IV SA/Po 481/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi K. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K. Ż. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 134 oraz art. 123 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 t.j., dalej jako "k.p.a.") stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 15 stycznia 2024 r., Nr [...] o odmowie przyznania K. Ż. świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy ustalił, iż decyzja adresowana do K. Ż. została odebrana w dniu 22.01.2024 r. przez adresata (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru). Stąd, od dnia 23.01.2024 r. należy liczyć czternastodniowy termin na wniesienie odwołania, który w tym wypadku upłynął dnia 05.02.2024 r. (poniedziałek). Natomiast odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 06.02.2024 r. Oznacza to, iż odwołanie zostało złożone po upływie ustawowego terminu, o jakim mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Kolegium wskazało, że w dniu 18.01.2024 r. do organu I instancji wpłynął wniosek z dnia 16.01.2024 r. o doręczanie pełnomocnikowi korespondencji w sprawie wraz z dokumentem pełnomocnictwa z dnia 03.01.2024 r., K. Ż. dla adwokata M. Ż. (nadany w dniu 16.01.2024 r.) Działając na ww. wniosek, decyzja w dniu 18.01.2024 r. została przesłana pełnomocnikowi i odebrana przez niego dniu 24.01.2024 r. Pozostaje to jednak bez wpływu na niezachowanie terminu do wniesienia odwołania, bowiem K. Ż. w postępowaniu przed organem I instancji występowała samodzielnie, a pełnomocnictwo zostało złożone do organu po wydaniu decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 15.01.2024 r., znak [...] Organ wyjaśnił, że terminy ustawowe wyznaczone dla stron i uczestników postępowania nie mogą być przez organ prowadzący postępowanie ani skracane, ani przedłużane. Kolegium jest zobowiązane zbadać, czy odwołanie wniesione zostało w przewidzianym przez przepisy terminie. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15.11.1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94 "gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może go rozpatrzyć merytorycznie". W takiej sytuacji nie ma innej możliwości jak wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art. 134 k.p.a. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Skargę na powyższe postanowienie wywiodła do Sądu K. Ż., reprezentowana przez pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, tj.: art. 134 k.p.a. poprzez niezasadne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, w której odwołanie od decyzji organu I instancji złożone zostało przez pełnomocnika strony w terminie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że pełnomocnik strony przygotował odwołanie przed upływem terminu i przekazał je do wysyłki w ostatnim jego dniu, tj. 05.02.2024 r., czemu dowodzi załączony do skargi wydruk elektronicznej książki nadawczej, na której placówka pocztowa przybiła stempel dzienny z datą 05.02.2024r. Pracownik placówki pocztowej poinformował pracownika kancelarii pełnomocnika strony, iż w dniu 05.02.2024 nastąpiła awaria systemów Poczty Polskiej i w związku z tym przekazane przesyłki nie zostaną wysłane tego dnia, ale zapewnił on pracownika pełnomocnika, że otrzymają one stempel z datą 05.02.2024 r., na czego potwierdzenie przybito go na wydruku książki nadawczej, jak wskazano powyżej. Mimo tych zapewnień przesyłki z tego dnia nadane przez placówkę pocztową zostały dopiero następnego dnia, tj. 06.02.2024, tak jak wynika to ze stempla pocztowego na kopercie, w której odwołanie zostało doręczone organom. W dniu 27.03.2024 r. złożona została za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Poczty Polskiej reklamacja, w wyniku rozpatrzenia której pismem z dnia 16.04.2024 r. (doręczonym drogą elektroniczną - mailem) operator pocztowy potwierdził fakt wystąpienia awarii systemu w dniu 05.02.2024 r., w wyniku którego przesyłki przekazane do placówki pocztowej tego dnia nie zostały nadane. W ocenie pełnomocnika skarżącej, mając na uwadze dowód w postaci stempla pocztowego z datą 05.02.2024 na wydruku elektronicznej książki nadawczej oraz stwierdzenia faktu awarii systemów operatora pocztowego potwierdzonego w piśmie z dnia 16.04.2024 r., uznać należy, iż odwołanie w przedmiotowej sprawie nie zostało złożone z uchybieniem terminu na jego złożenie, a zatem postanowienie skarżonego organu narusza przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, w związku z czym nie może się ono ostać i powinno zostać uchylone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przy zastosowaniu powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Przedmiotem skargi jest postanowienie SKO w P. z 30 kwietnia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W rozpoznawanej sprawie podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a. Zgodnie ze wskazanym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W myśl tego przepisu, organ odwoławczy po wpływie środka zaskarżenia, jeszcze przed dokonaniem merytorycznej oceny podniesionych zarzutów, w pierwszej kolejności jest zobowiązany do badania dopuszczalności odwołania (zażalenia), zachowania terminu jego wniesienia oraz warunków formalnych jego sporządzenia. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej – w niniejszej sprawie wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Ujawnienie na etapie wstępnego postępowania organu odwoławczego niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminu do jego wniesienia prowadzi do stwierdzenia powyższego w drodze postanowienia. W przypadku zatem stwierdzenia przez organ odwoławczy, że złożone przez stronę odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu bądź obarczone jest wadą powodującą jego niedopuszczalność, organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Zgodnie z art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia (§2). Na gruncie niniejszej sprawy organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie przyjął na podstawie daty stempla pocztowego znajdującego się na kopercie zawierającej odwołanie, że zostało ono złożone jeden dzień po terminie, czyli 6.02.2024 r. Jednakże z przekazanych akt sprawy i dołączonych do skargi dowodów wynika bezsprzecznie, że przesyłka zawierająca odwołanie od orzeczenia organu I instancji, została złożona w dniu 5.02.2024 r., czyli w ostatnim dniu 14 dniowego terminu. Powyższe wywnioskować należy z odpowiedzi Poczty Polskiej w L. na reklamację złożoną przez pełnomocnika skarżącej oraz daty znaczka na kopercie. Z pisma Poczty z dnia 16 kwietnia 2024 r. (k. 12 akt sąd.) wynika, że w dniu 5.02.2024 r. miała miejsce awaria systemu informatycznego Elektroniczny Nadawca, która uniemożliwiła przyjęcie przesyłek i przekazanie ich w tym dniu do dalszej ekspedycji. Ponadto na kopercie, w której zawarte było odwołanie widnieje znaczek z datą "05.02.2024 PRIORYTET". W konsekwencji należało uznać, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone z zachowaniem terminu. Z uwagi na powyższe sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a . O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 2 wyroku.