II SA/Ol 540/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi małoletniej M. J. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A. M. na pismo Dyrektora Zespołu Szkół Gospodarczych w E. z dnia [...] r. w przedmiocie unieważnienia postępowania rekrutacyjnego do uczestnictwa w projekcie realizowanym ze środków unijnych postanawia 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić skarżącej uiszczony wpis w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych). Małoletnia M. J. (dalej jako: skarżąca), reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego A. M., wniosła skargę na pismo Dyrektora Zespołu Szkół Gospodarczych w E., określone w skardze jako decyzja, z [...] r., informujące o utrzymaniu w mocy decyzji Komisji Rekrutacyjnej z [...] r. o unieważnieniu w stosunku do skarżącej postępowania rekrutacyjnego kwalifikującego do projektu "Postaw na rozwój zawodowy - praktykuj w Europie", wnosząc o jej uchylenie, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, że Zespół Szkół Gospodarczych w E. jest realizatorem projektu pod nazwą "Postaw na rozwój zawodowy - praktykuj w Europie", finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego 2021-2027, w ramach którego zaplanowane zostały staże zagraniczne odbywające się w Hiszpanii. Wskazano, że rekrutacja do programu odbywała się na zasadzie konkursu, a o przyjęciu decydowała suma punktów zdobytych w poszczególnych kategoriach. Podniesiono, że decyzją Komisji Rekrutacyjnej z [...] r. skarżąca została zakwalifikowana do przedmiotowego projektu, w następstwie czego brała udział w zajęciach przygotowawczych do odbycia stażu i żaden z prowadzących nie miał do niej zastrzeżeń. Jednakże w dniu [...] r. skarżąca otrzymała decyzję o unieważnieniu postępowania rekrutacyjnego, czego powodem miał być rzekomy brak poinformowania koordynatora projektu o stanie zdrowia uczennicy, który mógłby zakłócić jej udział w stażu zawodowym. Skarżąca podała, że odwołała się od tej decyzji, ale w dniu [...] r. otrzymała decyzję wydaną przez Dyrektora Szkoły stwierdzającą, że podtrzymuje decyzję Komisji Rekrutacyjnej. Skarżąca podniosła, że Regulamin Uczestnictwa i Rekrutacji do Projektu pn. "Postaw na rozwój zawodowy - praktykuj w Europie" w Zespole Szkół Gospodarczych w E. (dalej jako: Regulamin Projektu) nie przewiduje możliwości unieważnienia postępowania rekrutacyjnego w stosunku do konkretnej uczennicy. Ponadto jej zdaniem Komisja Rekrutacyjna popada w sprzeczność, gdyż najpierw wydając decyzję o zakwalifikowaniu uczennicy do przedmiotowego programu ów proces rekrutacji kończy, a po 4 miesiącach wydaje decyzję o unieważnieniu zakończonego już postępowania rekrutacyjnego w stosunku do jednej konkretnej uczennicy. Skarżąca wskazała, że zgodnie w § 4 pkt 10 Regulaminu Projektu jedynie w przypadku rezygnacji lub niedopełnienia wymogów formalnych przez osoby zakwalifikowane, na ich miejsce wprowadzone zostaną osoby z list rezerwowych. Skarżąca nie zrezygnowała sama z kursu, ani nie zaszły żadne przesłanki do stwierdzenia, że niespełnione są przez nią jakiekolwiek wymogi formalne. Podniosła także, że przedstawiła aktualne zaświadczenie lekarskie, stwierdzające brak jakichkolwiek przeciwskazań do udziału w przedmiotowym projekcie. W związku z tym w ocenie skarżącej przedmiotowa decyzja jest oczywiście niezgodna z prawem i jest dla niej bardzo krzywdząca oraz przeczy celom systemu oświaty wyrażonym w art. 1 Prawa oświatowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Podnieść należy, że stosownie do art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zatem sądy administracyjne są uprawnione do orzekania tylko w wyżej wskazanych sprawach. Należy przede wszystkim zauważyć, że kontroli sądu administracyjnego podlegają decyzje administracyjne. Jak powszechnie zaś przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie decyzją administracyjną jest władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracji publicznej, złożone w konkretnej sytuacji