III SA/Gl 284/24

Dnia 11 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w O. na czynność Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach w przedmiocie czynności kontrolnych związanych z dysponowaniem środkami publicznymi postanawia: odrzucić skargę. I. Sp. z o.o. w O. (dalej jako: "strona skarżąca" lub "spółka") pismem z dnia 20 sierpnia 2020 r. złożyła w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w Katowicach (dalej: WUP w Katowicach) wniosek o trzymiesięczne dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń 2 pracowników z powodu spadku obrotów gospodarczych, o którym mowa w art. 15zzb ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374; dalej: ustawa o COVID-19). Pismem z dnia 22 lutego 2024 r., nr [...] Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach poinformował stronę skarżąca, że w związku z weryfikacją ww. wniosku, z uwagi na stwierdzone braki i uchybienia w przekazanej dokumentacji, uniemożliwiające prawidłowość wykorzystania środków pomocowych, dokonano wstępnej negatywnej weryfikacji rozliczenia otrzymanego dofinansowania z wniosku. Równocześnie wezwano stronę skarżącego do prawidłowego rozliczenia otrzymanego dofinansowania. Na powyższe pismo Dyrektora WUP w Katowicach strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W odpowiedz na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego nastąpi, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Nie każde zatem działanie organu jest działaniem z zakresu administracji publicznej, a w związku z tym nie każdy akt organu podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sąd stwierdza, że zaskarżone pismo Dyrektora WUP w Katowicach z 22 lutego 2024 r. takim aktem nie jest. Z jego treści wynika, że stanowi ono informację o zakończeniu etapu weryfikacji rozliczenia środków przekazanych spółce, wydanym na podstawie art. 15g ust. 17b pkt 1 w zw. z art. 15gg ust. 21 ustawy o z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm. – dalej: specustawa). W szczególności pismo to nie jest aktem określonym w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W ocenie Sądu, wstępna negatywna weryfikacja rozliczenia otrzymanego dofinansowania wniosku złożonego przez stronę skarżącą nie mieści się w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a. kategorii spraw należących do właściwości sądów administracyjnych. Z pewnością informacja ta nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem, pisemną interpretacją podatkową ani aktem prawa miejscowego, czy też aktem nadzoru nad działalnością jednostki samorządu terytorialnego. Rozważenia wymagało natomiast, czy zaskarżoną pisemną informację można uznać za "inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej", o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W ślad za stanowiskiem WSA w Kielcach zawartym w wyroku z dnia 24 marca 2001r. sygn. akt I SA/Ke 156/21, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własne, należy zauważyć, iż w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) mają charakter zewnętrzny, tj. skierowane są do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność, 3) mają charakter indywidualny, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ – zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.– zakresem tego przepisu objęte są "akty i czynności z zakresu administracji publicznej". Kryterium "z zakresu administracji publicznej" oznacza, że w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się akty lub czynności zawierające element władztwa administracyjnego. Działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz do art. 3 p.p.s.a. program Lex). Zaskarżona w niniejszej sprawie czynność nie spełnia kryterium opisanego ww. punkcie nr 4. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy stronie skarżącej przyznano świadczenie na podstawie art. 15g ust. 1 i 2 ustawy COVID-19. Zgodnie z art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, u którego wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19, na zasadach określonych w ust. 7 i 10. Stosownie do art. 15g ust. 2 ustawy COVID-19 przedsiębiorcy przysługują środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.) od przyznanych świadczeń, o których mowa w art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19. Wynagrodzenie jest dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (art. 15g ust. 7 i 10 ustawy COVID-19). Stosownie do art. 15g ust. 17 ustawy COVID-19 do wypłaty i rozliczania świadczeń wypłacanych ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, o których mowa w ust. 1, oraz środków, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 7-16 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 669; dalej: ustawa o ochronie miejsc pracy), z wyjątkiem art. 8 ust. 3 pkt 8 oraz art. 13 pkt 2 tej ustawy, oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. W niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 15gg specustawy, a mianowicie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników nieobjętych przestojem ani obniżonym wymiarem czasu pracy, dla których nie stosowano zawierania umów i wyraźnie przewidziano obowiązek wydania decyzji dotyczącej zwrotu świadczeń (art. 15gg ust. 28) i następnie możliwość wykonania decyzji w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 15gg ust. 29). Stwierdzić jednak należy, że zaskarżone pismo organu z 22 lutego 2024 r. informujące o wstępnej negatywnej weryfikacji rozliczenia otrzymanego dofinansowanie z wniosku oraz wzywające do prawidłowego rozliczenia dofinansowania nie stanowi tytułu egzekucyjnego, na podstawie którego organ mógłby wystawić tytuł wykonawczy celem wszczęcia wobec beneficjenta postępowania egzekucyjnego. Wezwanie to nie jest obwarowane sankcją przymusu ani nie jest czynnością o charakterze władczym. Po stronie skarżącej istnieje dobrowolność w kwestii prawidłowego rozliczenia przyznanego dofinansowania - otrzymawszy wezwanie do zwrotu dofinansowania i nie zgadzając się z nim strona skarżąca nie musi zwracać dofinansowania, doprowadzając organ do konieczności wystąpienia na drogę cywilnoprawną w celu dochodzenia roszczeń. Mając na uwadze wyżej określony zakres właściwości sądów administracyjnych, stwierdzić należy, że przedmiot skargi nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych wymienionym w ww. przepisie. Przedmiotem skargi może być dopiero decyzja wydana przez Dyrektora WUP w Katowicach dotycząca zwrotu udzielonego świadczenia wydana zgodnie z art. 15gg ust. 28, a nie wezwanie do prawidłowego rozliczenia otrzymanej dotacji. Podstawą merytorycznego rozpoznania skargi jest stwierdzenie, że jej przedmiot podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Uznanie, że nie mieści się ona w zakresie kognicji sądów administracyjnych powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wobec czego uznać należało, że wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarga, nie należy do właściwości sądu administracyjnego i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co orzeczono jak w sentencji