III SA/Wr 122/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 18 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. Spółki z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 7 lutego 2024 r. nr SKO 4322.16.2024 w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi B. Sp. z o.o. w W. (dalej: strona, skarżąca, spółka) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 7 lutego 2024 r. nr SKO 4322.16.2024 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia (dalej: organ I instancji, Prezydent) z dnia 10 stycznia 2024 r. nr WSO-PA.5410.1976.2023 w przedmiocie wyrejestrowania z urzędu pojazdu marki [...] nr rej.: [...], nr VIN [...]. Jak wynika z akt sprawy w dniu 22 marca 2021 r. strona zawarła umowę leasingu nr [...] z L. Sp. z o.o. z/s w G., której przedmiotem był samochód marki [...] zarejestrowany pod numerem [...], nr VIN [...]. W dniu 7 marca 2022 r. strona wypowiedziała ww. umowę leasingu w trybie natychmiastowym. W dniu 20 kwietnia 2022 r. do organu rejestrującego wpłynęło pismo (e-mail) podreferendarza Wydziału do Spraw Programu CEPIK Departamentu Zarządzania Systemami Ministerstwa Cyfryzacji o zarejestrowaniu pojazdu o nr rejestracyjnym [...], nr VIN [...] na terenie N. Pismem z 19 maja 2022 r. strona złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przywłaszczenia powierzonego mienia ruchomego w postaci przedmiotowego samochodu. Decyzją z 28 kwietnia 2022 r. nr WSO-PA.5410.1976.0.2022 Prezydent Wrocławia na podstawie art. 79 ust. 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1251 ze zm., dalej: p.r.d.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) orzekł o wyrejestrowaniu z urzędu ww. pojazdu, z powodu otrzymania informacji o zarejestrowaniu pojazdu w N. Decyzją z 29 czerwca 2022 r. nr SKO 4143/81/22 SKO utrzymało ww. decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 września 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 755/22 uchylił decyzje organów obu instancji. Stwierdził WSA, że decyzje organów są przedwczesne, ponieważ brak jest ustaleń dokonanych przez organy dotyczących zarejestrowania pojazdu na terenie N. Wskazał WSA, że organ winien zwrócić się do administracji N. o informację i wyjaśnienia dotyczące zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, a z odpowiedzi winno wynikać czy i kiedy pojazd marki [...] został zarejestrowany na terenie N. Ponadto organ winien dochować wymogów wynikających z § 11 ust. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz.U. z 2022 r., nr 1849 ze zm., dalej rozp. Ministra Infrastruktury w sprawie czynności organów). W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji ponownie zwrócił się do organów [...] o informację (28 listopada 2023 r.) oraz poinformował stronę o wszczęciu postępowania (zawiadomienie z 28 listopada 2023 r.). Następnie wydał decyzję z dnia 10 stycznia 2024 r., którą dokonał wyrejestrowania pojazdu z urzędu z uwagi na jego zarejestrowanie na terenie N. w dniu 1 marca 2022 r. SKO zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta. Wskazał organ odwoławczy, że ziściła się przesłanka z art. 79 ust. 3a p.r.d., ponieważ potwierdzony został fakt zarejestrowania pojazdu na terenie N., a zatem organ był zobligowany do wydania zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił organ II instancji, że z treści przepisu art. 79 ust. 3a p.r.d. można wyprowadzić wniosek, że okoliczność zarejestrowania pojazdu za granicą nie musi automatycznie wiązać się z jego zbyciem, tym samym wyrejestrowanie pojazdu nie jest instrumentem prawnym służącym do weryfikacji stanu własności. W skardze do WSA strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postepowania i zarzuciła naruszenie: a) art. 79 ust. 3a p.r.d. poprzez wyrejestrowanie pojazdu w ramach postępowania wszczętego i prowadzonego z urzędu, pomimo braku przesłanek; b) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niewyczerpujący i pominięcie naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w tym ochrony praworządności, obowiązku podejmowania wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; c) art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie i pominięcie naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w tym ochrony praworządności, obowiązku podejmowania wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bezpodstawne odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu skargi argumentowała strona, że przepis art. 79 ust. 3a p.r.d. ma zastosowanie wyłącznie do pojazdów, które zostały nabyte legalnie. Wskazała strona, że taki pogląd prezentują organy komunikacji na terenie Polski, co potwierdza załączone do skargi postanowienie Prezydenta Miasta Rzeszowa. Zdaniem strony w sprawie jedynym podmiotem, który miał prawo dysponować pojazdem była strona-leasingodawca. Rejestracja pojazdu na terenie N. była bezprawna i nie może być podstawą wyrejestrowania pojazdu na terenie Polski. Strona w tej sprawie złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, co potwierdza załączone zaświadczenie z Komisariatu Policji w S. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawie decyzje organów dotyczące wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu z urzędu były już przedmiotem oceny przez WSA we Wrocławiu – wyrok WSA III SA/Wr 755/23. W konsekwencji, ramy kognicji Sądu rozpoznającego obecnie skargę, zostały ograniczone rozstrzygnięciem zapadłym wcześniej w sprawie. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. A zatem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Ocena ta wiąże tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2012r. sygn. akt I OSK 670/11, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Innymi słowy wyłącznie zmiana stanu faktycznego czy prawnego pozwala na odstąpienie od oceny i wskazań zawartych w wyroku. W ocenie Sądu, w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające obowiązek zastosowania się do wykładni prawa zawartej w wyroku WSA. W ww. wyroku organy zostały zobligowane do ponownego wystąpienia do właściwych organów [...] celem ustalenia, czy przedmiotowy pojazd został zarejestrowany na terenie N. oraz dochowania wymogów związanych z wszczęciem postepowania. Jak wskazał WSA w wyroku z odpowiedzi winno wynikać czy i kiedy pojazd marki [...] został zarejestrowany na terenie N. i dopóki organ nie uzyska jednoznacznej odpowiedzi i tym samym nie ustali zarejestrowania tego auta na terenie N., nie ma podstaw do jego wyrejestrowania na terenie Polski. Akta potwierdzają, że organ wykonując zalecenia Sądu wystąpił do właściwego organu [...], zawiadomił stronę o postępowaniu i następnie powołując się na fakt zarejestrowania pojazdu w dniu 1 marca 2022 r. na terenie N. - dokonał wyrejestrowania pojazdu z urzędu w Polsce. Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji stwierdził, że narusza ona prawo w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Nie kwestionuje natomiast Sąd stanowiska organów, że dla zastosowania art. 79 ust. 3a p.r.d. nie mają znaczenia kwestie własności pojazdu. Przepis art. 79 ust. 3 p.r.d. zobowiązuje organ rejestrujący do dokonania wyrejestrowania pojazdu z urzędu w przypadku otrzymania od organu właściwego do rejestracji pojazdów państwa członkowskiego, innego niż Rzeczpospolita Polska, informacji o zarejestrowaniu pojazdu. Wbrew twierdzeniom strony, z uregulowania tego wynika, że uzyskanie przez polski organ rejestrujący od organu właściwego do rejestracji pojazdów państwa członkowskiego jednoznacznej informacji o zarejestrowaniu pojazdu, który wcześniej zarejestrowano w Polsce, skutkuje wyrejestrowaniem z urzędu tego pojazdu przez polski organ. Dla zastosowania omawianej regulacji nie mają znaczenia kwestie własności pojazdu, dlaczego pojazd został wywieziony za granicę, czy rejestracji za granicą dokonała osoba uprawniona. Jak wynika z uregulowania art. 79 p.r.d., w tym i ust. 3a, decyzje o wyrejestrowaniu mają charakter związany. (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 1262/23, publ. W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA) Słusznie wskazał organ, że wyrejestrowanie pojazdu przez organ z urzędu w związku z jego rejestracją w innym kraju ma na celu zabezpieczenie przed sytuacjami, w których mimo wywozu samochodu do innego państwa, pojazd ten jest nadal zarejestrowany w Polsce i figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Jednocześnie jednak, na co wskazał NSA w powoływanym wyroku sygn. akt II GSK 1262/23 i co Sąd podziela, ważna jest wspomniana kolejność rejestracji tego samego pojazdu w organach rejestracyjnych, wcześniejsza powinna być dokonana w Polsce oraz jednoznaczne ustalenie, że ten sam pojazd został następnie i jest nadal zarejestrowany w innym państwie członkowskim (podkreśl. Sądu). W okolicznościach niniejszej sprawy organ realizując zalecenia Sądu wystąpił do właściwego organu [...] o informację dotyczącą zarejestrowania przedmiotowego pojazdu na terenie N., jednak nie uwzględnił jej treści w całości. Ze znajdującej się w aktach sprawy informacji z dnia 7 grudnia 2023 r. wynika, że pojazd VIN [...] został zarejestrowany w N./P. w dniu 1 marca 2022 r. i wyrejestrowany w dniu 4 marca 2022 r. A zatem na moment wszczęcia postępowania przez organ (28 listopada 2023 r.) i na moment wydania decyzji (10 stycznia 2024 r.) pojazd nie był (""nadal") zarejestrowany w innym państwie członkowskim. Tym samym w ocenie Sądu nie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 79 ust. 3a p.r.d. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko Sądu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję