III OW 31/24
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2024-07-16
Skład orzekający: sędzia NSA Mirosław Wincenciak, sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak, sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu jest organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie podziemnego magazynu gazu wraz z instalacją nadziemną i infrastrukturą zewnętrzną, w tym elektrociepłownią gazową, w kontekście zastosowania specustawy terminalowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór kompetencyjny na korzyść Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu, wskazując go jako organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd uznał, że planowane przedsięwzięcie, obejmujące zarówno magazyn gazu, jak i elektrociepłownię, stanowi jedno zamierzenie inwestycyjne, a jego realizacja w oparciu o specustawę terminalową (art. 38 pkt 5) jest uzasadniona, nawet jeśli status inwestora jako odbiorcy końcowego paliw gazowych zostanie potwierdzony dopiero po uzyskaniu wymaganych decyzji.Stan faktyczny
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (RDOŚ) we Wrocławiu wystąpił do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Burmistrzem Gminy M. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Podziemny Magazyn Gazu (PMG) [...] wraz z instalacją nadziemną i infrastrukturą zewnętrzną". Spór wynikł z faktu, że RDOŚ uznał, iż nie może zastosować specustawy terminalowej, podczas gdy Burmistrz Gminy M. przekazał mu sprawę, powołując się na tę specustawę. RDOŚ kwestionował status inwestora jako odbiorcy końcowego paliw gazowych, co było kluczowe dla zastosowania specustawy.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu jako organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska we Wrocławiu a Burmistrzem Gminy M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia wskazać Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu jako organ właściwy w sprawie.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu pismem z dnia 19 kwietnia 2024 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Burmistrzem Gminy M., poprzez wskazanie Burmistrza Gminy M. jako organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Podziemny Magazyn Gazu (PMG) [...] wraz z instalacją nadziemną i infrastrukturą zewnętrzną".
W uzasadnieniu wniosku podał, że A. Spółka jawna z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: Spółka) pismem z dnia 4 października 2019 r. wystąpił do Wójta Gminy K. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Podziemny Magazyn Gazu (PMG) [...] wraz z instalacją nadziemną i infrastrukturą zewnętrzną". Wójt Gminy K., uznając się za niewłaściwego w sprawie, przekazał w/w wniosek Burmistrzowi Gminy M., z uwagi na fakt, iż większość terenu, na którym miało być realizowane przedsięwzięcie, znajduje się na obszarze tej Gminy. Burmistrz Gminy M. uznał swoją właściwość i prowadził postępowanie w oparciu o art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm., dalej w skrócie: "ustawa"). W toku postępowania Spółka poinformowała organ, iż gazociąg łączący podziemny magazyn gazu ze stacją pomiarową w [...] jest inwestycją towarzyszącą inwestycji w zakresie terminalu, o której mowa w art. 38 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1836 ze zm., dalej w skrócie: "specustawa terminalowa"). Ponieważ informacja ta mogła wpłynąć w sposób istotny na sposób prowadzenia i rozstrzygnięcia sprawy, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu (dalej w skrócie: "RDOŚ"), do którego Burmistrz Gminy M. zwrócił się o wyrażenie opinii na podstawie art. 64 ustawy, wezwał Spółkę oraz Burmistrza do weryfikacji powyższego ustalenia i udowodnienia, iż planowana inwestycja podlega art. 38 pkt 5 specustawy terminalowej, bowiem jako jedyny argument potwierdzający możliwość realizacji przedsięwzięcia w oparciu o w/w przepis wskazano fakt, że jednym z elementów PMG [...] jest elektrociepłownia pracująca w wysokosprawnej kogeneracji, zasilana gazem dostarczanym przez gazociąg [...] – PMG [...], która wytwarzać będzie energię elektryczną i ciepło na potrzeby własne, a nadwyżki energii elektrycznej przekazywane będą do sieci dystrybucyjnej, natomiast ciepło kierowane będzie do odbiorców lokalnych. W ocenie RDOŚ, na podstawie przedłożonych informacji nie było możliwe jednoznaczne potwierdzenie możliwości zastosowania w tej sprawie przepisów specustawy terminalowej. Ze stanowiskiem RDOŚ nie zgodził się Burmistrz Gminy M., który pismem z dnia 6 października 2023 r., powołując się na art. 38 pkt 5 specustawy terminalowej oraz art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy, przekazał RDOŚ do załatwienia według właściwości wniosek Spółki z dnia 4 października 2019 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
RDOŚ podkreślił, że wobec przekazaniu mu w/w wniosku do rozpatrzenia, podjął czynności mające na celu weryfikację wniosku pod względem formalnym, gdyż analiza przedłożonego materiału dowodowego wskazywała na konieczność jego uzupełnienia. Zgodnie bowiem z art. 74 ust. 1 ustawy, względem wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć realizowanych w oparciu m.in. o specustawę terminalową zastosowanie mają odmienne wymogi formalne, aniżeli dla przedsięwzięć, dla których nie przyjęto specustaw. Ponadto zmiana organu właściwego w przedmiotowej sprawie wpłynęła także na rodzaj organów opiniujących w trybie art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy – dla przedsięwzięcia realizowanego w ramach specustawy terminalowej jednym z organów wydających opinię jest państwowy wojewódzki, a nie powiatowy, inspektor sanitarny. RDOŚ uznał jednak jednocześnie za zasadne dalsze analizowanie kwestii właściwości organu.
Pismem z dnia 29 listopada 2023 r. RDOŚ, na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), pozostawił wniosek z dnia 4 października 2019 r. bez rozpoznania, szczegółowo wyjaśniając Spółce jakiego rodzaju braki formalne nie zostały przez nią należycie uzupełnione. Stanowisko to zostało przez RDOŚ podtrzymane w piśmie z dnia 22 grudnia 2023 r.
Na skutek wniesienia przez Spółkę ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a., Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej w skrócie: "GDOŚ") w postanowieniu z dnia 12 marca 2024 r. stwierdził, iż RDOŚ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 4 października 2019 r. Stwierdzenie bezczynności wynikało w tym przypadku z faktu prowadzenia przez RDOŚ postępowania zgodnie z otrzymanym wnioskiem, przy jednoczesnym dalszym ustalaniu właściwości organu, podczas gdy – zgodnie ze stanowiskiem GDOŚ – organ powinien był najpierw stwierdzić ponad wszelką wątpliwość swoją właściwość w sprawie, a dopiero później weryfikować wniosek pod względem formalnym. Powyższe spowodowało przedwczesne pozostawienie sprawy bez rozpoznania, jako że sprawę bez rozpoznania może pozostawić jedynie organ właściwy w sprawie. W konsekwencji, RDOŚ powinien był ponownie wezwać Spółkę o przedłożenie wymaganych dokumentów lub wystąpić z wnioskiem o wszczęcie sporu kompetencyjnego.
Kierując się treścią w/w postanowienia GDOŚ i zawartymi w nim wytycznymi, RDOŚ w piśmie z dnia 26 marca 2024 r. wezwał Spółkę do przedłożenia dokumentów niezbędnych dla ustalenia właściwości rzeczowej organu. W wezwaniu tym wskazał na konieczność udowodnienia, że inwestor posiada przymiot "odbiorcy końcowego", o którym mowa w art. 3 pkt 13a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 266, dalej w skrócie: "p.e."). Posiadanie przymiotu "odbiorcy końcowego" jest bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy warunkiem niezbędnym dla możliwości skorzystania przez Spółkę z regulacji specustawy terminalowej. Wyjaśnienia wymagało zatem m.in., czy zakup paliw gazowych będzie odbywać się na potrzeby wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła w jednostce wytwórczej lub jednostce kogeneracji. GDOŚ podkreślił bowiem, iż sam fakt magazynowania paliw gazowych nie przesądza o tym, aby uznać inwestora za podmiot spełniający kryteria wskazane w art. 38 pkt 5 specustawy terminalowej.
Pismem z dnia 26 marca 2024 r., odnosząc się do treści postanowienia GDOŚ, Spółka wskazała, że w ramach przedsięwzięcia (którego nazwa wskazuje wprost na budowę podziemnego magazynu gazu jako przedmiotu przedsięwzięcia) budowana będzie elektrownia pracująca w wysokosprawnej kogeneracji o mocy elektrycznej 1,8 MW i mocy cieplnej 2,0 MW. Zdaniem Spółki jest to wystarczający argument przemawiający za możliwością uznania jej za odbiorcę końcowego w rozumieniu w/w regulacji prawnych. W pismach z dnia 9 i 11 kwietnia 2024 r. Spółka podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, wyrażając swoją opinię o "bezsensowności żądań organu" oraz – w ocenie RDOŚ – w dalszym ciągu nie przedstawiła dokumentów pozwalających na ustalenie właściwości rzeczowej organu.
Wobec powyższego, RDOŚ zdecydował o złożeniu przedmiotowego wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Jego zdaniem, treść zebranego w sprawie materiału dowodowego nie pozwala na uznanie Spółki za podmiot mogący realizować przedsięwzięcie w oparciu o specustawę terminalową, a tym samym RDOŚ nie może zostać uznany właściwym do prowadzenia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy. Nie można bowiem uznać, że każda inwestycja związana z realizacją gazociągu, magazynu gazu lub innej infrastruktury związanej z gospodarowaniem zasobami gazu, może być uznana za "inwestycję w zakresie terminalu", o której mowa w w/w przepisie. Do podmiotów realizujących tego typu inwestycje należy m.in. – zgodnie z art. 38 pkt 5 specustawy terminalowej – odbiorca końcowy dokonujący zakupu paliw gazowych na potrzeby wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła w jednostce wytwórczej lub jednostce kogeneracji – w zakresie budowy przyłącza lub gazociągu, wraz z infrastrukturą niezbędną do ich obsługi, łączących tę jednostkę wytwórczą lub jednostkę kogeneracji z siecią gazową przesyłową lub dystrybucyjną. Należy zwrócić uwagę, że ustawowe określenie konkretnych podmiotów realizujących inwestycje miało na celu wyeliminowanie potencjalnych wątpliwości co do podmiotów odpowiedzialnych za realizację tych inwestycji. Odbiorca końcowy został zdefiniowany w art. 3 pkt 13a p.e. i oznacza odbiorcę dokonującego zakupu paliw lub energii na własny użytek – do własnego użytku nie zalicza się energii elektrycznej zakupionej w celu jej magazynowania lub zużycia na potrzeby wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej oraz paliw gazowych zakupionych w celu ich zużycia na potrzeby przesyłania, dystrybucji, magazynowania paliw gazowych, skraplania gazu ziemnego lub regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego. Jak wynika z informacji przedstawionych przez Spółkę (szczególnie z karty informacyjnej przedsięwzięcia), głównym celem planowanej inwestycji jest magazynowanie gazu, co wyklucza możliwość zastosowania wobec niej definicji "odbiorcy końcowego" zawartej w p.e. (kupowanie paliw gazowych w celu ich magazynowania nie stanowi własnego użytku). Powyższe potwierdzają dowody przedstawione przez samą Spółkę. W karcie informacyjnej przedsięwzięcia podano, że: "przedsięwzięciem (...) jest budowa infrastruktury służącej bezzbiornikowemu magazynowaniu gazu ziemnego (...), na którą składa się: podziemne bezzbiornikowe magazynowanie gazu o pojemności 260 min nm3 (około 300 000 ton), instalacja nadziemna do zatłaczania i odbioru gazu, PMG [...], instalacja do przesyłu gazu obejmująca stację gazową pomiarowo-rozdzielczą "[...]" oraz rurociąg gazowy (...)" oraz że: "cechą planowanego przedsięwzięcia jest magazynowanie polegające na zatłaczaniu gazu i odbiorze gazu poprzez sieć gazową (...)". Dokument ten jedynie pobocznie wskazuje, że planowana jest budowa układów kogeneracyjnych do wytwarzania ciepła i energii elektrycznej, będą one jednak stanowić jeden z elementów instalacji nadziemnej PMG [...], a nie podstawowy cel przedsięwzięcia. Tymczasem to właśnie budowa układu kogeneracyjnego miałoby uzasadniać – w ocenie Spółki – realizację przedsięwzięcia na podstawie specustawy terminalowej. Zdaniem RDOŚ, nie można także pominąć faktu, że w piśmie z dnia 9 kwietnia 2024 r. Spółka stwierdziła, że: "(...) nie jest odbiorcą końcowym dokonującym zakupu paliw gazowych w rozumieniu przepisów ustawy (...). Spółka stanie się odbiorcą końcowym (...) kiedy zrealizuje inwestycję (...)". Specustawa terminalowa w art. 38 pkt 5 nie uwzględnia natomiast przyszłych odbiorców końcowych. W konsekwencji nieuprawnionym jest zatem uznanie, że przedsięwzięciu planowanemu przez Spółkę można przypisać cechy pozwalające na jego realizację w oparciu o specustawę terminalową, a tylko dla takiej inwestycji organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach byłby RDOŚ.
Burmistrz Gminy M. w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wskazał, że gazociąg łączący PMG (podziemny magazyn gazu) ze stacją pomiarową w [...] jest inwestycją towarzyszącą inwestycji w zakresie terminalu, o której mowa w art. 38 pkt 5 specustawy terminalowej (stanowisko Spółki wyrażone w piśmie z dnia 18 kwietnia 2023 r. i potwierdzone w piśmie z dnia 7 czerwca 2023 r.). Powyższe znajduje również odzwierciedlenie w opisie przedsięwzięcia zawartym w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, mówiącym m.in. o układach kogeneracyjnych do wytwarzania ciepła i energii elektrycznej jako elemencie instalacji nadziemnej PMG [...] (str. 8, 11, 13, 16, 18), co pozwala uznać inwestora planowanego przedsięwzięcia za odbiorcę końcowego dokonującego zakupu paliw gazowych w rozumieniu przepisów p.e. W konsekwencji, zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy, to nie Burmistrz Gminy M., ale RDOŚ jest organem właściwym do wydania w tej sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Spółka w piśmie z dnia 17 maja 2024 r., odnosząc się do wniosku RDOŚ o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, stwierdziła, że kolejne działania RDOŚ są podejmowane jedynie w celu, aby nie prowadzić niniejszego postępowania merytorycznie. Organ ten próbuje wskazuje, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne składa się z dwóch przedsięwzięć, tj.: 1) budowy elektrociepłowni gazowej pracującej w wysokosprawnej kogeneracji wraz z przyłączeniem do sieci [...] S.A., dla której jest organem właściwym na mocy przepisu art. 75 ust. 1 pkt. 1 lit. f ustawy, oraz 2) budowy magazynu gazu, który nie jest objęty wskazanym wyżej przepisem. RDOŚ stracił jednak z pola widzenia przepis art. 75 ust. 1a ustawy, który stanowi, że w przypadku, gdy wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obejmuje co najmniej dwa przedsięwzięcia realizowane w ramach jednego zamierzenia inwestycyjnego, dla których właściwe rzeczowo są co najmniej dwa organy, w tym regionalny dyrektor ochrony środowiska, organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest regionalny dyrektor ochrony środowiska. Ponadto podkreślenia wymaga, iż przedsięwzięcie Spółki, polegające na budowie magazynu w ramach wspólnego z elektrociepłownią zamierzenia inwestycyjnego, prowadzone jest w granicach przestrzeni niestanowiącej części składowej nieruchomości gruntowej, bo prowadzone jest w przestrzeni własności górniczej. Nieuprawnione jest zatem żądanie przez organ dokumentów określonych w art. 74 ust. 1 pkt 6 ustawy. Obecnie, w pismach sporządzonych po postanowieniu GDOŚ z dnia 12 marca 2024 r. o pozostawaniu RDOŚ w bezczynności, organ ten zastosował nową taktykę dla przewlekania sprawy, domagając się, aby Spółka udowodniła, że jest "odbiorcą końcowym" gazu w rozumieniu art. 3 pkt 13a p.e. Tymczasem Spółka wyjaśniła RDOŚ, że w planowej inwestycji "Podziemny Magazyn Gazu (PMG) [...] wraz z instalacją naziemną i infrastrukturą zewnętrzną" nie jest odbiorcą końcowym dokonującym zakupu paliw gazowych w rozumieniu przepisów p.e. Spółka dopiero stanie się takim "odbiorcą końcowym" kiedy zrealizuje inwestycję, o której budowę się ubiega, a nastąpi to dopiero po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, decyzji lokalizacyjnej wydanej przez Wojewodę Dolnośląskiego, pozwoleniu na budowę wydanym przez Wojewodę Dolnośląskiego i zrealizowaniu inwestycji. Umowa o zakupie paliw gazowych może być bowiem zawarta dopiero po wskazaniu, do jakiego punktu odbioru i terminie rozpoczęcia może być dostarczany gaz. Umowę o przyłączenie do sieci przesyłowej [...] S.A., na podstawie posiadanych warunków przyłączenia, Spółka zawrze zatem wówczas, gdy będzie miała pewność, że uzyska wymienione wcześniej dokumenty uzgadniające, bowiem zawarcie umowy przyłączeniowej wiąże się z poniesieniem kosztów i to w bardzo znacznej wysokości (około 3 mln zł). RDOŚ domaga się również od Spółki przedstawienia bliżej nieokreślonej koncesji, jednak zdaje się nie zauważać, iż nie można uzyskać koncesji na produkcję energii elektrycznej i ciepła bez posiadania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub decyzji o lokalizacji celu publicznego, a tych decyzji nie można uzyskać bez decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. RDOŚ żąda zatem od Spółki przedstawienia dokumentów, których nie może ona mieć na etapie przygotowania inwestycji. W ocenie Spółki, przepis art. 38 pkt 5 ustawy jest jednoznaczny, a zatem nie wskazuje, jakich jednostek wytwórczych czy kogeneracyjnych dotyczy. Oznacza to, że ustawodawca uznał, że wszyscy przedsiębiorcy zamierzający połączyć jednostkę wytwórczą lub kogeneracyjną o dowolnej mocy korzystają z w/w przepisu. Gdyby wolą ustawodawcy było ograniczenie co do określonych mocy jednostek, to określiłby to wyraźnie w ustawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. i art. 22 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572), należy rozumieć sytuację, w której organ jednostki samorządu terytorialnego oraz organ administracji rządowej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Rozstrzygnięcie tego rodzaju sporu sprowadza się do wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy.
Stosownie do art. 15 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest sądem właściwym do rozstrzygania sporów kompetencyjnych. W tych sprawach stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Spory rozstrzyga na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem kompetencyjnym negatywnym, który powstał pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska we Wrocławiu a Burmistrzem Gminy M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Podziemny Magazyn Gazu (PMG) [...] wraz z instalacją nadziemną i infrastrukturą zewnętrzną".
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do treści art. 3 pkt 13 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsięwzięciu – rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Powyższe oznacza, że na potrzeby ustalenia właściwości organu ustawodawca nie wprowadza odrębnej kategorii samodzielnych przedsięwzięć realizowanych w ramach jednego, większego, przedsięwzięcia i na różnych jego etapach. Przeciwnie, celem ustawy jest między innymi zagwarantowanie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla całego realizowanego przedsięwzięcia przez jeden, kompetentny organ, co zapewni nie tylko rzetelność, ale i spójność tej oceny oraz postępowania ją poprzedzającego. Trudno bowiem zakładać, aby racjonalny ustawodawca dopuszczał możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla "wycinka" pewnej inwestycji przez inny organ, niż był właściwy do wydania decyzji dla pozostałej jej części. Oznacza to, że o samodzielności przedsięwzięcia można mówić jedynie w przypadku, gdy stanowi ono realizowaną samodzielnie i całkowicie odrębną inwestycję, niepowiązaną technologicznie z innymi przedsięwzięciami.
Z akt sprawy oraz wyjaśnień Spółki wynika, że jej zamierzenie inwestycyjne składa się z dwóch przedsięwzięć inwestycyjnych, tj. podziemnego magazynu gazu wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz elektrociepłowni gazowej pracującej w wysokosprawnej kogeneracji – pod wspólną nazwą "Podziemny Magazyn Gazu (PMG) [...] wraz z instalacją nadziemną i infrastrukturą zewnętrzną". Nie można zatem – jak to przyjął RDOŚ – uznać, iż głównym celem planowanej inwestycji jest wyłącznie magazynowanie gazu. Ponadto Spółka wyjaśniła, że w planowanej inwestycji w chwili obecnej nie jest – i nie może być – "odbiorcą końcowym dokonującym zakupu paliw gazowych" w rozumieniu art. 38 pkt 5 specustawy terminalowej w zw. z art. 3 pkt 13a p.e., a więc odbiorcą dokonującym zakupu paliw gazowych na własny użytek (tj. zakupionych nie w celu ich zużycia na potrzeby przesyłania, dystrybucji, magazynowania paliw gazowych, skraplania gazu ziemnego lub regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego) – na potrzeby wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła w jednostce wytwórczej lub jednostce kogeneracji – budowa przyłącza lub gazociągu, wraz z infrastrukturą niezbędną do ich obsługi, łączących tę jednostkę wytwórczą lub jednostkę kogeneracji z siecią gazową przesyłową lub dystrybucyjną. Należy zauważyć, iż umowa o zakupie paliw gazowych może być realnie zawarta dopiero po uzyskaniu wymaganych prawem dokumentów (decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzji lokalizacyjnej czy pozwolenia na budowę), a więc w konsekwencji dopiero po wskazaniu, do jakiego punktu odbioru i w jakim terminie rozpoczęcia może być dostarczane paliwo gazowe. W niniejszej sprawie istotne jest natomiast, iż Spółka stanie się takim "odbiorcą końcowym" po zrealizowaniu planowanej inwestycji, a więc dopiero po uzyskaniu m.in. decyzji o warunkach środowiskowych, o której wydanie w tej właśnie sprawie się ubiega. Przyjmując argumentację RDOŚ, dotyczącą obowiązkowego wykazania stosownymi dokumentami statusu "odbiorcy końcowego dokonującego zakupu paliw gazowych" już na etapie składania wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, należałoby uznać, iż przepis art. 38 pkt 5 specustawy terminalowej jest w istocie przepisem martwym, gdyż nie miałby w rzeczywistości zastosowania do jakiejkolwiek budowanej elektrociepłowni gazowej.
Ponadto wskazać należy, iż z treści art. 38 pkt 5 specustawy terminalowej nie wynika, aby ustawodawca ograniczał stosowanie tego przepisu do konkretnych mocy jednostki wytwórczej lub jednostki kogeneracji.
Powyższe oznacza, że organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w niniejszej sprawie jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu, co wynika z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy w zw. z art. 38 pkt 5 specustawy terminalowej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło