II SA/Gd 305/24
WyrokWSA w Gdańsku2024-09-04
Skład orzekający: Krzysztof Kaszubowski, Jolanta Górska, Justyna Dudek-Sienkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił przyznania świadczenia wychowawczego obywatelce Ukrainy, powołując się wyłącznie na brak wpisu w rejestrze Komendanta Głównego Straży Granicznej potwierdzającego legalny pobyt po powrocie do Polski w okresie krótszym niż 30 dni?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że informacja z rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej nie jest wiążąca dla ZUS i nie wyklucza możliwości dowodzenia innymi środkami, że pobyt obywatela Ukrainy poza Polską nie przekroczył 30 dni, co nie skutkuje utratą prawa do świadczenia wychowawczego. W konsekwencji decyzje ZUS o odmowie świadczenia zostały wydane z naruszeniem prawa i należy je uchylić.Stan faktyczny
A. H., obywatelka Ukrainy, otrzymała świadczenie wychowawcze na dziecko na podstawie legalnego pobytu w Polsce. Organ uchylił jej prawo do świadczenia, uznając, że wyjechała z Polski na ponad 30 dni i utraciła status legalnego pobytu, powołując się na rejestr Komendanta Głównego Straży Granicznej. Skarżąca przedstawiła dowody potwierdzające, że jej pobyt poza Polską trwał krócej niż 30 dni, jednak organ odmówił uwzględnienia tych dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 5 lutego 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z 23 listopada 2023 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 5 lutego 2024 r. znak sprawy 0100770/680/5206292/2022 postępowanie 338267042 w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 listopada 2023 r. znak sprawy 0100770/680/5206292/2022 postępowanie 338267042.
A. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z 5 lutego 2024 r., w przedmiocie świadczenia wychowawczego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 23 listopada 2023 r. uchylił skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko, V. H., przyznane jej informacją z 27 maja 2022 r. na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Organ wyjaśnił, że na podstawie rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej ustalił, iż skarżąca utraciła prawo do legalnego pobytu w Polsce w związku z wyjazdem na Ukrainę w dniu 30 kwietnia 2022 r. Tymczasem prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje obywatelom Ukrainy lub ich małżonkom, przebywającym w Polsce, których pobyt na terytorium Polski jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Natomiast zgodnie z art. 11 tej ustawy, wyjazd obywatela Ukrainy albo jego małżonka z terytorium Polski na okres powyżej 30 dni pozbawia go prawa do legalnego pobytu w Polsce, które uzyskał na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy. Prawo do świadczenia wychowawczego w takiej sytuacji nie przysługuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym osoba wyjechała z Polski. Osobom, które utraciły status "UKR" w wyniku wyjazdu z Polski, status ten może być ponownie nadany po ponownym przybyciu do Polski z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. W celu ponownego uzyskania statusu "UKR" należ złożyć nowy wniosek. W konsekwencji uznano, że wypłacone skarżącej świadczenie wychowawcze za okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. jako nienależnie pobrane, powinno być przez nią zwrócone.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 5 lutego 2024 r. utrzymał w mocy decyzję własną z 23 listopada 2023 r. wskazując, że ponowny przyjazd skarżącej do Polski w dniu 8 maja 2022 r. nie został odnotowany jako przyjazd uchodźcy związany z działaniami wojennymi w Ukrainie. Organ wyjaśnił, że pismami z 3 sierpnia 2023 r. i 11 września 2023 r. informował skarżącą, że jej przyjazd do Polski w dniu 8 maja 2022 r. nie został odnotowany w rejestrze prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej jako przyjazd uchodźcy i wzywał ją do wyjaśnienia zaistniałych niezgodności bezpośrednio w Urzędzie Gminy i placówce Straży Granicznej, gdzie miało miejsce przekroczenie granicy. Organ stwierdził też, że w dniu wydania decyzji dokonał ponownego odczytu danych z rejestru straży granicznej - zapisy nadal wskazują, że przyjazd skarżącej w dniu 8 maja 2022 r. nie jest przyjazdem związanym z działaniami wojennymi w Ukrainie, wobec czego skarżąca nie posiada uprawnień pobytowych w Polsce. Do czasu aktualizacji danych w tym rejestrze potwierdzających legalny pobyt w Polsce jako uchodźcy, ZUS nie ma podstaw prawnych do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko.
A. H. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z 5 lutego 2024 r. zarzuciła organowi naruszenie:
1/ art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia wymaganych czynności, zgromadzeniu niekompletnego materiału dowodowego oraz jego błędnej, arbitralnej i niewyczerpującej oceny noszącej znamiona dowolności, co w konsekwencji skutkowało niedokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez uznanie, że A. H. wyjechała z Polski w dniu 30 kwietnia 202 roku i nie wróciła 8 maja 2022 roku, podczas gdy w pismach przestawiała dowody - kserokopię paszportu wraz ze stemplami, zaświadczenie o nadaniu nr PESEL UKR oraz wiadomość mailową od Straży Granicznej potwierdzającą, że wjechała do Polski w dniu 8 maja 2022 roku, a jej pobyt poza terytorium Poleski nie był dłuższy niż 30 dni,
2/ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ zaniechał wywiadu środowiskowego bądź ustalenia stanu faktycznego na podstawie materiału dowodowego przedstawionego przez stronę, a skupił się wyłącznie na danych przedstawionych przez Komendanta Głównego Straży Granicznej,
3/ art. 2 ust. 1 w zw. z art 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa poprzez ich błędne zastosowanie i odmowę przyznania świadczenia wyłącznie z tego powodu, że strona nie jest wpisana do Rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej, podczas gdy na gruncie art. 26 ust. 1 ustawy pomocowej, nie jest określony taki wymóg, a strona przebywała w Polsce legalnie i była uprawiona do pobierania świadczenia,
4/ art. 26 ust. 3c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa poprzez jego niezastosowanie podczas gdy w przypadku wątpliwości Zakład Ubezpieczeń Społecznych może wezwać obywatela Ukrainy przebywającego na terytorium Polski, którego pobyt jest uznawany za legalny na podstawie art 2 ust. 1 ustawy, ubiegającego się lub otrzymującego świadczenia, do osobistego stawiennictwa we wskazanej w wezwaniu jednostce organizacyjnej w terminie 3 dni roboczych w celu złożenia wyjaśnień niezbędnych do prawidłowego ustalenia i realizacji świadczeń lub tego dofinansowania.
Wskazując na powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Wniesiono także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów: zaświadczenia o nr PESEL, kserokopii paszportu skarżącej na okoliczność wjazdu A. H. do Polski w dniu 8 maja 2022 roku.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że wyjechała z Polski w dniu 30 kwietnia 2022 roku a w dniu 8 maja 2022 roku ponownie wjechała do Polski, co potwierdza kopia paszportu nr [...] wydanego przez ukraiński organ administracji. Jej pobyt poza granicami Polski wynosił mniej niż 30 dni. W ocenie skarżącej brak informacji w systemie rejestracji Straży Granicznej o przekroczeniu granicy z Polską w dniu 8 maja 2022 r. nie może być jednoznacznie interpretowany na niekorzyść strony, należy mieć bowiem na uwadze, że czas, w jakim skarżąca przekraczała granicę Polski i Ukrainy, był trudnym okresem z uwagi na duże ilości osób migrujących. Duże natężenie ruchu granicznego mogło spowodować brak odnotowania w systemie rejestrującym mimo, że skarżąca granicę przekroczyła.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie wskazując, że Zakład ustalając legalność pobytu obywatela Ukrainy zobligowany jest weryfikować otrzymane wnioski na podstawie treści rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej. Dopiero zatem po zmianie danych w tym rejestrze, tj. po ustaleniu daty ponownego uzyskania statusu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, możliwe będzie przyznanie świadczenia od daty ponownego uzyskania przez stronę statusu uprawniającego do otrzymania świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl powyższej regulacji sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W takim przypadku, w myśl art. 145 § 3 p.p.s.a. sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Wynika z niego, że skarżąca oraz jej dwaj synowie Y. i V. w związku z wjazdem do Polski w dniu 9 marca 2022 r. uzyskali status uchodźcy UKR i został im nadany numer PESEL. Skarżąca wystąpiła też w dniu 22 maja 2022 r. z wnioskiem SW-U o przyznanie jej świadczenia wychowawczego na dzieci (sprawa niniejsza dotyczy świadczenia przyznanego na syna Y.) i takie też świadczenie zostało jej przyznane, o czym ZUS poinformował w piśmie z dnia 27 maja 2022 r.
Do sytuacji prawnej skarżącej zastosowanie ma ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jednolity na dzień orzekania: Dz.U. z 2023 r., poz. 103), zwanej dalej "ustawą", która określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 1).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 4 marca 2024 r. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę, która jest osobą określoną w zdaniu pierwszym, w okresie dotyczącym matki.
Obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 – a taki charakter miał pobyt skarżącej i jej synów w momencie wjazdu do Polski w dniu 9 marca 2022 r. - przysługuje prawo do uzyskania numeru PESEL (art. 4 ust. 1 ustawy) jak i prawo do różnego rodzaju świadczeń, w tym świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2022 r., poz. 1577 i 2140), jeżeli zamieszkuje z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, (art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy). Z obu tych uprawnień skarżąca oraz jej synowie skorzystali, tj. zostały im nadane numery PESEL oraz ZUS przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze informacją z 27 maja 2022 r. na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. na każdego z synów skarżącej.
Sytuacja prawna obywatela Ukrainy może ulec zmianie m.in. w przypadku wyjazdu z terytorium Polski. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 2 ustawy, wyjazd obywatela Ukrainy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni pozbawia go uprawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1. W takim przypadku po pierwsze, następuje utrata nadanego uchodźcy statusu UKR, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, czyli statusu osoby, której nadano numer PESEL na podstawie art. 4 ustawy. Po drugie, następuje utrata uprawnień do świadczeń, o których mowa w art. 26 ustawy, w tym świadczenia wychowawczego. A contrario, z powyższych przepisów wynika więc, że jeżeli pobyt poza granicami Polski nie trwał dłużej niż 30 dni, to taki pobyt nie skutkuje pozbawieniem obywatela Ukrainy uprawnień, o których mowa w art. 2 ust. 1.
W sprawie tej nie jest w istocie sporne, że pobyt skarżącej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozpoczęty wyjazdem w dniu 30 kwietnia 2023 r. nie trwał dłużej niż 30 dni. Skarżąca przedstawiła kserokopię paszportu z pieczątkami potwierdzającymi, że powróciła wraz z synami na terytorium Polski w dniu 8 maja 2023 r. Organ też faktu tego nie kwestionuje. Wskazuje jednak, że w rejestrze prowadzonym przez Komendanta Straży Granicznej odnotowano datę utraty legalności pobytu skarżącej z dniem wyjazdu, tj. 30 kwietnia 2022 r., stojąc na stanowisku, że zapisem tym jest związany. Inaczej mówiąc, organ stoi na stanowisku, że ustalając legalność pobytu obywatela Ukrainy zobligowany jest opierać się na treści rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej. Dopiero po zmianie danych w tym rejestrze dotyczących zmiany statusu strony, tj. po ustaleniu daty ponownego uzyskania statusu pobytu na terytorium RP w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie możliwe będzie przyznanie świadczenia od daty ponownego uzyskania przez stronę statusu uprawniającego do otrzymania świadczenia (zob. odpowiedź na skargę).
Stanowisko to jest błędne.
Wyjść należy od art. 3 ustawy, który w ust. 3 stanowi, że Komendant Główny Straży Granicznej prowadzi w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej rejestr obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy (...). W rejestrze tym przechowuje się m.in. informację o dacie końcowej okresu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznawanego za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 (art. 3 ust. 4 pkt 3).
Zgodnie z art. 26 ust. 3a ustawy, na który powołuje się organ w swej decyzji, Komendant Główny Straży Granicznej udostępnia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, ustalającemu prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4 (...) informację o okoliczności, o której mowa w art. 11 ust. 2. Jednocześnie, zgodnie z art. 26 ust. 3i ustawy, który to przepis ma zastosowanie w sprawie biorąc pod uwagę etap postępowania, tj. fakt, że stronie przyznane zostało świadczenie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz organ właściwy w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych są obowiązani do weryfikacji dalszego prawa do świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4 (...), w szczególności na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, i z rejestru PESEL. Z powyższych przepisów jasno zatem wynika, że informacja przekazana ZUS przez Komendanta Głównego Straży Granicznej o okoliczności, o której mowa w art. 11 ust. 2, jest tylko jednym z dowodów uwzględnianych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz organ właściwy w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, o czym świadczy sformułowanie "w szczególności". Oznacza to, że przekazana ZUS przez Komendanta Głównego Straży Granicznej informacja o okoliczności, o której mowa w art. 11 ust. 2, nie ma charakteru wiążącego dla ZUS w tym znaczeniu, że nie uniemożliwia stronie dowodzenia za pomocą innych dowodów, że jej pobyt poza terytorium rzeczypospolitej Polskiej nie przekraczał 30 dni i w konsekwencji, że stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy nie skutkował utratą uprawnień, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy.
Przepis powyższy wskazuje też na dane dostępne z rejestrów publicznych, w tym rejestru PESEL. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, na podstawie wniosku złożonego w dowolnym organie wykonawczym gminy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nadaje się numer PESEL, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191). Numer PESEL został skarżącej i jej synom nadany. Zgodnie z ust. 17a pkt 1 ppkt 1 ustawy, status, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, zwany dalej "statusem UKR", jest automatycznie zmieniany na status, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. c tej ustawy, po przekazaniu przez Komendanta Głównego Straży Granicznej z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, informacji o wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 11 ust. 2. Oznacza to, że informacja przekazana przez Komendanta Głównego Straży Granicznej o wyjeździe obywatela Ukrainy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 11 ust. 2, skutkuje automatyczną zmianą danych w rejestrze PESEL. Jednocześnie jednak, przepisy zakładają możliwość weryfikacji prawidłowości dokonania tej zmiany, zgodnie bowiem z ust. 17b art. 4, w przypadku automatycznej zmiany statusu, o której mowa w ust. 17a, jeżeli osoba, której nadano numer PESEL, potwierdzi, że jej pobyt poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie trwał dłużej niż okres, o którym mowa w art. 11 ust. 2, status UKR może zostać przywrócony w trybie art. 11 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Taka sytuacja miała w tej sprawie miejsce, czego dowodzi zaświadczenie Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 20 lutego 2023 r., z którego wynika, że status UKR został skarżącej przywrócony z dniem wyjazdu z terytorium Polski, czyli z dniem 30 kwietnia 2022 r.
Z art. 4 ust. 17b i z art. 26 ust. 3i ustawy wynika więc, że zarówno przy weryfikacji uprawnień do świadczenia wychowawczego jak i danych zawartych w rejestrze PESEL, możliwe jest dowodzenie okoliczności faktycznych dotyczących charakteru wyjazdu z terytorium Polski (tj. czy skutkował on z uwagi na długość trwania utratą uprawnień, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy) niezależnie od informacji przekazanej przez Komendanta Głównego Straży Granicznej z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, o wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Nieprawidłowe jest zatem stanowisko ZUS, że weryfikując uprawnienie skarżącej do świadczenia wychowawczego związany był treścią rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej i że dopiero po zmianie danych w tym rejestrze, tj. po ustaleniu daty ponownego uzyskania statusu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, możliwe będzie przyznanie świadczenia od daty ponownego uzyskania przez stronę statusu uprawniającego do otrzymania świadczenia.
Z akt sprawy wynika, że pobyt skarżącej poza granicami RP nie trwał dłużej niż 30 dni, co jest w istocie bezsporne, wynika z dowodów przedłożonych przez skarżącą (kserokopie paszportów jej i synów). Okoliczność ta została uwzględniona również w rejestrze PESEL – skarżącej został przywrócony status UKR z dniem 30 kwietnia 2022 r. Okoliczność ta powinna też zostać uwzględniona przez ZUS przy weryfikacji na podstawie art. 26 ust. 3i ustawy prawa do świadczenia wychowawczego. Skoro pobyt skarżącej w okresie od 30 kwietnia do 8 maja 2022 r. poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie trwał dłużej niż 30 dni, nie był pobytem, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy i nie skutkował utratą uprawnień, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy.
Obie decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wybiórczą ocenę dowodów prowadzącą do błędnych wniosków, a będącą konsekwencję błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 3i, art. 11 ust. 2, art. 2 ust. 1 ustawy.
Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższe stanowisko Sądu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił obie wydane w sprawie decyzje.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło