II OZ 39/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2418/22 odrzucające zażalenie S. [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2418/22, odrzucające skargę S. [...] w K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 2 września 2022 r., znak: DPR-II.764.1.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2418/22, odrzucił zażalenie S. [...] w K. (Stowarzyszenie) na postanowienie tego Sądu z dnia 17 maja 2023 r., o wskazanej sygnaturze akt. Sąd podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 maja 2023 r. odrzucił skargę Stowarzyszenia na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 2 września 2022 r., znak: DPR-II.764.1.2022. Stowarzyszenie pismem z dnia 7 sierpnia 2023 r. wniosło zażalenie na ww. postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 października 2023 r. wezwano skarżące Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 375/24, oddalił zażalenie skarżącego Stowarzyszenia na zarządzenie z dnia 20 października 2023 r. W dniu 5 września 2024 r. doręczono skarżącemu Stowarzyszeniu wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 października 2023 r., wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Jednocześnie poinformowano stronę skarżącą, że złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie kosztów sądowych nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Sąd przywołał przepisy art. 199, art. 219 § 1, art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a."), oraz stwierdził, że prawo pomocy nie zostało przyznane skarżącemu Stowarzyszeniu, wobec czego nie zostało ono zwolnione z uiszczenia wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł. Podkreślił, że strona skarżąca została również prawidłowo wezwana do uiszczenia ww. wpisu wraz ze wskazaniem terminu oraz sposobu na jego dokonanie. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu przez Stowarzyszenie upłynął w dniu 12 września 2024 r. Strona skarżąca nie uiściła wpisu od zażalenia w zakreślonym terminie. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie wskazując, że posiada status "OPP dający przedsiębiorcy ustawowe zwolnienie od koszów sądowych". Strona skarżąca zwróciła się także o podjęcie przez NSA uchwały w przedmiocie "Czy [...] sąd może od dnia 8 marca 2011 r. do nadal rażąco naruszać art. 22 Konstytucji RP oraz art. 24 ust. 6 Ustawy o KRS (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 1500, 1655, 1798) w tym dyskryminować prywatnego przedsiębiorcę poprzez wykluczanie 19 osób fizycznych z obrotu gospodarczego na wolnym rynku UE i RP w tym poplecznictwo innych [...] funkcjonariuszy publicznych dla przekrętów SSR [...] w tym rażące naruszenie art. 25d 3 Ustawy o KRS, szczególnie iż działalność gospodarcza nie jest zawieszona od dnia 9.07.2003r.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W przypadku braku opłaty przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (zażalenia). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie strona skarżąca nie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy. Skarżące Stowarzyszenie nie wykazało stosownym wpisem w KRS, że posiada status organizacji pożytku publicznego. Zauważyć należy, że wpis informacji o spełnianiu wymagań określonych w art. 20 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2010 r. nr 234, poz. 1536 ze zm.) do KRS ma charakter konstytutywny, co oznacza, że status organizacji pożytku publicznego uprawniony podmiot uzyskuje dopiero z chwilą umieszczenia danych w Rejestrze (art. 22 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie) [zob. J. Blicharz [w:] Komentarz do ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie [w:] Ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Ustawa o spółdzielniach socjalnych. Komentarz, Warszawa 2012, art. 22, art. 22(a)]. Skarżące Stowarzyszenie nie zostało także zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na podstawie orzeczenia sądu (przyznanie prawa pomocy). Z akt wynika, że pismem z dnia 20 sierpnia 2024 r., w wykonaniu zarządzenia z tej samej daty, wezwano Stowarzyszenie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 20 października 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2023 r. - w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zarządzenie z dnia 20 sierpnia 2024 r. zostało wydane w następstwie postanowienia NSA z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 375/24. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 5 września 2024 r. Skoro Stowarzyszenie nie uiściło należnego wpisu sądowego, co nie jest kwestionowane, słusznie Sąd Wojewódzki odrzucił zażalenie na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Na marginesie jest to wystarczająca i samodzielna podstawa rozstrzygnięcia w przypadku odrzucenia zażalenia z powodu nieuzupełnienia braku fiskalnego pisma. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził podstaw, aby przedstawić do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu zagadnienie o treści wskazanej przez Stowarzyszenie, gdyż dotyczy ono autonomicznego postępowania przed sądem powszechnym. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.