II SA/Sz 182/22
WyrokWSA w Szczecinie2022-05-19
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych, ograniczająca krąg uczestników do osób posiadających czynne prawo wyborcze, narusza interes prawny mieszkańca gminy, który nie posiada czynnego prawa wyborczego, a także czy sposób zbierania danych osobowych w ramach konsultacji narusza przepisy o ochronie danych osobowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego w zakresie ograniczenia kręgu uczestników konsultacji, gdyż sam posiadał czynne prawo wyborcze i mógł w nich uczestniczyć. W zakresie ochrony danych osobowych, sąd stwierdził, że zbieranie danych było niezbędne do weryfikacji statusu mieszkańca gminy, a wyrażenie zgody na przetwarzanie danych było dobrowolne i nie ujawniało poglądów politycznych. Pozostałe zarzuty również nie wykazały naruszenia interesu prawnego skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący L. K. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Sianowie dotyczącą zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych w sprawie zmiany granic między Gminą Sianów a Gminą Mielno. Zarzucił naruszenie Konstytucji RP i ustawy o samorządzie gminnym, w tym ograniczenie kręgu uczestników konsultacji do osób posiadających czynne prawo wyborcze oraz sposób zbierania danych osobowych. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały. Organ gminy wniósł o oddalenie skargi, argumentując m.in. brakiem interesu prawnego skarżącego i zgodnością uchwały z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi L. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 15 grudnia 2021 r. nr uchwała XLIII/302/2021 w przedmiocie zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych na terenie Gminy S. w przedmiocie zmiany granic pomiędzy Gminą S. i Gminą M. , polegającej na wyłączeniu z Gminy M. obrębu ewidencyjnego Ł. i włączeniu go do Gminy S. oddala skargę.
L. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę nr XLIII Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych na terenie gminy Sianów w przedmiocie zmiany granic pomiędzy Gminą Sianów i Gminą Mielno, polegającą na wyłączeniu z Gminy Mielno obrębu ewidencyjnego Łazy i włączeniu go do Gminy Sianów.
Skarżący zarzucił wskazanej wyżej uchwale naruszenie:
1. art. 51 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 9 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) poprzez przyjęcie uchwały, która narusza prawo do ochrony danych osobowych, w szczególności w zakresie posiadanych poglądów politycznych,
2. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w części dotyczącej § 2 ust. 1 uchwały poprzez zawężenie kręgu mieszkańców uprawnionych do udziału w konsultacjach do "osób posiadających czynne prawo wyborcze zamieszkałych na terenie Gminy Sianów",
3. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w części dotyczącej § 3 ust. 1 uchwały poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego polegającego na określeniu przez Radę Miejską obligatoryjnych elementów zarządzenia,
4. art. 7 Konstytucji RP w zw. za art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie uchwały przez Radę Miejską w Sianowie - w sprawie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych na terenie Gminy Sianów, pomimo obowiązywania nadal innej uchwały – nr XIV/70/2007 Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 3 października 2007 r. w sprawie określenia zasad i trybu konsultacji społecznych z mieszkańcami gminy Sianów, zmienionej uchwałą nr XLV/342/2014 Rady Miejskiej w Sianowie, która reguluje konsultacje z mieszkańcami gminy i miasta Sianów dotyczących zmiany granic gminy,
5. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz uchwały nr XIV/70/2007 Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 3 października 2007 r. w sprawie określenia zasad i trybu konsultacji społecznych z mieszkańcami gminy Sianów, zmienionej uchwałą nr XLV/342/2014 Rady Miejskiej w Sianowie, zwłaszcza § 3 ust. 2 pkt a) – d) poprzez przejęcie w uchwale - przez Radę Miejską w Sianowie – kompetencji Burmistrza Sianowa związanych z przeprowadzeniem konsultacji.
Skarżący wniósł o "stwierdzenie nieważności uchwały i jej uchylenie w całości".
Dodatkowo wniósł o przeprowadzenie dowodów: z uchwały nr XLIII/302/2021 Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 15 grudnia 2021 r., uchwały nr XIV/70/2007 Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 3 października 2007 r. a także uchwały nr XLV/342/2014 Rady Miejskiej w Sianowie – zmieniającej uchwałę z dnia 3 października 2007 r., a nadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Zdaniem strony, w sprawie dotyczącej oceny legalności uchwały o przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami odnoszących się do zmiany granic gminy, działania podjęte przez organ gminy na gruncie tej procedury, stanowią wyraz lokalnej polityki, albowiem są ukierunkowane także na osiągnięcie określonego celu politycznego. W konsekwencji poglądy mieszkańców w tym zakresie posiadają walor polityczny, ponieważ odzwierciedlają ich punkt widzenia, co do projektowanej zmiany granic gminy. Skarżący dodał, że w procedurze konsultacji ustawodawca nie nakazuje expressis verbis zachowania wymogu tajności, jednak każdy mieszkaniec gminy powinien mieć zagwarantowane, że będzie podejmował decyzję w takich warunkach technicznych i politycznych, które umożliwią mu nieskrępowane prawo do jej podjęcia, i że jego decyzja nie będzie "ustalona i ujawniona". Prawidłowe przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami, zgodnie z zasadą reprezentatywności, nie wymaga podawania danych imiennych mieszkańców danej korporacji terytorialnej. Przyjęta przez władze gminy Sianów forma i sposób przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami w sprawie zmiany granic gminy doprowadziły do nieuprawnionego pozyskania przez władze gminy informacji o poglądach politycznych mieszkańców biorących udział w konsultacjach, co uzasadnia też zarzut naruszenia art. 54 ust. 2 Konstytucji RP.
Skarżący zaznaczył, że powyższej kwestii nie rozwiązuje umieszczenie w ankiecie klauzuli o obowiązku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych, gdyż brak zgody mieszkańca na przetwarzanie jego danych osobowych "nie może zamykać mu udziału w konsultacjach społecznych". A przyjęta w uchwale forma konsultacji nie daje mu innych możliwości zaprezentowania swojego stanowiska.
Strona podniosła ponadto, że Rada Miejska w Sianowie poprzez wprowadzenie zapisu "posiadający czynne prawo wyborcze" przy wskazaniu uprawnionych do wzięcia udziału w konsultacjach odwołała się do kryteriów, których nie można wyprowadzić z upoważnienia zawartego w art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. To zaś oznacza, że nie tylko wyszła poza sferę przyznanej jej kompetencji, ale przede wszystkim wkroczyła w materię zastrzeżoną konstytucyjnie dla ustawodawcy. W unormowaniu dotyczącym konsultacji społecznych ustawodawca wskazał na krąg mieszkańców gminy tworzących z mocy prawa wspólnotę samorządową, odwołał się zatem do przesłanki zamieszkania, nie wprowadził natomiast dodatkowych kryteriów uczestnictwa mieszkańców w konsultacjach społecznych. Zdaniem strony, mieszkańcem jest także osoba fizyczna nieposiadająca pełnej zdolności do czynności prawnych, nieposiadająca polskiego obywatelstwa, a także pozbawiona praw publicznych. Oznacza to, że osoby, które nie ukończyły 18 roku życia, zostały ubezwłasnowolnione całkowicie, są obcokrajowcami (nawet apatrydami), zostały pozbawione praw publicznych w prawomocnym wyroku sądowym – posiadają status mieszkańca oraz mogą uczestniczyć w konsultacjach społecznych.
Zdaniem skarżącego prawo naruszają także zapisy zawarte w § 3 ust. 1 uchwały. Zgodnie z tym uregulowaniem, Burmistrz wydaje zarządzenie w sprawie przeprowadzenia konsultacji, przy czym w punktach 1 – 4 Rada zawarła zamknięty katalog elementów tego zarządzenia. Dla ustalenia takiego szczegółowego katalogu obligatoryjnych elementów zarządzenia organu wykonawczego brak jest - w ocenie strony – podstawy prawnej.
Dodatkowo, skarżący przywołał treść uchwały z 3 października 2007 r., która wciąż obowiązuje i przewiduje, że czas i rozpoczęcie konsultacji, zasięg terytorialny, formę i terminy przeprowadzenia konsultacji określa Burmistrz w zarządzeniu. W nowej uchwale – zdaniem skarżącego – Rada Miejska "zawłaszczyła" czynności organu wykonawczego, do których jest uprawniony Burmistrz na mocy uchwały z 2007 r. Formularz ankiety powinien zatwierdzić Burmistrz a nie Rada Miejska.
W uzupełnieniu powyższej skargi, L. K., nadesłał wraz z pismem z dnia 26 stycznia 2022 r., załączniki w postaci uchwał Rady Miejskiej w Sianowie: nr XLIII/302/2021 z dnia 15 grudnia 2021 r., nr XIV/70/2007 z dnia 3 października 2007 r. oraz nr XLV/342/2014 z dnia 28 kwietnia 2014 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie, skarżący nie ma interesu, który mógłby być naruszony kwestionowaną uchwałą, skoro jako mieszkaniec Gminy Sianów, bez względu na to czy posiadał czynne prawo wyborcze do organów Gminy, mógł uczestniczyć w konsultacjach i z takiej możliwości skorzystał, zapoznając się z klauzulą informacyjną RODO. Jak wynika bowiem z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wnoszący skargę na podstawie tego przepisu musi się wykazać nie tylko interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także jednoczesnym naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. Interes prawny musi być przy tym własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 Konstytucji w zw. z art. 5a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, organ podniósł, że skoro uchwała dotyczy konsultacji z mieszkańcami prowadzonych przez Radę Miejską tylko w przedmiocie zmiany granic pomiędzy Gminą Sianów i Gminą Mielno polegającej na wyłączeniu z Gminy Mielno obrębu ewidencyjnego Łazy i włączeniu go do Gminy Sianów, to uchwałę kwestionowaną należy uznać za niepozostającą w sprzeczności z uchwałą ogólną z 2007 r. i stanowiącą w istocie lex specialis w stosunku do uchwały z 2007 r.
W ocenie Rady, nie doszło przy uchwalaniu zaskarżonego aktu do naruszenia art. 51 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 9 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, bowiem ochrona danych osobowych realizowana jest przez całą Gminę Sianów i jej organy na podstawie zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Sianów, który ustalił dla wszystkich działalności tej jednostki samorządu terytorialnego ogólną klauzulę informacyjną udostępnioną publicznie pod adresem https://www.bip.sianow.pl/bipkod/021 co skutecznie i w pełni realizuje obowiązki Gminy wynikające z ww. rozporządzenia.
W piśmie z dnia 4 maja 2022 r., skarżący przedstawił swoje stanowisko, w którym odniósł się do odpowiedzi organu na skargę. Podniósł m.in., że organ przez swoje działania pozyskał w sposób nieuprawniony informacje o poglądach politycznych mieszkańców biorących udział w konsultacjach, czym naruszył art. 54 ust. 2 Konstytucji RP. W załączonej do odpowiedzi na skargę wypełnionej ankiecie znajduje się klauzula o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. Zapis taki – zdaniem strony - jest bezprawny. Nie można uzależniać uzyskania opinii w procedurze konsultacji od mieszkańca od jego zgody na przetwarzanie danych osobowych. Z ustawowego upoważnienia do uchwalenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy nie można wyprowadzić kompetencji Rady Miejskiej lub Burmistrza ograniczenia kręgu osób uprawnionych do udziału w konsultacjach społecznych.
Strona dodała, że Rada Miejska w Sianowie przyjęła uchwałę z dnia 28 lutego 2022 r. zmieniającą uchwałę w sprawie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych na terenie Gminy Sianów w przedmiocie zmiany granic pomiędzy Gminą Sianów i Gminą Mielno, polegającej na wyłączeniu z Gminy Mielno obrębu geodezyjnego Łazy i włączeniu go do Gminy Sianów. Mocą tej uchwały w § 2 uchwały z dnia 15 grudnia 2021 r. jej ust. 5 otrzymał brzmienie "uprawnionymi do udziału w konsultacjach społecznych są mieszkańcy Gminy Sianów". Poprzednio uregulowanie to brzmiało: "uprawnionymi do udziału w konsultacjach są osoby posiadające czynne prawo wyborcze, zamieszkałe na terenie Gminy Sianów".
Zdaniem skarżącego, zmiana ta budzi wątpliwości prawne, bowiem odnosi się do konsultacji, które już się odbyły.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępnie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) – na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w związku z wystąpieniem przesłanek wymienionych w tym przepisie (skarżący nie wyraził woli uczestnictwa w rozprawie prowadzonej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku).
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje, między innymi, orzekanie
w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego
(art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2022 r., poz. 329).
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Z kolei w myśl art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r. poz. 559), uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Nie każda bowiem wadliwość uchwały organu gminy jest podstawą do eliminacji tej uchwały z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 91 ust. 4 wspomnianej ustawy, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Nie ulega wątpliwości, że skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały, skoro jest ona adresowana do mieszkańców Gminy Sianów, zaś L. K. do tej grupy osób należy.
W dalszej kolejności niezbędne jest zatem rozstrzygnięcie kwestii naruszenia wspomnianego interesu prawnego skarżącego zaskarżonym aktem.
Przedmiotem wniesionej skargi, stały się przepisy uchwały nr XLIII/302/2021 Rady Miejskiej w Sianowie w sprawie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych na terenie Gminy Sianów w przedmiocie zmiany granic pomiędzy Gminą Sianów i Gminą Mielno, polegającej na wyłączeniu z Gminy Mielno obrębu geodezyjnego Łazy i włączeniu go do Gminy Sianów.
Strona zaskarżyła uchwałę w całości, przy czym podnoszone przez nią zarzuty odnoszą się do § 2 ust. 5 uchwały – z uwagi na zawężenie kręgu mieszkańców uprawnionych do udziału w konsultacjach do "osób posiadających czynne prawo wyborcze" zamieszkałych na terenie Gminy Sianów (prawdopodobnie przez pomyłkę w punkcie 2. skargi wskazano § 2 ust. 1 uchwały, który nie określa kręgu mieszkańców uprawnionych do udziału w konsultacjach) i § 3 ust. 1 tej uchwały – z uwagi na przekroczenie upoważnienia ustawowego polegającego na określeniu przez Radę Miejską obligatoryjnych elementów zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy Sianów. Dodatkowo z treści skargi wynika, że skarżący kwestionuje co do zasady prawidłowość tej uchwały z uwagi na to, że narusza ona prawo do ochrony danych osobowych, w szczególności w zakresie posiadanych poglądów politycznych, a nadto wydana została pomimo obowiązywania wcześniejszej uchwały Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 3 października 2007 r. w sprawie określenia zasad i trybu konsultacji społecznych z mieszkańcami gminy i miasta Sianów. Dodatkowo, nawiązując do ostatniej z wymienionych uchwał, skarżący podniósł, że Rada Miejska w Sianowie przejęła kompetencje Burmistrza Sianowa wynikające z § 3 ust. 2 lit. a) – d) tejże uchwały bowiem zgodnie z uchwałą z 2007 r. to Burmistrz określał przedmiot konsultacji, czas i rozpoczęcie konsultacji, zasięg terytorialny, formę i terminy przeprowadzania konsultacji.
Dokonując oceny, czy powyższe narusza interes prawny skarżącego, wskazać należy, że pod pojęciem wspomnianego naruszenia należy rozumieć konieczność wykazania przez stronę skarżącą, że w konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jej własną – prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jej interes prawny lub uprawnienie. Naruszenie interesu prawnego lub prawa dające stronie prawo do zaskarżenia uchwały z zakresu administracji publicznej nie oznacza jednak automatycznie uwzględnienia skargi. Obowiązek uwzględnienia skargi powstaje dopiero wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia strony jest związane jednocześnie z naruszeniem przepisów prawa, tj. obowiązującej w dacie uchwalania aktu, normy prawa materialnego.
Nie jest przy tym wystarczające wykazanie potencjalnego naruszenia interesu prawnego. Konieczne jest wykazanie, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony własny, indywidualny i konkretny interes albo uprawnienie skarżącego oraz wykazanie, że skarżona uchwała powoduje ograniczenie lub pozbawienie go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa i to aktualnie, a nie w przyszłości. Ponadto przedmiotowe naruszenie odnosić się powinno do prawnie chronionego interesu lub uprawnienia skarżącego, a nie interesów innych osób.
Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym, skargę na uchwałę lub zarządzenie można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący występuje wyłącznie we własnym imieniu.
Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że przepis § 2 ust. 5 uchwały, przewiduje prawo udziału w konsultacjach społecznych dla wszystkich osób posiadających czynne prawo wyborcze, zamieszkałych na terenie Gminy Sianów, a więc także dla skarżącego. Nie tylko miał on możliwość wzięcia udziału w konsultacjach społecznych ale także z możliwości tej skorzystał. Wobec tego, nie ulega wątpliwości, że powyższe zapisy uchwały w żaden sposób interesu prawnego skarżącego nie naruszają.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu, naruszenia art. 51 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 9 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), poprzez przyjęcie uchwały, która narusza prawo do ochrony danych osobowych, w szczególności w zakresie posiadanych poglądów politycznych, stwierdzić należy, że o ile chęć uczestnictwa w konsultacjach (z uwagi na treść ankiety) niejako "wymusiła" na skarżącym, jako na mieszkańcu Gminy Sianów – podanie danych umożliwiających weryfikację jego miejsca zamieszkania, naruszając tym samym jego interes prawny, to jednak - z przyczyn, o których będzie mowa poniżej – powyższe nie jest sprzeczne z przepisami prawa, w tym także przepisami wskazanymi przez stronę.
W myśl art. 51 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. Z kolei zgodnie z art. 51 ust. 2 Konstytucji, władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Natomiast art. 9 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. stanowi, że zabrania się przetwarzania danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz przetwarzania danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby.
W pierwszym rzędzie należy wskazać, że zakwestionowana uchwała z dnia 15 grudnia 2021 r., nie wprowadza obowiązku podawania jakichkolwiek danych osobowych. Co prawda w załączniku nr 2 do tej uchwały, stanowiącym wzór ankiety "w sprawie zmiany granic pomiędzy Gminą Sianów i Gminą Mielno polegającej na wyłączeniu z Gminy Mielno obrębu ewidencyjnego Łazy i włączeniu go do Gminy Sianów" znajduje się miejsce na imię i nazwisko oraz adres zamieszkania a także własnoręczny podpis osoby uczestniczącej w konsultacjach, jednak do ankiety dołączona została także "klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych w zakresie konsultacji społecznych", z której jednoznacznie wynika, że podanie przez osoby uczestniczące w konsultacjach ich danych osobowych jest dobrowolne, przy czym ich nieprzekazanie skutkować będzie brakiem realizacji celu, którym jest przeprowadzenie wspomnianych konsultacji.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że skarżący nie kwestionuje w żaden sposób okoliczności, iż w konsultacjach społecznych prowadzonych w omawianej sprawie powinni uczestniczyć mieszkańcy Gminy Sianów. Nie ulega wątpliwości, że organ nie miał innej możliwości weryfikacji czy w konsultacjach uczestniczy mieszkaniec wspomnianej Gminy jak tylko poprzez uzyskanie jego adresu, imienia i nazwiska. Brak tych danych nie pozwala bowiem w żaden sposób na stwierdzenie, czy osoba, która wypełniła ankietę jest mieszkańcem Gminy Sianów. Uzyskanie tych danych było zatem niezbędne chociażby po to aby nie dopuścić do sytuacji, w której przykładowo, jakaś grupa osób szczególnie zainteresowanych wyłączeniem z Gminy Mielno obrębu ewidencyjnego Łazy i włączeniu go do Gminy Sianów – by zwiększyć szanse na osiągnięcie swojego celu - wzięła udział zarówno w konsultacjach przeprowadzanych w Gminie Mielno jak i w Gminie Sianów.
Powyższe nie zmienia okoliczności, że osoby, które nie chciały ujawniać swoich danych nie musiały wypełniać ankiety. Jednocześnie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 9 ust. 2 lit. a) cytowanego powyżej rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. ust. 1 art. 9 tego rozporządzenia nie ma zastosowania, jeżeli osoba, której dane dotyczą, wyraziła wyraźną zgodę na przetwarzanie tych danych osobowych w jednym lub kilku konkretnych celach, chyba że prawo Unii lub prawo państwa członkowskiego przewidują, iż osoba, której dane dotyczą, nie może uchylić zakazu, o którym mowa w ust. 1.
Skarżący, jak sam podaje, taką zgodę wyraził i w konsultacjach uczestniczył. Natomiast za niezrozumiały należy uznać argument skarżącego, że sam fakt wyrażenia opinii w sprawie zmiany granic Gminy ujawnia poglądy polityczne osoby uczestniczącej w konsultacjach społecznych. Zdaniem strony, skoro pomysł zmiany granic to pomysł "władzy", zatem osoba uczestnicząca w konsultacjach wyrażając swoją opinię w tej sprawie opowiada się "za pomysłem władzy" lub przeciw temu pomysłowi (ewentualnie odmawia brania udziału w konsultacjach). Prezentując powyższy pogląd skarżący zdaje się jednak nie brać pod uwagę okoliczności, że "pomysł władzy" może być odbierany przez większość mieszkańców – niezależnie od ich poglądów politycznych - jako słuszny, wobec czego opinię pozytywną wyrażą zarówno przeciwnicy jak i zwolennicy tejże "władzy".
Z tego względu, zdaniem Sądu, sam fakt wyrażenia przez osobę opinii w omawianej sprawie, w żaden sposób nie świadczy o jej poglądach politycznych.
Z powyższych względów, omawiany zapis uchwały nie narusza ani art. 51 ust. 1 Konstytucji, ani art. 9 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r.
Skarżący zaskarżonej uchwale zarzucił ponadto naruszenie art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w części dotyczącej § 3 ust. 1 uchwały poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego. Zdaniem strony, wspomniane przekroczenie polega na określeniu przez Radę Miejską obligatoryjnych elementów zarządzenia.
W ocenie Sądu powyższy zarzut nie wiąże się jednak z naruszeniem interesu prawnego skarżącego.
Zgodnie z treścią art. 5a ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym, w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy (ust. 1). Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy, z zastrzeżeniem ust. 7 (ust. 2).
Z kolei w myśl art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
W ocenie Sądu, powołanie się na powyższe przepisy, w tym na przepisy regulujące zasady przygotowywania i organizowania konsultacji społecznych nie jest tożsame z wykazaniem naruszenia interesu prawnego, tj. interesu własnego, indywidualnego.
Wprawdzie skarżący należy do wspólnoty samorządowej Gminy Sianów, niemniej jednak przynależność do wspólnoty gminnej nie jest sama w sobie źródłem interesu prawnego, którego naruszenie uzasadniałoby wniesienie skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt OSK 145/06; z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04 oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Op 220/08, niepubl.). Na gruncie art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdzić należy, że uchwała Rady Gminy w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy, z uwagi na zakres i charakter swych postanowień, w żaden sposób nie narusza wynikającego z tej regulacji, a przysługującego skarżącemu - jako mieszkańcowi gminy - prawa przynależności do gminnej wspólnoty samorządowej.
Podzielając w pełni stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2011 r. (sygn. akt III SA/Łd 409/110, stwierdzić należy, że w art. 5a ustawy o samorządzie gminnym wyartykułowane zostały normy proceduralne, stanowiące o prawie zorganizowania konsultacji społecznych przez jednostki samorządu terytorialnego, które to przepisy ustawy o samorządzie gminnym same w sobie nie dają podstaw do konstruowania indywidualnych praw i żądań, ani nie legitymują do zaskarżania uchwał w takich sprawach.
Podobnie art. 7 Konstytucji dotyczy jednie podstaw i granic działania organów władzy i sam w sobie także nie daje podstawy do konstruowania tego typu praw i żądań.
Argumentacja skarżącego oparta jest nie na przepisach prawa materialnego, z których bezpośrednio wynikają jego indywidualne prawa lub obowiązki, lecz jedynie pośrednio wiąże się z sytuacją prawną skarżącego jako członka wspólnoty samorządowej. Takiego natomiast naruszenia nie można uznać za naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przeprowadzona pod tym kątem analiza obowiązujących przepisów, w tym wskazanych w skardze, nie daje podstaw do wyprowadzenia wniosku, że omawianym zapisem zaskarżonej uchwały mogło dojść do naruszenia interesu prawnego strony.
Identycznie, sytuacja przedstawia się w wypadku kolejnych zarzutów, tj. przyjęcia uchwały z dnia 15 grudnia 2021 r., pomimo obowiązywania wcześniejszej uchwały z dnia 3 października 2007 r., jak również zarzutu przejęcia przez Radę Miejską w Sianowie kompetencji Burmistrza Sianowa związanych z przeprowadzeniem Konsultacji. Także i ten zarzut oparto na treści art. 7 Konstytucji oraz art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Podobnie jak w przypadku poprzedniego zarzutu, również i w tym wypadku brak jest podstaw do wyprowadzenia wniosku, że omawianymi zapisami zaskarżonej uchwały mogło dojść do naruszenia interesu prawnego strony.
Z kolei odnosząc się do argumentacji zawartej w piśmie skarżącego z dnia 4 maja 2022 r., wskazać należy, że rozpoznawana sprawa dotyczy wyłącznie skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 15 grudnia 2021 r. wobec czego nie jest możliwe badanie prawidłowości kolejnej uchwały podjętej przez wspomnianą Radę – w dniu 28 lutego 2022 r.
Z przyczyn opisanych powyżej wskazać należy, że w przypadku zarzutów sformułowanych w punktach 2 – 5 skargi, wskazywane zapisy uchwały nie naruszają interesu prawnego skarżącego. Natomiast w wypadku zarzutu zawartego w punkcie 1 skargi, kwestionowany zapis co prawda interes ten narusza, jednak nie narusza przepisów prawa, wobec czego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło