II SA/Ol 163/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2023 r. sprawy ze skargi Dyrektor Ośrodka A. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie stanu technicznego budynków gospodarczych oddala skargę. Postanowieniem z 20 grudnia 2022 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), działając na podstawie art. 129 § 2 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej jako: k.p.a.), na skutek odwołania Ośrodka A od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ełku z dnia 17 października 2022 r. nakazującej wykonanie zabezpieczeń i zakazującej użytkowania trzech budynków gospodarczych położonych na działce nr [...] w miejscowości S., gmina K. - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja organu I instancji doręczona została stronie 25 października 2022 r. Termin do wniesienia odwołania wynosił 14 dni i upłynął 8 listopada 2022 r. Odwołanie zostało nadane 9 listopada 2022 r., tj. jeden dzień po terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a. Dyrektor Ośrodka A (dalej jako: skarżący) zaskarżył w ustawowym terminie powyższe postanowienie WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 134 k.p.a. w związku z art. 129 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji kiedy skarżący złożył odwołanie w terminie prawem przewidzianym za pośrednictwem operatora pocztowego, a ten z przyczyn przez siebie zawinionych wysłał nadaną przesyłkę dzień później; - art. 39 § 3 pkt 1 k.p.a. zastosowanego odpowiednio, który określa doręczanie za pośrednictwem operatora pocztowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 3 stycznia 2023 r., znak: [...] - na okoliczność złożenia odwołania w terminie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 8 listopada 2022 r. Podał, że przesyłka została odebrana dopiero 9 listopada 2022 r. na skutek niedopatrzenia pracownika Poczty Polskiej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że z powołanego pisma Poczty Polskiej S.A. wynika, że w dniu 8 listopada 2022 r. z siedziby Ośrodka A nie zostały odebrane przesyłki pocztowe przygotowane w tym dniu do nadania. Natomiast brak jest dowodów, że w przygotowanych do nadania przesyłkach znajdowało się przedmiotowe odwołanie od decyzji PINB w Ełku. Wskazał, że podnoszona przez skarżącego okoliczność stanowiła przesłankę do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Podniósł, że taki wniosek nie został złożony. W replice z 1 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i wnioski podniesione w skardze. Oświadczył, że pismo Poczty Polskiej S.A. z 3 stycznia 2023 r. dotyczy wszystkich przesyłek nieodebranych w dniu 8 listopada 2022 r. z winy Poczty Polskiej. Zauważył, że pismo to doręczone zostało skarżącemu na etapie postępowania odwoławczego, trudno więc aby w tej sytuacji zastosować wprost art. 58 k.p.a. Podniósł też, że wniósł skargę zgodnie z pouczeniem organu. Stwierdził, że błędne pouczenie nie powinno skutkować ujemnymi konsekwencjami dla strony. Wskazał, że jeżeli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został mylnie skierowany do WSA, to Sąd ten winien go przekazać do rozpatrzenia właściwemu organowi, na podstawie art. 200 § 2 k.p.c. w zw. z art. 211 k.p.a. W dniu 2 marca 2023 r. do Sądu wpłynęło pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w którym wyjaśnił, że pismem z 19 stycznia 2023 r. zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o określenie daty nadania spornej przesyłki. Załączył kserokopię odpowiedzi z 21 lutego 2023 r. udzielonej przez Pocztę Polską S.A. Regionalny Dział Obsługi Klientów w Białymstoku. W piśmie tym wyjaśniono, że w sprawie określenia daty nadania przesyłki poleconej o identyfikatorze [...] ustalono, że przedmiotowa przesyłka została przekazana do nadawczej placówki pocztowej w dniu 9 listopada 2022 r. i potwierdzono jej przyjęcie, m.in. poprzez umieszczenie na opakowaniu przesyłki odcisku datownika z tą datą. Wskazano, że zasady realizacji umowy o świadczenie usługi pocztowej są zawarte w ustawie z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896), rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2013 r. poz. 545) oraz Regulaminie świadczenia usług powszechnych. Zgodnie z art. 15 ustawy Prawo pocztowe i § 27 rozporządzenia, umowę uważa się za zawartą z chwilą wydania nadawcy przez operatora wyznaczonego dowodu przyjęcia przesyłki rejestrowanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu wymagającym jego uchylenia. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a. W myśl tego unormowania organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Regulacja ta wyznacza zakres postępowania organu II instancji określanego w doktrynie mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Na tym etapie postępowania organ II instancji jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie drugoinstancyjne. W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia Sądu wymaga kwestia, czy odwołanie zostało wniesione w dniu 9 listopada 2022 r., tak jak to przyjął organ II instancji, czy w dniu 8 listopada 2022 r., jak podnosi skarżący. Bezsporne przy tym w sprawie jest, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 8 listopada 2022 r., zaś odwołanie wniesione zostało na piśmie za pośrednictwem operatora pocztowego przesyłką rejestrowaną. Zgodnie z art. 3 pkt 23 ustawy Prawo pocztowe przesyłka rejestrowana oznacza przesyłkę pocztową przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru. Stosownie do § 27 cytowanego rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego, w przypadku przesyłek rejestrowanych umowę o świadczenie usługi pocztowej uważa się za zawartą z chwilą wydania nadawcy przez operatora wyznaczonego dowodu przyjęcia przesyłki rejestrowanej. Koperta, w której doręczone zostało organowi I instancji odwołanie, opatrzona jest numerem przesyłki i stemplem pocztowym z datą 09.11.2022. Stempel pocztowy wskazuje jednoznacznie, że nadanie spornej przesyłki poleconej nastąpiło w dniu 9 listopada 2022 r., czyli jeden dzień po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Taką datę nadania przedmiotowej przesyłki rejestrowanej wskazano też na internetowej stronie Poczty Polskiej S.A. umożliwiającej śledzenie przesyłek rejestrowanych. W związku z tym, aby podważyć przyjętą przez organ datę nadania przesyłki poleconej, skarżący musiałby wykazać, że wskazana na kopercie data nadania przesyłki, jest sprzeczna z rzeczywistością, że przesyłka została faktycznie przyjęta przez operatora pocztowego w innym dniu, niż to wynika z pieczęci pocztowej widniejącej na kopercie i informacji zamieszczonych na wskazanej stronie internetowej. Skarżący taką właśnie tezę przyjął i starał się ją uzasadnić. Argumentacja skarżącego nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Załączone do skargi jako dowód pismo przedstawiciela Poczty Polskiej S.A. z 3 stycznia 2023 r. nie pozwala uznać, że nadanie przesyłki nastąpiło w dniu 8 listopada 2022 r. Z pisma tego wynika, że w dniu 8 listopada 2022 r. skarżący przygotował przesyłkę, która została odebrana przez PP w dniu 9 listopada 2022 r. Oznacza to, że w dniu 8 listopada 2022 r. przesyłka pozostawała w siedzibie skarżącego. Tego dnia pracownik poczty nie pokwitował odbioru tej przesyłki. Nie doszło zatem do nadania pisma w dniu 8 listopada 2022 r. Tym samym zaskarżone postanowienie jest zgodne ze stanem faktycznym i prawnym sprawy. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. podania (w tym odwołania), można wnosić na piśmie, drogą elektroniczną lub ustnie do protokołu. W przypadku odwołania przesyłanego drogą pocztową, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, zastosowanie ma art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Na zasadzie tego przepisu, dla zachowania terminu do wniesienia odwołania za pomocą usługi pocztowej, decydujące znaczenie ma dzień nadania pisma w placówce pocztowej. Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy Prawo pocztowe przez "nadanie" należy rozumieć "polecenie doręczenia przesyłki pocztowej". W myśl art. 14 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe, świadczenie usług pocztowych odbywa się na podstawie umów o świadczenie usług pocztowych zawieranych między nadawcami a operatorami pocztowymi. Art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe stanowi, że zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje w szczególności przez przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia. Aby więc mogło dojść do skutecznego złożenia polecenia doręczenia musi mieć miejsce przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia. W rozpoznawanej sprawie zaś przedmiotowa przesyłka nie została w ogóle przekazana operatorowi pocztowemu w dniu 8 listopada 2022 r. Tego dnia pracownik poczty nie odebrał przygotowanej przez skarżącego do wysyłki korespondencji, a w związku z tym nie doszło do przyjęcia przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia. Niezasadnie skarżący zarzuca organowi orzekającemu naruszenie art. 39 § 3 pkt 1 k.p.a. W przepisie tym mowa jest o możliwości doręczania pism przesyłką rejestrowaną przez organ administracji publicznej. Przepis ten, poza wskazaniem możliwości doręczania przez organ pism przesyłką rejestrowaną, nie określa żadnych warunków doręczania przesyłek rejestrowanych. Adresatem tego przepisu jest organ prowadzący postępowanie, a nie strona postępowania. Strona postępowania nie musi wnosić pism przesyłką rejestrowaną. W przypadku jednak wątpliwości co do daty nadania, albo samego faktu nadania, strona musi się liczyć z koniecznością udowodnienia, że nadała przesyłkę. Pokwitowanie przez operatora pocztowego przyjęcia przesyłki stanowi dowód jej nadania. W niniejszej sprawie skarżący bezspornie nie posiada pokwitowania przyjęcia przesyłki przez operatora pocztowego w dniu 8 listopada 2022 r. W świetle powyższych ustaleń, nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy podnoszona w skardze okoliczność zawinienia pracownika operatora pocztowego w odbiorze przygotowanej przesyłki z siedziby skarżącego, zgodnie z łączącą strony umową. Zasadnie organ odwoławczy zauważył, że akcentowany przez skarżącego brak zawinienia mógłby podlegać rozważeniu przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Na podstawie tych przepisów organ właściwy do rozpatrzenia odwołania rozstrzyga w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania odrębnym postanowieniem, na wyraźną prośbę zainteresowanego. Organ II instancji nie miał obowiązku w zaskarżonym postanowieniu stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania pouczać skarżącego o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Brak takiego pouczenia nie świadczy o tym, że skarżący został błędnie pouczony. Organ II instancji prawidłowo pouczył skarżącego o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zauważyć można, że w toku postępowania administracyjnego i sądowego skarżący reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien wiedzieć o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Niewątpliwie wniosek taki dotychczas nie został złożony. Nie sposób uznać, co sugerował radca prawny w replice, że niniejsza skarga może stanowić taki wniosek. Nie ma w niej jakiejkolwiek wzmianki na temat prośby o przywrócenie terminu. Poza tym wniosek taki należy złożyć do właściwego organu. W postępowaniu przed sądem administracyjnym nie mają zastosowania przepisy k.p.a. Powoływany przez radcę prawnego art. 211 k.p.a. został uchylony. Ponadto, nawet gdyby przyjąć stanowisko skarżącego o zawarciu w skardze wniosku o przywrócenie terminu (którego to stanowiska Sąd nie podziela), to wskazać należy, że Sąd nie miał podstaw do przekazania tego wniosku, ponieważ skarżący zarówno w skardze jak i późniejszym piśmie stanowczo twierdził, że odwołanie złożył w ustawowym terminie, a co za tym idzie, że nie uchybił terminowi do jego złożenia. Nie można twierdzić, że czynność została dokonana w terminie i jednocześnie wskazywać na uchybienie terminu domagając się jego przywrócenia, ponieważ takie działania są wzajemnie sprzeczne. Dopiero rozstrzygniecie Sądu, potwierdzające (poprzez oddalenie skargi) prawidłowość postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, otwiera skarżącemu termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ z tym momentem skarżący uzyskał pewność, że do uchybienia terminu doszło. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonego postanowienia z obowiązującym prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.