III OZ 301/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 1026/23 o odrzuceniu skargi L.C. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr ONII.9532.4.11.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 18 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 1026/23 odrzucił skargę L.C. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr ONII.9532.4.11.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień. W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), skargę do sądu wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu. Jak wynika z akt sprawy, przesyłkę zawierającą zaskarżone w tej sprawie rozstrzygnięcie organu nadano na adres skarżącego w dniu 31 sierpnia 2023 r. Z uwagi na nieobecność adresata, korespondencję pozostawiono do odbioru w urzędzie pocztowym, o czym stosowne zawiadomienie w postaci awiza umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata w dniu 5 września 2023 r. W dniu 13 września 2023 r. powtórnie zawiadomiono skarżącego o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. W wyznaczonym terminie przesyłka nie została przez skarżącego podjęta, a zatem – w świetle art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a.") – jej doręczenie do adresata nastąpiło w dniu 19 września 2023 r. Oznacza to, że termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 19 października 2023 r. Tymczasem skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu 9 listopada 2023 r. (data stempla pocztowego), a więc po upływie wyznaczonego terminu. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga podlegała odrzuceniu. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia L.C. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji, podkreślając, iż żadnego awiza w tej sprawie nie otrzymał. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr ONII. 9532.4.11.2023 zostało skarżącemu prawidłowo doręczone na podstawie art. 44 k.p.a. Przepis art. 44 k.p.a. wskazuje bowiem na jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, że takie doręczenie nastąpiło. Z adnotacji operatora pocztowego umieszczonych na kopercie, w której zaskarżone postanowienie zostało przesłane skarżącemu na wskazany przez niego adres wynika, że przesyłka została prawidłowo dwukrotnie awizowana. Pierwsze awizowanie miało miejsce w dniu 5 września 2023 r., zaś ponowne – w dniu 13 września 2023 r. Przesyłkę – jako niepodjętą w terminie – zwrócono do nadawcy w dniu 20 września 2023 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika również, iż w dniu 5 września 2023 r. umieszczono zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym, które umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego. WSA w Gliwicach prawidłowo zatem uznał w/w przesyłkę za skutecznie doręczoną skarżącemu z dniem 19 września 2023 r. Stwierdzenie L.C., że awiza nie otrzymał, może być rozważane wyłącznie jako przypuszczenie – żeby przyznać mu jednak charakter faktu, adresat przesyłki musiałby uprawdopodobnić, że tak rzeczywiście było, czego jednak w okolicznościach niniejszej sprawy nie uczynił. Skarżący zmierza bowiem do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia, co godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 44 k.p.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. Twierdzenie skarżącego o braku awiza w skrzynce pocztowej jest jednostronne, a na jego poparcie nie przedstawił on przekonywujących dowodów. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 44 k.p.a. może być obalone jedynie wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością, co w tej sprawie nie miało miejsca, gdyż świadectwo faktu i daty awizowanej przesyłki nie zostało skutecznie zakwestionowane ani w toku postępowania sądowoadministracyjnego, ani w wyniku np. wyjaśnień operatora pocztowego. Ponownie podkreślić zatem należy, iż w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić wyłącznie oświadczenie strony. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Skoro zatem, pomimo skutecznie doręczonego skarżącemu w dniu 19 września 2023 r. (w trybie zastępczym) postanowienia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim z dnia 31 sierpnia 2023 r., wniósł on skargę na to postanowienie w dniu 9 listopada 2023 r. (data stempla pocztowego), to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.