak utracić ciągłości otrzymywania świadczenia. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie strona deklarowała rezygnację z renty socjalnej "z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego", jest to równoznaczne z warunkową zgodą na uchylenie decyzji odnoszących się do pierwszego z wymienionych świadczeń.
Składane przez skarżącego oświadczenia organy jednak zignorowały. Organ I instancji konsekwentnie wydawał decyzje o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast organ odwoławczy dopiero w czwartej z kolei decyzji wydanej w tej sprawie rozpoznał sprawę merytorycznie, przyjmując, że skoro skarżącemu wstrzymano wypłatę renty socjalnej od dnia 1 sierpnia 2023 r., to od tego też dnia przysługuje mu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy całkowicie pominął jednak okoliczność, że w piśmie procesowym z dnia 14 lutego 2022 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu I instancji do zajęcia stanowiska w kwestii zawieszenia pobieranej renty, skarżący wskazał, że zawiesi pobieranie renty socjalnej z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a także poinformował, że od marca 2022 r. zawiesza wypłatę renty. W aktach sprawy nie odnotowano decyzji ZUS z dnia 18 lutego 2022 r. nr [...] o wstrzymaniu renty socjalnej od dnia 1 marca 2022 r., o której skarżący wspomina w piśmie procesowym z dnia 17 grudnia 2023 r. (k. 11 akt sądowych). Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika, że na skutek wadliwego postępowania organów, pozostał bez środków do życia na marzec i zmuszony był cofnąć zawieszenie prawa do renty.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób ustalić czy decyzja o wstrzymaniu wypłaty renty socjalnej została faktycznie wydana. Z załączonego zaświadczenia ZUS Oddział w Słupsku z dnia 21 lipca 2023 r. można wyprowadzić wniosek, że decyzja taka nie została wydana. Przeczy temu jednak konsekwentne stanowisko skarżącego i wskazanie przez niego daty oraz numeru tej decyzji. Wskazanych rozbieżności nie można usunąć na podstawie akt sprawy, co oznacza, że rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie świadczenia wymaga przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Jednocześnie Sąd uznał za wystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy uchylenie tylko decyzji organu II instancji albowiem reformatoryjne kompetencje tego organu są wystarczające by usunąć rozbieżności w materiale dowodowym. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres pominięty w decyzjach organów administracji, uwzględniając zaprezentowaną powyżej wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1b w związku z art. 27 ust. 5 u.ś.r. W tym zakresie organ podstawową kwestią jest ustalenie momentu, w którym przestała istnieć negatywna przesłanka przyznania świadczenia.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. od dnia 1 sierpnia 2023 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło