III SA/Wr 172/24
WyrokWSA we Wrocławiu2025-03-05
Skład orzekający: Barbara Ciołek, Katarzyna Borońska, Kamila Paszowska-Wojnar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która współwłasniczy lokal, zatrudnia pracowników, opłaca media i zapewnia obsługę automatów, może być uznana za "urządzającego gry hazardowe" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, nawet jeśli nie posiada koncesji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba współwłaściciela lokalu, która zatrudnia pracowników, opłaca media, zapewnia obsługę automatów i sposób dostępu do lokalu, aktywnie uczestniczy w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych. Takie działania kwalifikują ją jako "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych bez koncesji. Sąd podkreślił, że waga naruszenia przepisów o grach hazardowych nie może być uznana za znikomą, a przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary nie zostały spełnione.Stan faktyczny
Skarżący M. O. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 300.000 zł za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji. Organy ustaliły, że skarżący, będący współwłaścicielem lokalu, zatrudniał pracowników, opłacał media i zapewniał obsługę automatów, które oferowały gry o charakterze losowym z możliwością wygranych pieniężnych lub rzeczowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując uznanie go za "urządzającego gry" oraz charakter urządzanych gier.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Protokolant specjalista Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 20 marca 2024 r. nr 0201-IOA.4246.8.2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych na automatach oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi M. O. (dalej, strona, skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ II instancji, DIAS) z 20 marca 2024 r. nr 0201-IOA.4246.8.2024 utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (dalej: NDUCS, organ I instancji) z 14 grudnia 2023 r. nr 458000-COC-2.4246.448.2020 w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 300.000 zł, z tytułu urządzania gier na automatach, poza kasynem gry, bez koncesji.
Z akt sprawy wynika, że 8 października 2020 r. funkcjonariusze DUCS przeprowadzili kontrolę w lokalu użytkowym w B., ul. [...], w zakresie przestrzegania przepisów prawa regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Stwierdzili, że w lokalu znajdują się urządzenia do gier o nazwach: [...], [...], [...] - włączone do zasilania i gotowe do gry. W następstwie czynności kontrolnych, obejmujących oględziny automatów i eksperyment procesowy, polegający na odtworzeniu gier na automatach, uznali, że dostępne na automatach gry wyczerpują znamiona definicji gry na automacie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 888 ze zm., dalej: u.g.h.). Z przeprowadzonych czynności sporządzony został protokół eksperymentu procesowego i oględzin nr [...] z 08.10.2020 r.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym m.in.: włączonych materiałów z kontroli, wypisu z rejestru lokali, wypisu z kartoteki budynków, protokołów przesłuchania świadków: A. K., A. L., I. D. - osób pracujących u strony, S. G. – byłego właściciela lokalu, - postanowienia NDCUS nr RKS 453/2020/458000 z 07.11.2022 r. o przedstawieniu zarzutów stronie; uzasadnienia NDCUS RKS 453/2020/458000 z 20.01.2023 r. do postanowienia z 07.11.2022 r. o przedstawieniu zarzutów stronie – NDUCS stwierdził, że podmiotem urządzającym gry hazardowe w dacie i miejscu kontroli była strona. Naczelnik DUCS wszczął w stosunku do strony postępowanie w sprawie wymiaru kary pieniężnej i po przeprowadzeniu postępowania uznał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym wynik przeprowadzonego eksperymentu procesowego, przesądził, że na ww. automatach urządzane były gry hazardowe, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. (automaty służyły do celów komercyjnych - warunkiem ich uruchomienia było zakredytowanie przez grającego gotówką w wysokości zależnej od ilości punktów przeznaczonych na rozgrywanie udostępnionych gier, automaty umożliwiały rozgrywanie gier o wygrane pieniężne (wypłacają wygrane w formie gotówki) lub rzeczowe (możliwość kontynuacji gry z wykorzystaniem wygranej uzyskanej w poprzedniej grze), rola gracza polegała na naciskaniu klawisza START co uruchamiało kolejne gry, gracz nie miał wpływu na losowość zatrzymania się bębnów (walców) a tym samym nie miał wpływu na tworzenie układu symboli graficznych umieszczonych na walcach - od którego układu zależało czy gracz wygrał czy przegrał daną grę. Do akt włączono również opinię biegłego sądowego z akt postepowania karnego skarbowego.
Wobec powyższego NDUCS na podst. art. 89 ust. 1 pkt. 1 i ust. 4 pkt. 1 lit. a, art. 90 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 91 u.g.h. na stronę postępowania karę pieniężną w wysokości 300.000 zł.
W wyniku rozpoznania odwołania strony organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że materiał dowodowy uzasadniał stwierdzenie, że strona będącą właścicielem (dysponentem) zabezpieczonych w trakcie kontroli automatów nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry. Na zatrzymanych automatach urządzane były gry hazardowe, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. - gry spełniały łącznie trzy przesłanki określone w przepisie, których wystąpienie determinuje uznanie gier za gry na automatach, tj.: 1) urządzane były na urządzeniu elektronicznym, 2) o wygrane pieniężne lub rzeczowe, 3) zawierające element losowości.
Wskazał DIAS, że eksperyment procesowy przeprowadzony został na podstawie art. 211 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 46 ze zm. , dalej: k.p.k., i dopuszczony jako dowód w sprawie zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej: O.p.). Kontrolę i eksperyment przeprowadzili upoważnieni funkcjonariusze kontroli celno-skarbowej zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 615 ze zm., dalej: ustawa o KAS, uKAS). W ramach dokonanych oględzin automatu i przeprowadzonego przez funkcjonariuszy eksperymentu, polegającego na odtworzeniu gier na spornych automatach, stwierdzono, że: rozpoczęcie gry wymagało zakredytowania urządzenia odpowiednią kwotą pieniędzy; cechy psychomotoryczne, w tym zdolności manualne i umiejętności grającego, nie mają żadnego wpływu na przebieg rozgrywanych gier, a w szczególności na zatrzymywanie wirujących bębnów w konfiguracjach realizujących ustawienia znaków dających punkty premiowe, bądź bonusy, zgodnie z wolą gracza, lecz toczą się poza jego wolą, sterowane przez program zainstalowany w pamięci urządzenia; tempo wirowania poszczególnych bębnów uniemożliwia identyfikację jakichkolwiek symboli graficznych gry, stanowiących jej elementy wizualizacyjne; przebieg gier wyklucza jakikolwiek udział gracza, a zwłaszcza jego wpływ na rezultat, co z definicji kwalifikuje grę jako losową, w opcji tej grający inicjuje pierwszą grę a dalej automat samoczynnie prowadzi gry: uzyskując przypadkowe - losowe - układy graficzne; uruchomienie gry wymagało zasilenia automatu środkami pieniężnymi, zatem gra była odpłatna, albowiem po zakredytowaniu automatu wybraną przez grającego kwotą, gracz otrzymywał określoną liczbę punktów kredytowych przeznaczonych na prowadzenie gier losowych. Ustalono również, że uzyskane wygrane rzeczowe na ww. automatach zwiększają stan środków w polu Licznik oraz dają możliwość przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przy wykorzystaniu wygranej rzeczowej z poprzedniej gry. Automaty wypłacały wygrane pieniężne z klucza.
Stwierdził DIAS, że poczynione ustalenia i zebrane dowody potwierdziły, że strona urządzała gry na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. bez koncesji i zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. należało wymierzyć karę w wysokości 300.000 zł. Zgodnie z ww. przepisem karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia, a jak wynika z art. 89 ust. 4 pkt. 1 lit. a wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 - wynosi: w przypadku gier na automatach - 100 tys. zł od każdego automatu.
Dalej stwierdził DIAS, że skarżący był podmiotem urządzającym gry, ponieważ jego zachowanie odpowiada sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej rekonstruowanej z art. 89 ust. 1 pkt 1u.g.h. Wskazał, że w sprawie wykazano, że skarżący faktycznie dysponował lokalem (jest jego współwaścicielem); zatrudniał pracowników, sprawował de facto nad nimi nadzór (dokonywał wypłaty wynagrodzenia za pracę w lokalu); dokonywał opłaty za media (prąd, woda).
Wskazał, że zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W przypadku podmiotów na które nakładana jest kara pieniężna na podstawie art. 89 u.g.h nie można mówić ani o znikomej wadze naruszenia prawa, a tym bardziej, że podmioty te zaprzestały naruszenia prawa. Podkreślono, że podmioty te same nie zaprzestają nielegalnej działalności polegającej na naruszaniu przepisów ustawy o grach hazardowych, ale organ, w wyniku przeprowadzonych czynności (zajęcie automatów) uniemożliwia im dalsze kontynuowanie procederu (przymus). Jednocześnie podkreślono, iż w przypadku kar pieniężnych nakładanych za naruszenie ustawy o grach hazardowych nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa.
W skardze do Sądu, strona zaskarżyła decyzję w całości i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II i I instancji, i w tym zakresie umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie decyzji organu II i I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 120 O.p. przez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie legalizmu i praworządności;
2) art. 121 O.p. przez nieprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli, organ podatkowy II instancji w zasadzie przytoczył treść przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego powołanych przez Skarżącego w odwołaniu oraz ograniczył się do streszczenia postępowania dowodowego przeprowadzonego w postępowaniu przed organem I instancji, nie wyciągnął jednak właściwych wniosków ze sprzeczności wynikłych z postępowania dowodowego, nie dokonał właściwej wykładni złożonych przez świadków/podejrzanych zeznań,
3) art. 122 O.p. przez zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia w toku postępowania podatkowego wszelkich możliwych niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;
4) oraz art. 187 O.p. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków do niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; w szczególności przez zaniechanie przeprowadzenia konfrontacji strony i A. K. wobec podania przez świadka, iż jej pracodawca to M., co w ocenie Organu stanowiło okoliczność obciążającą dla Strony, w sytuacji, gdy świadek nie wskazała na Stronę, jako na podmiot, który w Lokalu urządzał gry hazardowe, a imię pracodawcy zostało świadkowi zasugerowane; co więcej - wprost z zeznań świadka wynika, że po przeczytaniu ustawy o grach hazardowych świadek bała się, że mogą jej grozić za to konsekwencje, co skłania do refleksji, że świadek miała interes w tym, aby złożyć zeznani obciążające Stronę;
5) art. 124 O.p. przez nienależyte wyjaśnienie w wydanej decyzji jej podstaw oraz nieprzeprowadzenie analizy zgromadzonego materiału dowodowego;
- naruszenie prawa materialnego:
1) 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h., przez jego niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy w sytuacji, gdy srona nie jest podmiotem urządzającym gry hazardowe.
W odpowiedzi na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Sąd, poddając kontroli zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczy zasadności stwierdzenia przez organy, że strona urządzała gry na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. Strona kwestionuje m.in. twierdzenie organów, że była podmiotem urządzającym gry hazardowe bez koncesji.
Normy prawa materialnego, które Sąd bierze pod uwagę dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zostały ustanowione w cytowanej ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Dla przypisania podmiotowi odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h. konieczne jest ustalenie, czy gry prowadzone na urządzeniu (automacie) spełniały przesłanki określone w przepisach art. 2 ust. 3, 4 i 5 u.g.h., czy były urządzane bez koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia, a także czy podmiot był "urządzającym gry", czyli aktywnie przyczynił się do ich prowadzenia. Innymi słowy podstawą wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w ww. przepisach jest łączne ustalenie: podmiotu urządzającego gry na automatach; charakteru urządzanych gier, tj. muszą to być gry na automatach w rozumieniu u.g.h.; urządzania gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zgodnie z art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.).
Natomiast "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatów w stanie sprawności oraz w stałej aktywności, umożliwiającym ich funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze por. (wyrok NSA z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 99/22). Przedstawione rozumienie "urządzania" potwierdza również definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić-urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować (jakąś imprezę), jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki". Możliwa jest przy tym odpowiedzialność za dany delikt więcej niż jednej osoby, co ma zazwyczaj miejsce w przypadku istniejącego podziału obowiązków w ramach przedsięwzięcia dotyczącego urządzania gier na automatach (wyraźnego lub dorozumianego). Każda z tych osób ponosi własną odpowiedzialność, zaś przewidziana kara nie podlega podziałowi lub stosunkowemu rozdzieleniu. Jest to bowiem kara administracyjna, określona w sposób sztywny i nakładana za stwierdzone obiektywnie naruszenie, niezależnie od winy.
Sąd jako nieuzasadnione ocenia zarzuty skargi dotyczące wadliwego ustalenia podmiotu urządzającego gry na automatach. Z akt sprawy wynika, że skarżący będący współwłaścicielem lokalu - faktycznie dysponował lokalem, zatrudniał pracowników, co potwierdziły ich zeznania, dokonywał opłaty za media (prąd, woda). Zgromadzony materiał potwierdza stanowisko organów, że strona aktywnie uczestniczyła w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych. Z zeznań świadków wynika, że strona podejmowała określone czynności związane z procesem funkcjonowania lokalu i udostępniania automatów, zapewniała ich obsługę – wprowadziła określony sposób dostępu do lokalu (po monitoringu wizyjnym wpuszczane były znane osoby), pracownicy obsługiwali urządzenia (był pilot do zdalnego sterowania automatami) zapewniała środki na wypłatę wygranych oraz na ewentualne zablokowanie środków przez automat, wypłacała wynagrodzenie dla osób obsługujących klientów i dbających o czystość w lokalu. Skarżący opłacał rachunki związane z funkcjonowaniem lokalu.
Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących wadliwej oceny zeznań świadka – pracownicy A. K. i przeprowadzonego w tym zakresie postępowania. Sąd nie kwestionuje oceny zeznań ww. jako wiarygodnych. Świadek w zeznaniach z marca 2021 r. wyjaśniła, że wskazywana przez stronę kwestia wynajmu jej lokalu i podpisania umowy z datą wsteczną miała miejsce już po fakcie kontroli. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie potwierdza w żaden sposób, aby to p. A.K. urządzała gry na automatach. Przede wszystkim z akt wynika, że zeznania złożone przez ww. mają potwierdzenie również w zeznaniach pozostałych osób. W zeznaniach złożonych w dniu kontroli ww. pracownica w sposób spójny wskazała na zasady funkcjonowania lokalu i rolę skarżącego, potwierdziła to również w zeznaniach z marca 2021 r. Wskazany przez świadka sposób działania lokalu jest zbieżny z zeznaniami pozostałych osób.
W ocenie Sądu ustalenia organów pozwalają na przypisanie skarżącemu cechy "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., umożliwiał on funkcjonowanie urządzeń, zapewniał obsługę, miał wpływ na określenie sposobu korzystania z nich przez klientów, zapewniał funkcjonowanie lokalu.
Jako uzasadnione ocenia Sąd również stanowisko organów odnośnie stwierdzonego charakteru urządzeń do gier. Przepis art. 1 ust. 2 u.g.h. określa, że grami hazardowymi są m in. gry na automatach. Przepisy art. 2 ust. 3-5 u.g.h. stanowiące definicję legalną pojęcia "gier na automatach" określają, że grami tymi są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (ust. 3). Przy czym w myśl art. 2 ust. 4 u.g.h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Jednocześnie przepis art. 2 ust. 5 u.g.h. dookreśla, że grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo stwierdził, że w niniejszej sprawie mamy właśnie do czynienia z tego rodzaju grami. Podziela Sąd stanowisko organu odwoławczego powołującego się na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym wystarczy, aby jeden z elementów gry był losowy, aby uznać, że gra miała charakter losowy. Wprowadzenie dodatkowego elementu gry w postaci np. wiedzy, zręczności nie przesądza, że gra nie ma charakteru losowego. Zestawienie zamieszczonych w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. zwrotów "gra zawiera element losowości" oraz "gra ma charakter losowy" prowadzi do wniosku, że o ile na gruncie art. 2 ust. 3 ustawy, poza losowością gry na automacie, możliwe jest jeszcze wprowadzenie do gry, jako istotnych, elementów umiejętności, zręczności lub wiedzy gracza, o tyle na gruncie art. 2 ust. 5 u.g.h. te elementy (umiejętności, zręczność, wiedza) mogą mieć jedynie charakter marginalny, aby zachowała ona charakter losowy w rozumieniu tego przepisu.
Z treści powołanych przepisów wynika (co znajduje także odzwierciedlenie w poglądach wyrażanych w orzecznictwie sądowym), że dla uznania gry za losową nie jest konieczne, aby zawierała ona tylko i wyłącznie komponenty losowe. Wystarczającym jest, aby w ogóle zawierała takie elementy. Tak więc, nawet w sytuacji, gdy w danej grze współistnieją elementy wiedzy, refleksu, spostrzegawczości itd. oraz elementy przypadkowe, narzucone przez program gry, to jest to równoznaczne z tym, że zawiera ona element losowości, który przesądza o tym, że jest grą na automatach w rozumieniu u.g.h., a więc że dane urządzanie może być eksploatowane jedynie w kasynie. Przepis art. 2 ust. 1 zd. pierwsze u.g.h. należy tak wykładać, że w sytuacji, gdy wynik jakiegokolwiek etapu przedsięwzięcia jest przypadkowy, a więc niezależny od woli (wiedzy, zręczności) uczestnika gry, to należy przyjąć, że etap ten ma wpływ na ostateczny wynik gry, co przesądza o jej losowym charakterze (por. wyrok NSA z 15 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 3754/15; dostępny w CBOSA).
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że sporne w sprawie automaty (gry na nich urządzane) czynią zadość regulacji art. 2 ust. 3 u.g.h. Stanowisko to znajduje oparcie w poczynionych w sprawie ustaleniach, bazujących na zgromadzonych dowodach, obejmujących wyniki kontroli (wynik oględzin automatu i wynik eksperymentu procesowego). W sprawie, w ramach dokonanych oględzin automatu i przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu, polegającego na odtworzeniu gier na spornych automatach, stwierdzono jednoznacznie, że aby rozpocząć grę, należało zakredytować urządzenia, które następnie samoczynnie przeliczały wartości pieniężne na punkty kredytowe, na monitorze można było wybrać jeden z rodzajów gier, obrazowane przez ikony i nazwy na ekranie, przy tym zręczność gracza i jego umiejętności, nie miały żadnego wpływu na przebieg rozgrywanych gier, a w szczególności na zatrzymywanie wirujących bębnów w konfiguracjach realizujących ustawienia znaków dających punkty premiowe, tempo wirowania poszczególnych bębnów uniemożliwiało identyfikację jakichkolwiek symboli graficznych gry, stanowiących jej elementy wizualizacyjne. Poza wyborem rodzaju gry i wysokości zakładu kontrolujący gracz nie ma możliwości wpływania na przebieg gry, a zwłaszcza na jej rezultat. Uzyskane wyniki gier podczas gry eksperymentalnej generowane były przez urządzenie i zależne wyłącznie przez program sterujący urządzenia. Za każdą rozegraną grę automat pobierał opłaty w wysokości ustalonej uprzednio stawki za grę, pomniejszając tym samym wielkość zgromadzonych punktów kredytowych. Badane automaty służyły do celów komercyjnych. Wygrane punktowe w prowadzonych grach nie zostały uzależnione od prawidłowego zapamiętywania wyniku gry, ale są związane z konkretnym układem wygrywającym - wygenerowanym przez algorytm i ustalonym z góry dla każdej gry, na który gracz nie ma żadnego wpływu.
Odnośnie dowodu z eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy kontroli, to Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że pogląd prezentowany na gruncie procesu karnego o pomocniczym (akcesoryjnym) charakterze dowodu z eksperymentu procesowego nie przystaje do reguł postępowania administracyjnego. Nie uwzględnia bowiem konsekwencji wynikających z art. 180 § 1 O.p., który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Tym samym, skoro za oczywiste należy uznać, że dowód w postaci "eksperymentu" mógł przyczynić się i przyczynił się do wyjaśnienia sprawy, bo był w niej przydatny, i nie można jednocześnie uznać, że był sprzeczny z prawem to oparcie się na nim w prowadzonym postępowaniu nie mogło być traktowane, jako wadliwe, czy też niewystarczające dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Sąd stwierdza, że ustalenia w zakresie losowego charakteru gier (elementu losowości) były wystarczające, gdyż dotyczyły one stanu automatów w momencie zastanym i to przez potencjalnego (przeciętnego) grającego.
Uzasadnione jest również stanowisko organów odnośnie braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Przepis art. 189f k.p.a. reguluje instytucję odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i stosownie do jego brzmienia: Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 1); W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia (§ 2), przy czym organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (§ 3).
Należy zwrócić uwagę, że aby można było odstąpić w trybie art. 189f k.p.a. od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, waga naruszenia prawa musi być znikoma, a strona musiałaby zaprzestać naruszenia prawa, zaś obie te przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. W przypadku podmiotów, na które nakładana jest kara pieniężna na podstawie art. 89 u.g.h. nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa. Mając na uwadze charakter działalności hazardowej oraz przyjęte przez ustawodawcę zasady organizacji gier, w tym wprowadzone zakazy i ograniczenia w zakresie urządzania gier hazardowych, które służyć mają ochronie dóbr prawnych, w szczególności ochronie społeczeństwa i obywateli przed negatywnymi skutkami uzależnienia od hazardu, naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych nie może być uznane za naruszenie prawa znikomej wagi. W niniejszej sprawie nie można także stwierdzić spełnienia przesłanki zaprzestania przez skarżącą naruszenia prawa, bowiem skarżąca sama nie zaprzestała nielegalnej działalności polegającej na naruszeniu przepisów ustawy o grach hazardowych, lecz nastąpiło to w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych, co uniemożliwiło jej dalsze kontynuowanie procederu.
Podkreślić w tym miejscu należy, że kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h. ma rekompensować nieopłacony podatek od gier - stanowi sankcję publicznoprawną, która posiada cechy sankcji prawnofinansowej, bowiem przepisy u.g.h. regulują nie tylko warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach, ale także podatek od gier. Tak więc urządzanie oraz prowadzenie gier hazardowych jest rodzajem działalności gospodarczej, z której wpływy, stanowią podstawę opodatkowania podatkiem od gier w oparciu o zasady określone w przepisach rozdziału VII u.g.h. Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.g.h. podatnikiem podatku od gier jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która prowadzi działalność w zakresie gier hazardowych na podstawie udzielonego zezwolenia, z wyłączeniem loterii promocyjnych, podmiot urządzający gry objęte monopolem państwa oraz uczestnik turnieju gry pokera, a zatem brak koncesji czy też zezwolenia niweczy możliwość powstania obowiązku podatkowego i powstanie zobowiązania podatkowego, dlatego w miejsce obowiązku podatkowego, który nie powstaje i w konsekwencji nie pojawia się w ogóle podatek od gier, aktualizuje się sankcja prawnofinansowa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 771/14).
W ocenie Sądu, organ II instancji dokonał również prawidłowej oceny argumentów i dowodów przedstawianych przez stronę. Postępowanie to zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Organy wyjaśniły też stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Uznać więc należy, że przeprowadzone postępowanie w pełni odpowiada wymogom wynikającymi z art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 192 i art. 197 § 1 O.p.
Z tych wszystkich względów - stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) skargę należało oddalić w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło