III OSK 2881/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-09-03
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Rafał Stasikowski, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, wynikający z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jest wyłączony, jeśli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, która nie została skutecznie zgłoszona organowi ochrony środowiska i nie przeszła weryfikacji pod kątem spełnienia wymogów odrębnych przepisów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż brak skutecznego zgłoszenia przydomowej oczyszczalni ścieków organowi ochrony środowiska uniemożliwia przypisanie jej stanu zgodności z przepisami odrębnymi. W konsekwencji, nie wykazano spełnienia warunku zwalniającego z obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, co uzasadniało nałożenie tego obowiązku na właścicieli.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, mimo posiadania przez skarżących przydomowej oczyszczalni ścieków. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując na brak dowodu spełnienia przez oczyszczalnię wymogów odrębnych przepisów, co wynikało m.in. z faktu nieskutecznego zgłoszenia jej eksploatacji organowi ochrony środowiska. Skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt lit. c, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., twierdząc, że organy i sąd nie oceniły wszechstronnie legalności budowy i spełnienia wymogów przez oczyszczalnię.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska, Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski, Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 3 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. U. i O. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 439/21 w sprawie ze skargi A. U. i O. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2021 r. Nr SKO 4103/13/21 w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej oddala skargę kasacyjną;
Wyrokiem z dnia 26 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Wr Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę O. U. i A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2021 r.
nr SKO 4103/13/21 w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
Uzasadniając oddalenie powyższej skargi Wojewódzki Sąd wskazał, że obowiązek przyłączenia nieruchomości pozostającej we władaniu skarżących do istniejącej sieci kanalizacyjnej wynika z przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 - dalej określanej jako u.c.p.g.).
W ocenie Sądu I instancji, treść art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. wskazuje, że od obowiązku podłączenia do istniejącej sieci kanalizacji zwalnia tylko posiadanie przydomowej oczyszczalni ścieków bytowych, spełniającej wymagania określone w przepisach odrębnych.
Sąd I instancji stwierdził, że nieruchomość pozostająca we władaniu skarżących, zabudowana budynkiem mieszkalnym, jest wprawdzie wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, ale brak jest dowodu spełnienia przez tą oczyszczalnię wymagań określonych w przepisach odrębnych. Bezspornym przy tym jest, że istnieje sieć kanalizacji sanitarnej (w pasie drogowym) i fakt jej doprowadzenia do granicy działki skarżących. Ziszczenie się tej przesłanki generuje zatem po stronie właścicieli nieruchomości obowiązek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Wystąpiły zatem podstawy do wydania przez organ nakazu nałożenia na skarżących obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
Wojewódzki Sąd wskazał, że stosownie do załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia, wydanego na podstawie art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396)
- w § 1 określono rodzaje instalacji, z których emisja nie wymaga pozwolenia, a których eksploatacja wymaga zgłoszenia organowi ochrony środowiska. W § 2 ust. 1 objęto takim zgłoszeniem, z uwagi na wprowadzanie wymagających oczyszczenia ścieków do wód lub do ziemi, oczyszczalnie ścieków o przepustowości do 5 m3 na dobę, wykorzystywane na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w ramach zwykłego korzystania z wód. Sąd I instancji stwierdził, że takiego zgłoszenia inwestor nie dokonał. Zgłoszenie jest wymagane, a wyspecjalizowanemu organowi ochrony środowiska przysługuje, wskazane w ust. 4 przywołanego przepisu, prawo zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia wniesienia sprzeciwu wobec rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej w drodze decyzji. Przy czym sprzeciw ten jest dopuszczalny jedynie w ściśle określonych warunkach, wskazanych w ust. 4a pkt 1 i 2.
Dodatkowo Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że dołączone do akt zaświadczenie z 14 lutego 2005 r. (k. 22) niczego w sprawie nie zmienia, bowiem wynika z niego, że organ architektoniczno-budowlany zaświadczył w nim (w ramach przysługujących mu kompetencji! - przyp. sądu), że "nie wnosi sprzeciwu do wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków dla budynku mieszkalnego przy ul. [...] we W.".
Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem strony, iż jest to dokument wystarczający dla korzystania z oczyszczalni. Przytoczone przepisy wskazują bowiem na możliwość złożenia sprzeciwu przed rozpoczęciem eksploatacji, w tym przypadku oczyszczalni, w drodze decyzji. Zatem organ ochrony środowiska musi mieć możliwość kontroli oczyszczalni po jej wybudowaniu, a przed przystąpieniem do użytkowania.
Podsumowując Sąd Wojewódzki uznał, że organy prawidłowo nałożyły na skarżących obowiązek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.
Sąd wskazał również, że legitymowanie się zaświadczeniem z 17 października 2005 r. dotyczy "zakończenia budowy wolnostojącego jednorodzinnego budynku mieszkalnego wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków", a nie zdatności tej oczyszczalni do korzystania ze względu na bezpieczeństwo środowiskowe. Podobnie nie sposób podzielić twierdzenia strony skarżącej, jakoby to na organach architektoniczno-budowlanych ciążył obowiązek przekazania dokumentów do organu
ochrony środowiska.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skargę kasacyjną wnieśli A. U. i O. U., reprezentowani przez radcę prawnego.
W skardze kasacyjnej zaskarżono wyrok w całości, na podstawie art. 174 p.p.s.a zarzucając naruszenia przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z przepisami art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt lit. c, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na niedostatecznym uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy, w skutek czego doszło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, iż nieruchomość stron postępowania posiadająca przydomową oczyszczalnię ścieków podlega obowiązkowemu przyłączeniu do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
Pełnomocnik skarżących zrzekł się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazali, że z wyroku Sądu Wojewódzkiego wynika, iż za rozstrzygnięciem sprawy przemawiało przyjęcie, iż nie zgłosili przydomowej oczyszczalni ścieków do organu ochrony środowiska przed rozpoczęciem jej eksploatacji. Jednakże w ocenie skarżących kasacyjnie, przydomowa oczyszczalnia ścieków działa zgodnie z prawem oraz spełnia wszelkie wymagania i normy, posiadając odpowiednie certyfikaty. Ponadto, bez względu na wcześniejsze niezgłoszenie jej do organu ochrony środowiska zostały spełnione przesłanki budowy tejże instalacji.
Zdaniem skarżących kasacyjnie, organy obu instancji, jako organy ochrony środowiska, powinny ocenić legalność wybudowania oczyszczalni ścieków
w niniejszym postępowaniu i ocenić czy oczyszczalnia ścieków została wybudowana zgodnie z przepisami ochrony środowiska. Organy winny też ocenić kwestię, czy oczyszczalnia spełnia wymogi formalne w zakresie certyfikatów i odpowiednich norm użytkowania tego urządzenia. Jeśli organy pozytywnie ustaliłyby stan faktyczny w tym zakresie, w sposób wszechstronny, to winny odstąpić od nakazania przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej i umorzyć postępowanie. Dopiero w sytuacji, jeśliby organy negatywnie oceniłyby podstawy prawne i faktyczne wybudowania oczyszczalni, to sam organ I instancji byłby zobowiązany do wydania sprzeciwu co do eksploatacji oczyszczalni.
Zdaniem skarżących kasacyjnie, w postępowaniu zabrakło odpowiedniej oceny Sądu prawidłowości ustaleń organów obu instancji, które uchyliły się od oceny kwestii, czy wybudowana oczyszczalnia spełnia wymogi formalne określone odrębnymi przepisami. Organy poprzestały na ustaleniu, iż oczyszczalnia nie została formalnie zgłoszona organowi ochrony środowiska w czasie jej powstania. Tym samym pominęły de facto kwestię, iż przydomowa oczyszczalnia ścieków istnieje i spełnia swoją funkcję wymaganą przepisami prawa.
Ponadto, skarżący kasacyjnie odnieśli się do obowiązku rozpatrzenia zgłoszenia przez organ ochrony środowiska, pozwolenia wodnoprawnego i braku podstaw żądania wyników badania jakości ścieków, wykonanego w akredytowanym laboratorium, uważając, iż decyzja organu I instancji, wydana w wyniku nieprzedstawienia żądanych wyników badań, pozostaje niezgodna z przepisami prawa.
W ocenie skarżących kasacyjnie, Sąd Wojewódzki winien był uchylić zaskarżone decyzje, aby organ I instancji rozpatrzył ww. zgłoszenie. W razie bowiem braku sprzeciwu nie będą zachodzić podstawy do wydania nakazu przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. , poz. 935, dalej określanej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zażądała jej przeprowadzenia. Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym na podstawie art. 189 p.p.s.a.
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną.
Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny zrezygnował z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie nakazania skarżącym przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Wypowiedź Sądu w sprawie dotyczy rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji z dnia 26 lipca 2022 r.
W rozpoznawanej sprawie, w ramach skargi kasacyjnej, sformułowano zarzut naruszenia przepisów postępowania na postawie art. 174 p.p.s.a.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego i precyzyjnego wskazania, które przepisy prawa procesowego zostały naruszone przez sąd i wpływu tego naruszenia na treść orzeczenia oraz ich właściwe uzasadnienie - art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., (zob. wyrok NSA z dnia 28 maja 2024 r. II FSK 1088/21).
Z kolei właściwe uzasadnienie zarzutów kasacyjnych nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną powinność sformułowania ich w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, które wnoszący skargę kasacyjną uznaje za naruszone w okolicznościach rozpatrywanej sprawy. Jakkolwiek przepisy nie wprowadzają w tym zakresie szczególnych wymagań dla konstrukcji uzasadnienia i skutek ten możliwy jest do osiągnięcia w dowolny sposób, to musi być możliwe względnie jednoznaczne przyporządkowanie poszczególnych argumentów do zarzutów, tak aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł odnieść się do nich rozpoznając skargę kasacyjną.
Powyższe rozważania były koniecznie z tego względu, że autor skargi kasacyjnej stawiając zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt lit. c, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., w skrócie tylko wskazał, iż polegał on na niedostatecznym uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy, w skutek czego doszło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, że nieruchomość skarżących kasacyjnie, posiadająca przydomową oczyszczalnię ścieków, podlega obowiązkowemu przyłączeniu do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przyjęto konstrukcję motywów skargi kasacyjnej, w której ogólnie ujęto argumenty dotyczące występujących naruszeń przez organ reguł postępowania w zakresie ustalania stanu faktycznego sprawy, bez ich powiązania z konkretnym przepisem procedury oraz bez ich szczególnego rozwinięcia i opisu w odniesieniu do konkretnych okoliczności sprawy.
Niewątpliwie nie jest to należyte przytoczenie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
Z powyższych względów Sąd nie mógł ustosunkować się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgłoszonego w korelacji z pozostałymi zarzutami skargi kasacyjnej, z uwagi na brak przytoczenia uzasadnienia w tym zakresie. Wyjaśnić należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku, nakładając na sąd obowiązek przedstawienia w sposób zwięzły stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że stawiając zarzut naruszenia tego przepisu, strona skarżąca winna wskazać, jakich elementów uzasadnienie wyroku nie zawiera bądź które z nich są na tyle lakoniczne, że nie pozwalają na prześledzenie toku rozumowania Sądu, który doprowadził go do wydania rozstrzygnięcia określonej treści.
Tymczasem z argumentacji skargi kasacyjnej nie wynika na czym miałoby polegać naruszenie owej normy przez Sąd Wojewódzki, w szczególności jakie deficyty posiada uzasadnienie kwestionowanego wyroku.
Wadliwie także sformułowano zarzut wskazujący na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. Brak rozwinięcia przez autora skargi kasacyjnej tak sformułowanego zarzutu naruszenia powołanych przepisów powoduje, że jest on dla Sądu II instancji nieczytelny. W rozpoznanej sprawie Wojewódzki Sąd nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż podstawą prawną zaskarżonego wyroku oddalającego skargę był art. 151 p.p.s.a. Natomiast okoliczność oddalenia skargi nie może stanowić argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Wprawdzie, jak już wskazano powyżej, uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zostało starannie sporządzone, ponieważ motywy jej wniesienia są sformułowane dość ogólnikowo, jednakże można z jej treści odczytać, że według skarżących kasacyjnie w postępowaniu przed organami zabrakło oceny legalności budowy spornej przydomowej oczyszczalni ścieków i posiadanych przez nią certyfikatów i norm jej użytkowania pod kątem tego, czy została wybudowana zgodnie z przepisami ochrony środowiska, co skutkowało wadliwym wnioskiem, iż przydomowa oczyszczalnia ścieków nie spełnia wymagań w przepisach odrębnych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r. poz. 1454).
Skarżący kasacyjnie podnieśli nadto, że zgłoszenie eksploatacji organowi ochrony środowiska z dnia 28 kwietnia 2021 r. zostało skutecznie wniesione i winno podlegać rozpoznaniu i w celu jego rozpatrzenia Sąd I instancji winien był uchylić decyzje organów obu instancji, a tymczasem Sąd przyjął, iż zgłoszenia takiego nie dokonano.
Analiza powyższych argumentów z uzasadnienia środka odwoławczego umożliwiła Sądowi II instancji ocenę pozostałych zarzutów kasacyjnych, tj. naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., które sprowadzają się do zarzutu braku wszechstronnego wyjaśnienia i oceny całokształtu okoliczności sprawy w zakresie podanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, co - zdaniem skarżących kasacyjnie - doprowadziło do nieprawidłowego rozstrzygnięcia o ich obowiązku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna oparta na przedstawionych zarzutach nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z treści wyroku, Sąd Wojewódzki stwierdził, że nieruchomość pozostająca we władaniu skarżących jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, ale brak jest dowodu spełnienia przez oczyszczalnię wymagań określonych w przepisach odrębnych. A skoro tak, to fakt braku wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków odpowiadającą wymogom przepisów odrębnych, w sytuacji gdy istnieje sieć kanalizacyjna, powoduje, iż istniały podstawy do wydania przez organ nakazu nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia tejże nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
Należy podkreślić, że z przyjętego do rozpoznania przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy, który też Sąd szczegółowo zrelacjonował w uzasadnieniu, wynika, iż zgłoszenie z dnia 28 kwietnia 2021 r. eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków organowi ochrony środowiska, wobec jego nieuzupełnienia na wezwanie organu ochrony środowiska, pozostawione zostało bez rozpoznania.
Procesowo sytuacja taka oznacza, że zgłoszenie przydomowej oczyszczalni ścieków nie zostało skutecznie wniesione, nie wywołuje więc żadnych skutków prawnych, co w efekcie powoduje, iż nie doszło do zgłoszenia eksploatacji urządzenia właściwemu organowi, stosownie do § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia. Skoro zaś zgłoszenie nie zostało skutecznie wniesione to również nie została skutecznie wszczęta procedura, w ramach której następuje kontrola zgodności przydomowej oczyszczalni ścieków z przepisami odrębnymi, tj. z zakresu ochrony środowiska. W konsekwencji nie można przypisać spornej oczyszczalni stanu zgodności z przepisami odrębnymi z zakresu ochrony środowiska, gdyż nie podlegała ona żadnej weryfikacji ze strony organu ochrony środowiska.
Poprawny okazał się wniosek Sądu Wojewódzkiego, że skarżący kasacyjnie w momencie orzekania przez organy obu instancji, nie wykazali iż posiadają przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniającą odrębne wymagania, co stanowi warunek zwolnienia z obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej (por. wyroki NSA z 25 września 2019 r. II OSK 1417/18 i z 22 czerwca 2020 r. II OSK 101/20).
Powyższe ustalenia uprawniały Sąd I instancji do stwierdzenia zgodności z prawem wydanego nakazu przyłączenia nieruchomości skarżących do istniejącej sieci kanalizacyjnej, w oparciu o przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez m.in.: przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
Nawiązując do stanowiska skarżących kasacyjnie, wskazać trzeba, że przedmiotowe postępowanie jest odrębnym postępowaniem od procedury weryfikacji zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni, w ramach której właściwemu organowi ochrony środowiska przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu. Oznacza to, że wszelkie aspekty dotyczące ewentualnego oddziaływania spornej oczyszczalni na środowisko w związku z jej eksploatacją podlegają ocenie wyłącznie w postępowaniu zgłoszeniowym jej eksploatacji, nie zaś w postępowaniu prowadzonym w kierunku zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., czy też w ramach zgłoszenia budowlanego, w trybie ustawy - Prawo budowlane.
Stąd też stanowisko skarżących kasacyjnie, iż Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł postępowania w postaci braku oceny przez organ I instancji zgłoszenia budowlanego, legalności budowy, czy certyfikatów instalacji jest niezasadne. Nie można również zaakceptować tezy, iż Sąd Wojewódzki powinien był uchylić decyzje organów obu instancji celem rozpoznania zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków, skoro nie zostało ono skutecznie wniesione do właściwego organu.
Sąd I instancji trafnie wskazał, że ani zaświadczenie z dnia 14 lutego 2005 r. organu architektoniczno-budowlanego o braku sprzeciwu do wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków dla budynku mieszkalnego przy ul. [...] we W., ani zaświadczenie z 2005 r. o zakończeniu budowy wolnostojącego jednorodzinnego budynku mieszkalnego wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków, nie stanowią o zdatności spornej oczyszczalni do użytkowania ze względu na bezpieczeństwo środowiskowe.
W tym miejscu zasadnym jest wyjaśnienie, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być skuteczny w sytuacji gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd a limine pominięte względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie.
Ponadto, do naruszenia wskazanej normy może dojść także wtedy, gdy sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokona oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy. Niewątpliwe do takiej sytuacji doszłoby gdyby Sąd I instancji, orzekając w przedmiocie obowiązku przyłączenia nieruchomości skarżących kasacyjnie do istniejącej sieci kanalizacyjnej, rozstrzygał o poprawności procedowania co do zgłoszenia skarżących organowi ochrony środowiska eksploatacji ich oczyszczalni, w tym o prawidłowości wezwania do przedłożenie badań laboratoryjnych jakości ścieków, o konieczności sprawdzenia certyfikatów, czy zasadności pozostawienia sprawy bez rozpoznania.
Z przytoczonych względów, wobec nieskutecznych zarzutów kasacyjnych, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło