VI SA/Wa 1406/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] Sp. j. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Główny Inspektor Transportu Drogowego (Organ) zaskarżoną decyzją z [...] marca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 104 w zw. z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13l ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 645), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 32 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j i art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 760 ze zm.) nałożył na [...] Sp. j. z siedzibą w S. (Skarżąca) karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem (ciągnikiem samochodowym) nr rej. [...] w dniu [...] czerwca 2022 r. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym. Organ ustalił, że Pojazd, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 12 ton, poruszał się w dniu [...] czerwca 2022 r. po płatnym odcinku drogi krajowej nr [...] B. (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...]) – P. (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...]). Kontrolowany Pojazd został zarejestrowany w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej (SPOE KAS), jak również został powiązany z urządzeniem służącym do uiszczania opłat elektronicznych, jednakże, wobec braku wymaganych środków, za przedmiotowy przejazd opłata nie została uiszczona. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. Pismem z 9 września 2022 r. Organ zawiadomił Skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia zarejestrowanego podczas ww. przejazdu, pouczając o treści art. 10 § 1 k.p.a. Pismem z 19 września 2022 r. Skarżąca złożyła wyjaśnienia w sprawie, wskazując, że zawarła umowę z operatorem systemu eTOLL, zgodnie z którą istniał obowiązek powiadamiania Skarżącej o niskim lub zerowym stanie konta, jednakże nie otrzymała takiej informacji. Jednocześnie wskazała, że wystąpiła do administratora systemu eTOLL z reklamacją w związku z zaistniałą sytuacją, jednakże nie otrzymała w tym przedmiocie odpowiedzi. Skarżąca podniosła również, że regularnie doładowuje konto, zaś brak informacji z systemu eTOLL o nieprawidłowościach uniemożliwił jej podjęcie działań celem ich rozwiązania. Pismem z 18 października 2022 r. Organ zwrócił się do Ministerstwa Finansów, Departamentu Poboru Opłat, z pytaniami: o zaistnienie nieprawidłowości w systemie SPOE KAS w dniu 28 czerwca 2022 r., o prawidłowość działania urządzenia dokonującego kontroli, o fakt złożenia przez Skarżącą reklamacji, jak również o prawdziwość twierdzenia o obowiązku informowania o niskim stanie konta lub braku środków. Zawiadomieniami z 18 października 2023 r. i 29 listopada 2023 r. Organ informował o nowym terminie załatwienia sprawy z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Pismem z 25 stycznia 2024 r. Organ wystąpił z ponagleniem do Ministerstwa Finansów celem uzyskania odpowiedzi na pismo z 18 października 2022 r. Pismem z 16 lutego 2024 r. Ministerstwo Finansów udzieliło odpowiedzi na pytania Organu, wskazując, że system i urządzenia działały w dniu naruszenia prawidłowo, że odnotowano reklamację Skarżącej oraz wskazano, że komunikaty o niskim stanie salda zostały aktywowane dopiero 23 marca 2023 r., zaś do tego czasu usługa ta była niedostępna. Do materiału dowodowego załączono również wydruk z systemu eTOLL, wskazujący na zasilenie konta kwotą 1.000 złotych w dniu 6 lipca 2022 r. Pismem z 20 lutego 2024 r. Organ poinformował Skarżącą o uzupełnieniu materiału dowodowego i o zakończeniu jego gromadzenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego przedstawił treść przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia i stwierdził, że na podstawie danych znajdujących się w systemie e-TOLL ustalono, że kontrolowany Pojazd został zarejestrowany w SPOE KAS, zaś podmiotowi odpowiedzialnemu za ów pojazd na dzień odnotowania naruszenia, a więc Skarżącej, jako podmiotowi będącemu posiadaczem Pojazdu, wymierzona została kara pieniężna na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, tj. w wysokości 1500 zł. Odnosząc się do podnoszonych przez Skarżącą nieprawidłowości w działaniu urządzenia i poborze opłat, Organ wskazał, że ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej z uwagi na ewentualne nieprawidłowości związane z brakiem powiadomień, jako że przyczyny, z powodu których opłata elektroniczna nie została uiszczona, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Podniósł również, że Skarżąca, jako profesjonalny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinna wykazać należytą staranność podczas prowadzenia tego typu działalności, wskazując zarazem sposoby weryfikacji stanu konta. Organ nie znalazł także przesłanek do zastosowania art. 189f oraz art. 189e k.p.a. Podniósł również, że decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczania opłat elektronicznych mają charakter decyzji związanych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję w całości wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów: art. 36, art. 11, art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z powołanym kryterium Sąd stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...). Stosownie do treści art. 13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych, podmiotem odpowiedzialnym w ww. zakresie jest właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu samochodowego, którym poruszano się po płatnych odcinkach dróg krajowych. Należy podkreślić, że odpowiedzialność za naruszenie określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych obowiązku ponoszenia przez korzystającego z dróg publicznych opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdu samochodowego ma charakter obiektywny. Przesłankami tej odpowiedzialności są bowiem jedynie przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej i nieuiszczenie opłaty za ten przejazd. W rozpatrywanej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. I tak, odcinek drogi krajowej nr [...] B. (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...]) – P. (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...]), na którym w dniu [...] czerwca 2022 r. poruszał się kontrolowany pojazd, został wymieniony w załączniku nr 2 pkt 13 lit. a) do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Naruszenie, które doprowadziło do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej w tej sprawie zostało ujawnione na podstawie danych znajdujących się w systemie eTOLL. Wynikało z nich, że kontrolowany pojazd został zarejestrowany w SPOE-KAS, jednakże nie uiszczono opłaty za przejazd, dlatego posiadaczowi pojazdu została wymierzona kara pieniężna w wysokości 1500 zł. Z odpowiedzialności tej nie zwalnia Skarżącej kwestia nieotrzymywania powiadomień z systemu eTOLL o niskim bądź zerowym stanie konta. Obowiązek uiszczania opłaty jest jasno sprecyzowany w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych i ma bezwzględny charakter. Kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej jest natomiast sztywna (art. 13k ust. 1 powołanej ustawy), a organ nie może jej miarkować. Zgodzić się należy z poglądem Organu, że Skarżąca, jako podmiot profesjonalny, zajmujący się przewozem, powinna wywiązywać się z obowiązków nałożonych nań przez przepisy powszechnie obowiązującego prawa z należytą starannością. Niezasadne jest przy tym powoływanie się na brak działania jednej z funkcji systemu SPOE-KAS, podczas gdy Skarżąca miała możliwość sprawdzenia w inny sposób aktualnego stanu konta. Wskazać również należy, że w świetle poczynionych ustaleń Organ nie miał podstaw do zastosowania w sprawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Warunkiem jego zastosowania w okolicznościach danej sprawy jest kumulatywne zaktualizowanie się obydwu określonych nim przesłanek (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1091/19). W okolicznościach tej sprawy, Organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił, dlaczego regulacja z art. 189f nie może mieć zastosowania, wypełniając tym samym obowiązek rozważenia z urzędu przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Uczynił to również w kontekście regulacji z art. 13k ust. 8a ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w trybie przedpłaty, nie wymierza się, jeśli do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS zostały przekazane dane geolokalizacyjne, a właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu uiścił opłatę elektroniczną w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. Informacje o wysokości nieuiszczonej opłaty elektronicznej, są dostępne za pośrednictwem Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS. Jak wynika z akt sprawy, Organ zweryfikował, kiedy nastąpiło zasilenie konta, a tym samym uiszczenie opłaty elektronicznej, w następstwie zakończenia przejazdu. Miało to miejsce z przekroczeniem trzydniowego terminu, bowiem Skarżąca dokonała tego 6 lipca 2022 r., termin z art. 13k ust. 8a powołanej ustawy upływał zaś 1 lipca 2022 r. Zgromadzone w sprawie dowody pozwalały na stwierdzenie, że stan faktyczny sprawy został wyczerpująco wyjaśniony, Skarżąca była informowana o dołączanych do akt sprawy dokumentach, a poczynione w sprawie ustalenia faktyczne nie zostały skutecznie zakwestionowane przez Skarżącą. Dlatego podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., traktujące o postępowaniu dowodowym, są niezasadne. W okolicznościach tej sprawy nie doszło również do naruszenia art. 75 i art. 78 k.p.a., bowiem Organ wystąpił do Ministerstwa Finansów z zapytaniem m.in. o kwestię będącą przedmiotem wniesionej reklamacji i uzyskał w tym przedmiocie odpowiedź Organu, o czym poinformował Skarżącą zawiadomieniem z 20 lutego 2024 r. Niezasadnie również Skarżąca zarzuca naruszenie art. 36 k.p.a. Była ona informowana w trakcie postępowania o wyznaczaniu nowych terminów jego załatwienia, w szczególności zaś była pouczana o możliwości wniesienia ponaglenia, stanowiącego prerekwizyt do ewentualnej skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania przez Organ, z czego Skarżąca jednak nie skorzystała. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 6 k.p.a. i art. 11 k.p.a., bowiem na każdym etapie postępowania Skarżąca informowana była o przyczynach i podstawach prawnych podejmowanych czynności, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji w należyty i spójny sposób wyjaśnia przesłanki, które doprowadziły Organ do wydania rozstrzygnięcia w postaci nałożenia kary pieniężnej. Ze wszystkich wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.