faktycznej, wobec zindywidualizowanego adresata, niepodporządkowanego służbowo ani organizacyjnie składającemu oświadczenie organowi, po przeprowadzeniu sformalizowanego postępowania uregulowanego w k.p.a. lub w przepisach o postępowaniach jurysdykcyjnych wyłączonych, zmierzającego do wyjaśnienia przesłanek doniosłych dla jego treści. Jej zadaniem jest kształtowanie stosunków społecznych przez wywoływanie skutków prawnych i pozaprawnych. (por. J. Jendrośka, Pojęcie decyzji administracyjnej i jej trwałości [w:] Problemy praworządności w działaniu administracji państwowej, red. L. Bar, Ossolineum 1980, s. 73; J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2014, s. 332–335; K. Ziemski, Indywidualny..., s. 174–178, a także orzeczenia i stanowisko doktryny przytoczone w: Knysiak-Sudyka Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, WKP 2023 – komentarz do art. 104 k.p.a.). Decyzja administracyjna musi być zatem aktem organu uprawnionego do wykonywania funkcji administracji, a ponadto musi być wydana w przewidzianych przez prawo administracyjne sytuacjach. W niniejszej sprawie skarżąca uczyniła przedmiotem skargi pismo Dyrektora Szkoły informujące o utrzymaniu w mocy decyzji Komisji Rekrutacyjnej o unieważnieniu w stosunku do niej postępowania rekrutacyjnego w sprawie zakwalifikowania do projektu finansowanego ze środków unijnych, w ramach którego miała odbyć staż zagraniczny. Skarżąca uznała bowiem, że jest to decyzja podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Jednakże, z wyżej podanych względów, samo użycie słowa "decyzja" nie oznacza jeszcze, że jest to decyzja administracyjna w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Kompetencje dyrektora szkoły określają przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 737, dalej jako: P.o.). Wprawdzie w niektórych przypadkach dyrektor szkoły jest upoważniony do wydawania decyzji administracyjnych, ale sytuacje takie są wyraźnie określone w ustawie P.o. i dotyczą np. skreślenia ucznia z listy uczniów (art. 68 ust. 2 P.o.). Natomiast kwestie dotyczące stażu uczniowskiego, w tym także realizowanego w ramach projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, reguluje art. 121a P.o. Zgodnie z art. 121a ust. 3 P.o. osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, zwane dalej "podmiotem przyjmującym na staż uczniowski", zawiera, w formie pisemnej, umowę o staż uczniowski z uczniem albo rodzicami niepełnoletniego ucznia. W przypadku staży uczniowskich realizowanych w ramach projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej stroną umowy o staż uczniowski może być również podmiot realizujący projekt, ponoszący wydatki związane ze stażem uczniowskim. Zatem staże uczniowskie w ogóle nie podlegają regulacji w ramach prawa administracyjnego. Podstawą do uznania, że w przedmiotowej sprawie wydana została decyzja administracyjna nie mogą także stanowić postanowienia Regulaminu Projektu. Umocowanie do wydania decyzji w indywidualnej sprawie musi bowiem wynikać z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Regulamin Projektu nie stanowi prawa powszechnie obowiązującego. Nawet zatem stwierdzenie w nim, że kwalifikacja do projektu następuje w formie decyzji nie może skutkować przyjęciem, że jest to decyzja administracyjna, czy też jakikolwiek inny akt podlegający skardze do sądu administracyjnego. Wskazać ponadto należy, że także z przepisów ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079) wynika, że kontroli sądowoadministracyjnej podlega wyłącznie procedura wyboru projektów do dofinansowania, co jest wprost uregulowane w przepisach art. 73 – 76. Z przepisów powołanej ustawy nie wynika natomiast, aby istniała jakakolwiek podstawa do kontroli przez sąd administracyjny kwestii sposobu realizacji projektu przez konkretnego beneficjenta. W tym stanie rzeczy skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W związku z tym, na podstawie o art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.