I FZ 253/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 221/24 odrzucające skargę H. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 11 marca 2024 r. nr 2601-IOV-2.4103.29.2023 w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 17 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 221/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę H. sp. z o.o. w M. (dalej: spółka, skarżąca, strona) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z 11 marca 2024 r. w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wyjaśnił, że skarga spółki została wniesiona w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu odwoławczego. Została ona podpisana (v. zarządzenie k. 50 akt sądowych), podpisu nie zawierał natomiast załączony do skargi dokument pełnomocnictwa. W związku z tym pismem z 31 maja 2024 r. spółka została wezwana, pod rygorem odrzucenia skargi, do podpisania dokumentu pełnomocnictwa. Wezwanie te przesłano na adres elektroniczny, z którego skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika – dor. pod. W. K., nadała skargę do organu odwoławczego. Zawiadomienie nastąpiło 10 czerwca 2024 r. (v. Urzędowe Poświadczenie Doręczenia, k. 49 akt sądowych). Skarżąca nie podpisała pełnomocnictwa. Sąd wojewódzki przypomniał, że w sprawie spółka wniosła skargę w formie dokumentu elektronicznego i nie złożyła oświadczenia o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W związku z tym sąd zobowiązany był doręczyć jej wezwanie na ww. adres elektroniczny. Pomimo jednak wezwania, spółka nie przesłała dokumentu pełnomocnictwa podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Nie uzupełniła zatem braków formalnych skargi, a brak ten uniemożliwił nadanie skardze dalszego biegu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), WSA skargę odrzucił i zwrócił uiszczony od niej wpis. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 46 § 1 pkt 4 i § 2a i 2b p.p.s.a. przez niezastosowanie tego przepisu i uznanie, że skarga nie została podpisana podpisem elektronicznym; art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i uznanie, że skarga posiadała braki formalne. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie postanowienia i stwierdzenie, że skarga nie zawierała braków formalnych uniemożliwiających nadanie jej biegu. W uzasadnieniu pełnomocnik argumentował, że ustawa p.p.s.a. nie odpowiada na pytanie, czy wnosząc pismo elektronicznie, każdy jego załącznik powinien być podpisany, czy też dokumenty te stanowią formalną, materialną oraz techniczną całość, która powinna zostać podpisana tylko na etapie pisma ogólnego. W braku jednoznacznej regulacji, spółka przyjęła, że dokumenty te stanowią integralną całość, niewymagającą odrębnych podpisów. Formalistyczne podejście, zgodnie z którym wnosząc pismo za pośrednictwem platformy ePUAP, koniecznym jest odrębne podpisanie każdego pliku, a nie tylko pisma ogólnego nie znajduje uzasadnienia i podstawy w przepisach i stanowi przejaw nadmiernego rygoryzmu, który uderza w cel informatyzacji postępowań. Spółka wskazała również, że w wezwaniu WSA w Kielcach wskazał, że dotyczy ono skargi z dnia 24 maja 2024 r. Spółka takiej skargi nie składała, gdyż skarga do WSA w Kielcach, której dotyczy postanowienie została złożona 25 kwietnia 2024 r. Błędne określenie daty skargi, której dotyczyło wezwanie, jak i błędne wskazanie braku podpisu, w połączeniu z brakiem załącznika do wiadomości przesłanej za pośrednictwem ePUAP, powodowało, że pełnomocnik nawet gdyby od razu zapoznał się z treścią tej wiadomości, to byłaby ona wprowadzająca w błąd. Dodatkowo w ocenie pełnomocnika podmiotem wzywającym do uzupełnienia określonych braków skargi nie powinien być sekretariat. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 46 § 2a p.p.s.a., skarga, w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinna zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisana przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego – art. 46 § 2b p.p.s.a. Znamienne jest, że w wywodach zażalenia pełnomocnik spółki de facto nie odnosi się do tego przepisu (w tym zwłaszcza nie argumentuje, aby wniesione przez niego jako załącznik pełnomocnictwo podpisane było zgodnie z tymi wymogami), próbując neutralizować jego treść odwołaniem się do pozaprawnych regulacji (instrukcja użytkowania ePUAP). Starania te nie mogły przynieść spodziewanych rezultatów. W uchwale z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21 (CBOSA), NSA, rozstrzygając kwestię konieczności opatrzenia załączników do pisma ogólnego odrębnym podpisem (niezależnie od podpisu złożonego na piśmie ogólnym), przesądził, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Jednocześnie w uchwale podkreślono, że brak technicznej możliwości podpisania załącznika z poziomu ePUAP nie wyklucza możliwości podpisania takiego dokumentu w innym miejscu, a następnie dołączenia do korespondencji. Nie ma też jakichkolwiek podstaw, by w świetle cytowanej regulacji (art. 46 § 2b w związku z § 2a p.p.s.a.), dotyczącej ogólnie załączników do pisma wnoszonego drogą elektroniczną, różnicować zasady ich podpisywania w zależności od tego, czy zawartość załącznika stanowi sam środek zaskarżenia (skarga), czy też pełnomocnictwo. Dalej zauważyć wypada, że – wbrew twierdzeniom pełnomocnika spółki – prawidłowo WSA wskazał, że wezwanie dotyczy skargi z dnia 24 maja 2024 r. – taka bowiem jest data wpływu skargi do Sądu (k. 3, 5, 6 akt sądowych). Ponadto w wezwaniu (k. 48) sprecyzowano, że chodzi o skargę na "postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach nr 2601-IOV-2.4103.29.2023 z dnia z 11 marca 2024 r.". Opis ten nie pozostawia żadnych wątpliwości, jakiej skargi dotyczy wezwanie. Odnosząc się końcowo do argumentacji pełnomocnika spółki, że do uzupełnienia skargi może zobowiązać stronę Sąd, albo przewodniczący składu orzekającego, a nie sekretariat, który stanowi jedynie komórkę wspierającą Sąd w czynnościach administracyjnych, należy wskazać, że to właśnie sędzia, Przewodniczący Wydziału I WSA w Kielcach, wydał zarządzenie z dnia 27 maja 2024 r. wzywające do uzupełnienia braków (k. 1, 2 akt sądowych). Wysłane stronie wezwanie do uzupełnienia braków stanowiło jego konsekwencję i nastąpiło w jego wykonaniu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Bartosz Wojciechowski (spr.) sędzia NSA