I FSK 67/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-09-24
Skład orzekający: Roman Wiatrowski, Dominik Mączyński, Hieronim Sęk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, organ podatkowy ma obowiązek wyznaczyć stronie termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, nawet jeśli organ odwoławczy przeprowadza uzupełniające postępowanie dowodowe?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w postępowaniu o nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, organ podatkowy nie ma obowiązku wyznaczać stronie terminu do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, zgodnie z art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że nawet jeśli organ odwoławczy przeprowadza uzupełniające postępowanie dowodowe, a dowody te były znane organowi pierwszej instancji, nie powoduje to negatywnych skutków dla strony i nie ogranicza jej praw, jeśli nie są to nowe dowody.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej podatek od towarów i usług. Skarżący zarzucił organom podatkowym naruszenie przepisów postępowania, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w zakresie majątku i możliwości wykonania zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od J.S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Dominik Mączyński, Sędzia Hieronim Sęk, Protokolant asystent sędziego Paweł Bobrowicz, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 38/20 w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 38/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J.S. (dalej Skarżący) na postanowienie Dyrektora izby Administracji Skarbowej w K. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej (ww. wyrok oraz inne orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu opublikowane zostały w bazie internetowej NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
2. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
2.1. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku ustalił, że postanowieniem z 29 października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej organ drugiej instancji, organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej organ pierwszej instancji) z 12 kwietnia 2019 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 19 marca 2019 r. w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za okres od II kwartału 2017 r. do I kwartału 2018 r.
2.2. W ocenie Sądu pierwszej instancji prawidłowo organy podatkowe przyjęły, że w sprawie zaistniała przesłanka z art. 239b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej o.p.). Skarżący nie posiadał bowiem majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Ponadto zasadnie powołały się na postępowania egzekucyjne prowadzone w stosunku do skarżącego i obciążenie będących jego własnością nieruchomości gruntowej oraz lokalu mieszkalnego hipotekami umownymi na rzecz banków w łącznej kwocie 668 000 złotych. Zwróciły także uwagę na wartość zobowiązań podatkowych wynikających z nieostatecznej decyzji, jak i pozostałe dochodzone w drodze egzekucji należności publicznoprawne, brak majątku ruchomego jak również na brak dobrowolnego regulowania istniejących zobowiązań podatkowych.
2.3. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o której stanowi art. 239b § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy nie ma obowiązku wykazywać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest wykazanie, że podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, co w rozpoznawanej sprawie prawidłowo wykazały organy podatkowe.
3. Skarga kasacyjna.
3.1. W skardze kasacyjnej Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu, na podstawie art. 106 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) z wydruku: dział IV księgi wieczystej nr [...], stan z 9 listopada 2020 r., na fakt, że nieruchomość nie jest obciążona hipotekami. Ponadto Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz postanowień organów podatkowych oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, podnosząc zarzuty naruszenia:
I. przepisów postępowania, tj.:
1. art. 127 o.p. przez zaakceptowanie działań organów podatkowych polegających na przeprowadzeniu postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym, co uniemożliwiło Skarżącemu odniesienie się do włączonych dowodów, sformułowania zarzutów, co do ustaleń czynionych na ich podstawie.
Na skutek tego uchybienia Skarżący został pozbawiony prawa do dwukrotnego rozpatrzenia jego sprawy i możliwości wypowiedzenia się co do wszystkich dowodów, które były podstawą orzekania;
2. art. 235 o.p., art. 216 § 1 i 2 o.p. i art.200 § 1 o.p. przez zaakceptowanie działań organów podatkowych polegających na nie wydaniu postanowienia o włączeniu do akt sprawy:
2.1. wydruków z ksiąg wieczystych, z których wynika prowadzenie egzekucji z
nieruchomości,
2.2. pism z Banku S. S.A., Banku M. S.A. i Banku I. S.A.,
2.3. protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z 20 maja 2019 r.,
oraz niezawiadomienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego co miało uzasadnienie w sytuacji, gdy organ odwoławczy przeprowadzał uzupełniające dowody.
Na skutek tego uchybienia organ odwoławczy pozbawił Skarżącego możliwości wypowiedzenia się co do dowodów zgromadzonych w postępowaniu odwoławczym i przedstawienia dowodów przeczących tezom organów podatkowych, co spowodowało nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;
3. art. 192 o.p. przez zaakceptowanie działań organów podatkowych polegających na uznaniu za uprawdopodobnione okoliczności stwierdzone:
3.1. wydrukami z ksiąg wieczystych, z których wynika prowadzenie egzekucji z nieruchomości,
3.2. pismami z Banku S. S.A., Banku M. S.A. i Banku I. S.A.,
3.3. protokołem o stanie majątkowym zobowiązanego z 20 maja 2019 r.,
W sytuacji, gdy Skarżącemu nie zapewniono możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Powyższe uniemożliwiło strony wypowiedzenie się co do tych dowodów i przedstawienie dowodów przeciwnych w efekcie czego w sprawie został ustalony nieprawdziwy stan faktyczny;
4. art. 239b 5 2 o.p. przez błędne zaakceptowanie wniosków organów podatkowych, że występują okoliczności uprawdopodobniające, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, podczas gdy z dowodów zgromadzonych w sprawie wynikało, że majątek Skarżącego znacznie przekracza.
Powyższe spowodowało niezasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy nie wystąpiły podstawy do wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności
3.2. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na rozprawie (art. 181 § 1 p.p.s.a.), w granicach wyznaczonych jej zarzutami i wnioskami (art. 183 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 p.p.s.a.) stwierdził, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
4.1. W punkcie wyjścia przypomnieć należy utrwaloną już zasadę, że wynikające z art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że zakres kontroli dokonywanej przez ten Sąd określa autor skargi kasacyjnej wskazując naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania.
Ponadto, zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., elementem składowym skargi kasacyjnej jest, oprócz przytoczenia podstaw kasacyjnych, ich uzasadnienie. Powinno ono zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym konkretnie polegało naruszenie wskazanych w zarzutach przepisów, a także wykazanie wpływu takiego uchybienia na wynik sprawy. Pominięcie, czy też zbyt lakoniczne sygnalizowanie określonych zagadnień w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez Sąd pierwszej instancji, a przez to przyjętej przez ten sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (tak m.in. NSA w wyroku z 7 września 2017 r., sygn. akt I FSK 2298/15).
4.2. Powyższe uwagi o charakterze porządkującym były konieczne z uwagi na treść zarzutów skargi kasacyjnej, sposób ich sformułowania i ich uzasadnienie.
Zarzuty te i przedstawiona na ich uzasadnienie argumentacja były w istocie powieleniem zarzutów skargi wniesionej do Sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący całkowicie pominął okoliczności faktyczne sprawy na podstawie, których organy podatkowe i Sąd pierwszej instancji stwierdziły, że istnieją przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności podatkowej. Nie przedstawiono tym samym stosownej argumentacji i dowodów, które potwierdzałyby twierdzenia podważające prawidłowość stanowiska przedstawionego w zaskarżonym wyroku.
Wprawdzie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, należy jednak przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstaw kasacyjnych, co oznacza, że powinno ono zawierać argumenty mające na celu ich "usprawiedliwienie". W rozpoznawanej skardze kasacyjnej argumentów takich nie podniesiono i nie wykazano zasadności zarzucanych naruszeń.
W świetle sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej istota sporu dotyczy tego, czy w przedmiotowej sprawie orany właściwie wykazały zaistnienie przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności wskazanej w 239b § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 § 2 o.p.
Podobnie jak w skardze do Sądu pierwszej instancji, również w skardze kasacyjnej autor zarzuca, że organy nie zbadały majątku Skarżącego w szczególności w aspekcie możliwości ustanowienia hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego oraz w uzasadnieniu decyzji nie przywołano okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania, zaś organ odwoławczy nie zagwarantował Skarżącemu zarówno prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału jak i prawa do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy.
Autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z Sądem pierwszej instancji, który zaakceptował działania organów podatkowych polegające na przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania odwoławczego, które w ocenie Skarżącego uniemożliwiło mu zapoznanie się z częścią materiału dowodowego, niewydanie przez organ odwoławczy postanowienia o włączeniu do akt sprawy części dokumentów oraz zaakceptowanie uprawdopodobnienia okoliczności wynikających z przeprowadzonych dowodów.
4.3. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 239a o.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Podstawą nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze musi zaistnieć jedna z okoliczności wymienionych w art. 239b § 1 pkt 1-4 o.p. Po drugie musi zostać spełniona przesłanka z art. 239b § 2 o.p. Bezsporne jest, że w sprawie ziściła się przesłanka z art. 239b § 1 pkt 2 o.p., bowiem Skarżący nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego spełniona została również druga przesłanka, co prawidłowo ocenił Sąd pierwszej instancji.
4.4. Przesłanki z art. 239b § 2 o.p. należy odczytywać mając na względzie treść normatywną art. 239b § 1 o.p. Podkreślić należy, że dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności z art. 239b § 1 pkt 2 o.p., organ podatkowy nie musi wykazać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest, że wykaże, że nie posiada on takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego i że stan ten uprawdopodabnia niewykonanie zobowiązania. Przewidziane w treści art. 239b § 2 o.p. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane należy rozumieć, jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku niewykonanie zobowiązania) jest wysoce prawdopodobne.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że wydając postanowienie o nadaniu decyzji określającej Skarżącemu zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej, organy uprawdopodobniły, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane. Łączna kwota zobowiązania Skarżącego w podatku od towarów i usług wynosiła 160 987 złotych.
Organy podatkowe zasadnie powołały się także na fakt, że Skarżący jest współwłaścicielem ½ nieruchomości gruntowej oraz lokalu mieszkalnego położonych w G. Bezspornym przy tym było także to, że posiadana nieruchomość gruntowa obciążona była hipotekami umownymi na łączą kwotę 476 255, 70 złotych które zostały wykreślone 26 i 28 maja 2020 r. Ponadto wskazać należy, że wskazana nieruchomość gruntowa obciążona została hipoteką przymusową na kwotę 302 869,81 złotych celem zabezpieczenia spłaty zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2016 r., II-IV kwartał 2017 r., I kwartał 2018 r. stanowiącymi należność główną wraz z odsetkami za zwłokę według stanu na dzień wniosku o wpis hipoteki, tj. 18 maja 2021 r. i kosztami egzekucyjnymi oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. stanowiącego należność główną wraz z odsetkami za zwlokę według stanu na dzień wniosku o wpis hipoteki, tj. 18 maja 2021 r., kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia, podwyższonymi o 50% zgodnie z art. 1101 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece.
Wprawdzie ustanowienie hipoteki na nieruchomości nie wyłącza możliwości ustanowienia dalszych hipotek, które mogły by stanowić zabezpieczenie, jednakże z art. 239b § 1 pkt 2 o.p. wynika obowiązek ustanowienia hipoteki, która korzystałaby z pierwszeństwa zaspokojenia. Co istotne natomiast w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 26 listopada 2007 r. sygn. akt P 24/06 (OTK-A 2007/10, poz. 126), stwierdzającym niekonstytucyjność art. 36 o.p. z art. 32 Konstytucji, o pierwszeństwie hipoteki, a tym samym o pierwszeństwie zaspokojenia wierzytelności, decyduje data jej wpisania do księgi wieczystej (art. 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece [Dz. U. z 2017 r. poz. 1007 z późn. zm.]). Tym samym, to pożyczkodawca a nie Skarb Państwa korzystałby z prawa pierwszeństwa. Skarżący jest także współwłaścicielem ½ nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny położonej w G., przy czym nieruchomość ta obciążona jest hipoteką umowną na łączną kwotę 211 959, 60 złotych celem zabezpieczenia spłaty kapitału kredytu, odsetek, odsetek karnych za zwłokę w wysokości równej czterokrotności oprocentowania kredytu lombardowego, przyznanych kosztów postępowania oraz innych roszczeń o świadczenia uboczne od kredytu – roszczeń o odszkodowanie za zwłokę, kosztów monitów, wezwań do zapłaty i zawiadomień, kosztów zaświadczeń, prowizji i opłat, kosztów wycen nieruchomości i audytów prawnych nieruchomości, kosztów ubezpieczenia nieruchomości – gdyby obowiązek ten obciążał bank. Nie sposób pominąć również tego, że w stosunku do nieruchomości gruntowej Skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego, co zostało ujęte przez biegłego w operacie szacunkowym.
Zasadnie Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów podatkowych, że na sytuację finansowa Skarżącego wpływ ma również fakt, że wobec niego toczą się postępowania egzekucyjne obejmujące należności inne, niż wynikające z decyzji, której w niniejszej sprawie nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto już w 2018 r. organ podejmował szereg czynności egzekucyjnych, takich jak zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego czy zajęcie innych wierzytelności pieniężnych u kontrahentów.
Organy ustaliły, że Skarżący nie posiada majątku ruchomego, co nie jest kwestionowanego w skardze kasacyjnej. Ponadto w sposób wyczerpujący zbadały sytuację finansową Skarżącego wskazując, że na przestrzeni 2016 r., 2017 r. i 2018 r. osiągał odpowiednio dochód w wysokości 34 887,36 złotych, 63 801,48 złotych oraz 27 082,96 złotych. Z akt administracyjnych wynika, że w chwili toczenia się niniejszego postepowania Skarżący nie uzyskiwał dochodu, a jego miesięczne obciążenia wynosiły 15 000 złotych z tytułu samych kredytów.
Nie bez znaczenia w sprawie jest również okoliczność, że wobec Skarżącego istnieją inne nieuregulowane zaległości, które w konsekwencji bezpośrednio wpływają na ocenę możliwości uiszczenia przedmiotowego zobowiązania, a w konsekwencji na ocenę uzasadnionej obawy jego niewykonania.
W podanym wyżej kontekście zasadną była ocena Sądu pierwszej instancji jak i organów podatkowych o braku możliwości zaspokojenia należności podatkowych z majątku należącego do Skarżącego.
4.5. Za niezasadny należało uznać podniesiony w punkcie I.2. niniejszego uzasadnienia zarzut naruszenia art. 235, art. 216 § 1 i 2 i art. 200 § 1 o.p.
Wskazać należy, że w myśl art. 200 § 1 o.p. przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Stosownie do art. 200 § 2 o.p. przepisów § 1 nie stosuje się:
1) w przypadkach przewidzianych w art. 123 § 2 oraz w art. 165 § 5;
2) w sprawach zabezpieczenia i zastawu skarbowego;
3) w przypadku przewidzianym w art. 165 § 7, jeżeli decyzja ma zostać wydana wyłącznie na podstawie danych zawartych w złożonym zeznaniu, złożonej informacji lub deklaracji.
Na podstawie art. 165 § 5 o.p. przepisów § 2 i § 4 nie stosuje się do postępowania w sprawie:
1) ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie;
2) umorzenia zaległości podatkowych w przypadkach, o których mowa w art. 67d § 1;
3) nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;
4) zabezpieczenia;
5) zaliczenia wpłaty, nadpłaty lub zwrotu podatku;
6) wstrzymania wykonania decyzji;
7) wygaśnięcia decyzji.
Z powyższych przepisów wynika, że obowiązku wyznaczenia stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego nie stosuje się m. in. w przypadku postępowania w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 200 § 2 pkt 1 o.p.). Skoro obowiązek wynikający z art. 200 § 1 o.p. adresowany jest nie tylko do organu pierwszej instancji, ale także do organu odwoławczego, to wobec braku w art. 200 § 2 o.p. jakichkolwiek zastrzeżeń, znajduje on zastosowanie do postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności prowadzonego w obu instancjach.
Skoro ustawa ogranicza w takim stopniu pewne uprawnienia procesowe stron postępowania podatkowego, nie można stawiać zarzutu wobec organu, który postąpił zgodnie ze wskazanymi regułami i nie wydał postanowienia o włączeniu do akt sprawy części dokumentów jak i nie zawiadomił Skarżącego o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Ponadto wskazać należy, że stosownie do treści art. 229 o.p. organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W badanej sprawie organ odwoławczy pismem z 15 lipca 2019 r. zwrócił się do organu pierwszej instancji o przesłanie informacji odnośnie podjętych wobec Skarżącego czynności egzekucyjnych i uzyskanych w wyniku egzekucji kwot, które to informacje wykorzystał wydając rozstrzygnięcie.
Istotne jest jednak, że materiały i fakty, które zostały wykorzystane były znane organowi podatkowemu pierwszej instancji. Jak wynika z akt sprawy dokumenty, o których wspomina Skarżący to wydruki z ksiąg wieczystych mające wykazać, że posiadane przez Skarżącego nieruchomości obciążone są hipotekami, pisma z banków oraz protokół o stanie majątkowym zobowiązanego z 20 maja 2019 r. Są to zatem dowody potwierdzające ustalenia, na które powołał się organ podatkowy pierwszej instancji, a które były mu znane z postępowania głównego lub z urzędu. Na etapie organu pierwszej instancji nie włączono tych dokumentów do materiału aktowego. Błąd ten naprawił organ odwoławczy. Zważywszy na wspomniany charakter prowadzonego postępowania uchybienia w tym względzie nie spowodowały dla strony żadnych negatywnych skutków, potwierdziły tezy przedstawione przez organy podatkowe, których to ustaleń Skarżący nie podważył. Fakty wynikające z ww. dokumentów były stronie znane, a zatem nie można mówić o nowych dowodach włączonych do akt sprawy na etapie postępowania odwoławczego, co mogłoby wpływać na ograniczenie praw strony w zakresie odniesienia się do ich treści.
Wobec powyższego niezasadny okazał się również zarzut podniesiony w punkcie I.3. niniejszego uzasadnienia.
4.6. Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do wniosku Skarżącego w zakresie przeprowadzenia dowodu, na podstawie art. 106 § 4 p.p.s.a. z wydruku: dział IV księgi wieczystej nr [...], stan z 9 listopada 2020 r., na fakt, że nieruchomość nie jest obciążona hipotekami, zauważa, że w niniejszej sprawie zarówno organy jak i Sąd pierwszej instancji dokonały analizy posiadanych przez Skarżącego nieruchomości, w tym ich obciążenia, opisując w sposób wyczerpujący ich stan prawny i faktyczny. Końcowo wskazać również należy, że wskazany wydruk ujawnia informacje dotyczące stanu faktycznego na dzień 9 listopada 2020 r., zaś wyrok Sądu pierwszej instancji zapadł 11 sierpni 2020 r., a Sąd ten na moment orzekania w sposób wyczerpujący odniósł się do sytuacji majątkowej Skarżącego, w tym przeanalizował stan prawny jego nieruchomości. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje uzasadnienia dla podniesionego przez Skarżącego wniosku.
5. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
5.1. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 pkt 1 p.p.s.a.
Hieronim Sęk Roman Wiatrowski Dominik Mączyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło