I OSK 1635/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 188/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi D.J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Pismem datowanym na 29 stycznia 2024 r. D.J. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Wojewody Pomorskiego z [...] sierpnia 2006 r. stwierdzającą nabycie przez Polskie Koleje Państwowe w Warszawie prawa użytkowania wieczystego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, położonego w R., oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] o powierzchni 0,4051 ha, nr [...] o powierzchni 0,3098 ha i nr [...] o powierzchni 1,5851 ha, w obrębie R., arkusz mapy 2, nr jedn. rejestr. [...], zapisanego w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W. IV Wydział Ksiąg Wieczystych. Postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił powyższą skargę jako niedopuszczalną. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca wniosła skargę na decyzję wydaną przez Wojewodę jako organ pierwszej instancji, nie wyczerpując toku odwoławczego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca. Zaskarżyła to rozstrzygnięcie w całości, wniosła o jego uchylenie i uwzględnienie skargi bądź przekazanie sprawy celem ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji albo innemu sądowi, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie mógł rozpoznać sprawy w innym składzie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: 1) art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, przez jego błędne zastosowanie i odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z powodu innego niż wymienione w pkt 1-5a, podczas gdy taki powód nie zaszedł w okolicznościach rzeczonej sprawy; 2) art. 3 § 2 i § 3 oraz art. 5 ppsa przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że sąd administracyjny nie był właściwym do rozpoznania skargi, podczas gdy nie zaszła żadna z przesłanek wyłączających właściwość sądu administracyjnego; 3) art. 52 § 2 ppsa przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie nie wyczerpano środków zaskarżenia przed organem właściwym w sprawie, podczas gdy środki te zostały wyczerpane już na wcześniejszym etapie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 ppsa w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego postanowienia determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 50 § 1 ppsa uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zauważyć jednakże należy, że posiadanie legitymacji skargowej nie jest wyłącznym, a zatem wystarczającym warunkiem do skutecznego wniesienia skargi na rozstrzygnięcie wydane przez organ administracji publicznej. Odnotować bowiem należy, że stosownie do postanowień art. 52 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (§ 3). Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie skarżąca uczyniła decyzję Wojewody Pomorskiego z [...] sierpnia 2006 r. stwierdzającą nabycie przez Polskie Koleje Państwowe w Warszawie prawa użytkowania wieczystego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, co do którego skarżąca wysuwa określone roszczenia z tytułu poniesionych nakładów. Zgodnie z pouczeniem zawartym w tym akcie od wydanej decyzji stronom służyło prawo wniesienia odwołania do Ministra Budownictwa w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, z którego to prawa skarżąca nie skorzystała. Sam fakt złożenia przez skarżącą w 2012 r. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną powyżej decyzją nie powoduje, że w przedmiocie decyzji z [...] sierpnia 2006 r. został wyczerpany zwykły tok odwoławczy, o którym mowa w art. 52 § 2 ppsa. Postępowanie prowadzone na skutek wniosku o wznowienie postępowania jest bowiem odrębnym postępowaniem i nie jest ono uznawane za kolejny etap instancyjny zasadniczego postępowania administracyjnego, w tym przypadku dotyczącego decyzji z [...] sierpnia 2006 r. Oznacza to, że skarga na decyzję z [...] sierpnia 2006 r. dotyczyła aktu administracyjnego, w stosunku do którego nie wyczerpano administracyjnego toku odwoławczego, co powoduje, że wniesienie takiej skargi jest niedopuszczalne z przyczyn wskazanych w art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. W świetle powyższych wywodów w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 52 § 2 ppsa oraz zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 3 § 2 i § 3 oraz art. 5 ppsa. Przepisy te, wraz z art. 53 ppsa, zostały wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku jako przepisy przewidujące warunki skutecznego wniesienia skargi na akt administracyjny. Z lektury uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika jednakże jednoznacznie, że przyczyną odrzucenia skargi było niewyczerpanie przez skarżącą toku odwoławczego, a nie brak drogi sądowoadministracyjnej czy złożenie skargi z uchybieniem ustawowego terminu. Oznacza to, że przepisy art. 3 § 2 i § 3 oraz art. 5 ppsa, jako niestanowiące podstawy odrzucenia skargi, nie były zastosowane przez Sąd pierwszej instancji, a zatem w rozpoznawanej sprawie nie mogło dojść do ich naruszenia. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i art. 181 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.