II SA/Sz 460/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ś. Spółki z o.o. w S. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie w przedmiocie odmowy uznania za stronę postępowania administracyjnego postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 14 lutego 2024 r. [...] Spółka z o.o. w S. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej jako: "Kolegium", "organ", o dopuszczenie jej jako strony we wszystkich postępowaniach prowadzonych przez ten organ w sprawach sprzeciwów Prokuratora Rejonowego w W. co do ostatecznych decyzji administracyjnych dotyczących pierwszych rejestracji w RP ciągników rolniczych. W odpowiedzi, pismem z dnia 25 kwietnia 2024 r., Kolegium wskazało, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Spółka nie jest stroną ww. postępowań i nie była stroną w postępowaniach prowadzonych przez Starostę [...] w przedmiocie rejestracji ww. pojazdów. Strona nie ma w ww. sprawach interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Ponadto, zdaniem organu, niemożliwe jest również wydanie odrębnego aktu orzekającego, czy określony podmiot jest stroną. Pismem z dnia 13 maja 2024 r., [...] Spółka z o.o. w S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. pismo Kolegium w przedmiocie odmowy dopuszczenia jej do udziału na prawach strony w ww. postępowaniach administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia. Analiza przeprowadzona przez Sąd w sprawie niniejszej doprowadziła do wniosku, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-7 P.p.s.a. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z pewnymi wyłączeniami (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6) oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7). Ponadto sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym do załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają również sprawach sprzeciwów od decyzji wydawanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). Skarga w sprawie niniejszej nie jest objęta żadnym z powyższych punktów art. 3 § 2 P.p.s.a., dlatego Sąd nie może uczynić jej przedmiotem swojego rozpoznania. Przedmiotem skargi jest czynność odmowy uznania skarżącej za stronę postępowania administracyjnego. W kwestionowanym piśmie organ stwierdził, że skarżąca nie jest stroną postępowań dotyczących sprzeciwów Prokuratora Rejonowego w W. co do ostatecznych decyzji administracyjnych w sprawach pierwszych rejestracji w RP ciągników rolniczych. W doktrynie i orzecznictwie jest niesporne, że "dopuszczenie" do toczącego się postępowania administracyjnego nie wymaga wydania decyzji ani postanowienia, zatem sprawa niniejsza nie mieści się w granicach art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a. Jako że czynność, która jest przedmiotem zaskarżenia do sądu, nie jest niewątpliwie żadnym z aktów opisanych w art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a., kluczową kwestią dla określenia możliwości poddania działania organu kontroli sądu administracyjnego pozostaje ustalenie, czy czynność mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., tj. czy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W doktrynie podnosi się (por. komentarz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa, 2004 r., s. 21 - 24, oraz komentarz T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa, 2005 r., s. 59- 61) że akty lub czynności, o których mowa w powołanym art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. muszą spełniać łącznie następujące przesłanki: a) nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a., b) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli, c) muszą mieć charakter zewnętrzny, czyli muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność, d) muszą być skierowane do indywidualnych podmiotów, e) muszą dotyczyć obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa, a więc taki akt lub czynność powinny ustalać, stwierdzać, potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe wymogi stwierdzić należy, że uznanie danej osoby za stronę postępowania jest czynnością procesową, a nie materialnoprawnym rozstrzygnięciem o uprawnieniach lub obowiązkach tej osoby wynikających z przepisów prawa. W tym stanie rzeczy czynność organu polegająca na wysłaniu do skarżącej pisma zawierającego stanowisko, że nie jest ona stroną postępowania, nie podlega w ogóle kontroli sądowej. Zajęte przez organ pisemne stanowisko o odmowie dopuszczenia do postępowania skarżącej w charakterze strony nie jest więc żadnym z aktów wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. i nie podlega w związku z tym kontroli sądowej. Z uwagi na powyższe skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. podlegała odrzuceniu.