I OSK 272/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-09-25
Skład orzekający: sędzia NSA Piotr Przybysz, sędzia NSA Elżbieta Kremer, sędzia NSA Karol Kiczka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabywca praw i roszczeń dotyczących nieruchomości, które zostały zbyte przez poprzedniego właściciela, jest legitymowany do dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący M. C. nie wykazał legitymacji do dochodzenia odszkodowania. Sąd oparł się na treści umowy z 10 października 2013 r., z której wynikało, że M. S. sprzedała M. C. jedynie prawa majątkowe w postaci roszczeń odnoszących się do konkretnej nieruchomości, a nie wszelkie prawa spadkowe, w tym roszczenia odszkodowawcze dotyczące innej nieruchomości. Ponadto, sąd podkreślił, że skarga spadkobierców A. B. została prawomocnie odrzucona, co uniemożliwiało merytoryczne odnoszenie się do ich zarzutów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. C. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego o umorzeniu postępowania w przedmiocie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący domagał się odszkodowania, wywodząc swoje prawa z umowy z M. S., która miała mu sprzedać prawa spadkowe. Wojewoda Mazowiecki umorzył postępowanie, uznając, że skarżący nie posiada legitymacji do dochodzenia odszkodowania, gdyż zbyte zostały wcześniej roszczenia dotyczące nieruchomości. WSA oddalił skargę, a NSA rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) sędzia NSA Karol Kiczka Protokolant: asystent sędziego Paulina Słonecka po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2019r., sygn. akt I SA/Wa 1467/18 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 29 maja 2018r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
UZASADNIENIA
Wyrokiem z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1467/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 29 maja 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zarzucając naruszenie:
I) prawa materialnego, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204) w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 353 k.c. poprzez błędną wykładnię, polegającą na mylnym zrozumieniu ich treści oraz niezrozumieniu intencji ustawodawcy, polegającym na bezzasadnym uznaniu, iż podmiot który zbył prawa i roszczenia o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania nie może skutecznie domagać się ustalenia i przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n., gdyż ustanowienie prawa wieczystego użytkowania na podstawie dekretu ma charakter pierwotny względem roszczenia o odszkodowanie,
a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów poprzez uznanie, iż zbycie roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego powoduje, że zbywca tych prawnie jest legitymowany na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. do ubiegania się o odszkodowanie, zaś uprawnionym do uzyskania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. jest nabywca roszczenia o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania, który w wypadku odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego może ubiegać się o odszkodowanie, pomimo odmiennej woli stron umowy sprzedaży,
podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią, roszczenie o odszkodowanie na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. jest samodzielnym roszczeniem materialnoprawnym w stosunku do roszczenia o ustanowienie prawa wieczystego nieruchomości zgłoszonego na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, a zatem może być przedmiotem samodzielnego obrotu na podstawie umowy cywilnoprawnej, czemu nie przeszkadza ewentualna proceduralna kolejność rozpoznawania tych roszczeń;
II) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi w wyniku pominięcia całokształtu okoliczności sprawy i zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego w sytuacji, gdy zaskarżone skargą decyzje administracyjne wydane po przeprowadzeniu właściwej kontroli działania organu i ocenie legalności podjętych przez niego rozstrzygnięć, winny zostać uchylone, a skarga uwzględniona, z uwagi na naruszenie przez organ administracji publicznej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. ewentualnie, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżone skargą decyzje administracyjne po przeprowadzeniu właściwej kontroli działania organu i ocenie legalności podjętych przez niego rozstrzygnięć winny zostać uchylone, a skarga uwzględniona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. z uwagi na naruszenie przez organ administracji publicznej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż:
a) w skład nabytych praw spadkowych po Z. M. i J. A. przez skarżącego M. C. nie wchodziły prawa i roszczenia dotyczące nieruchomości "[...]", w tym roszczenia odszkodowawcze na podstawie art. 215 u.g.n., bowiem wcześniej prawa i roszczenia, w tym roszczenia odszkodowawcze, zostały zbyte przez M. S. na rzecz podmiotu trzeciego, co powoduje, iż skarżący M. C. nie ma legitymacji do domagania się odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n., podczas gdy M. S. nie zbyła nigdy roszczeń odszkodowawczych, a zatem skarżący M. C. posiadał legitymację do ustalenia i przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n.;
b) A. B. zbył przysługujące mu prawa i roszczenia dotyczące nieruchomości "[...]", w tym roszczenia odszkodowawcze, na podstawie art. 215 u.g.n, co powoduje iż uczestnicy postępowania (jego spadkobiercy) nie mają legitymacji do domagania się odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n., podczas gdy A. B. nigdy nie zbył roszczeń odszkodowawczych, a zatem uczestnicy postępowania (jego spadkobiercy) posiadają legitymację do ustalenia i przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n.;
2) art. 141 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający kontrolę kasacyjną oraz prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji w wyniku braku zajęcia jednoznacznego stanowiska przyjętego za podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia odnośnie do określenia skutku, jaki dla rozstrzygnięcia wniosku o odszkodowanie na podstawie art. 215 u.g.n. ma stwierdzenie przez Sąd I instancji, iż "odnośnie odszkodowania za działki nr 2 i 3, których dotyczyła decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 5 czerwca 1998 r. i z w związku z którą została zawarta ugoda sądowa przez A. B. i Miasto Stołeczne Warszawa, to (...) ugoda ta, zgodnie z pkt 6 wyczerpywała wszelkie roszczenia powoda i jego spadkobierców do tych działek", w sytuacji, gdy działki [...] i [...] z obrębu [...] nie były przedmiotem wniosku o odszkodowanie na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. z dnia 30 grudnia 2013 r., sprecyzowanego pismem z dnia 6 września 2015 r., zważywszy, iż Sąd I instancji w tym zakresie w sposób wyraźny nie podzielił stanowiska skarżącego oraz uczestników postępowania.
Mając na uwadze powyższe, skarżący kasacyjnie wniósł o:
1) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz uchylenie w całości decyzji Wojewody Mazowieckiego dnia 29 maja 2018 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 5 kwietnia 2017 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego w całości oraz przekazanie w tym zakresie postępowania do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie;
2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych prawem.
Ponadto, skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W piśmie procesowym z dnia 23 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie oraz uczestników postępowania A. B. i N. B. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z umowy sprzedaży udziału w spadku po A. B. z dnia 18 listopada 2021 r., zawartej przez E. B. na rzecz jej syna A. B. (Akt notarialny, Rep. A Nr [...]), na okoliczność wejścia A. B. stosownie do art. 1051 k.c. i art. 1053 k.c. w prawa i obowiązki, które posiadała jego matka E. B. jako spadkobierczyni swojego męża A. B.
Pełnomocnik przedstawił także dodatkowe uzasadnienie skonkretyzowanej w skardze kasacyjnej podstawy naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a także podniósł, że treść uchwały podjętej w dniu 10 kwietnia 2024 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w sprawie I OPS 1/23 nie wpływa w jakimkolwiek stopniu na interesy prawne skarżącego kasacyjnie do bycia stroną postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją administracyjną, jako nabywcy spadku po dawnym właścicielu (art. 1051 k.c. w zw. z art. 1053 k.c.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Art. 193 zd. drugie p.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Decyzją z dnia 29 maja 2018r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 5 kwietnia 2017 r., którą orzeczono o umorzeniu postępowania o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] oznaczonej hipotecznie jako "[...]", wszczętego wnioskiem z 30 grudnia 2013 r. złożonym przez E. B., N. B., A. B. (spadkobierców A. B.) oraz M. C.
Od powyższej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 29 maja 2018 r. zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dwie skargi. Jedną skargę złożyli: E. B., N. B. i A. B., a drugą skargę złożył M. C. Skarga wniesiona przez: E. B., N. B. i A. B. została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1468/18.
Tym samym zaskarżonym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1467/18, została rozpoznana skarga M. C., która została oddalona. Mając na uwadze, że skarga wniesiona przez spadkobierców A. B. została odrzucona, brak podstaw prawnych pozwalających na odnoszenie się do zarzutów zawartych w skardze, jak również do oceny zdarzeń prawnych w tym zawartych przez A. B. umów, ugody sądowej, z których spadkobiercy wywodzili posiadanie legitymacji do wszczęcia postępowania w sprawie odszkodowania. W zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania kwestia nie posiadania legitymacji przez E. B., N. B. i A. B. do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną hipotecznie jako "[...]" została ostatecznie rozstrzygnięta, a w związku z odrzuceniem ich skargi nie może być teraz ponownie rozważana w związku z rozpoznawaniem skargi wniesionej przez M. C.
Skarżący kasacyjnie M. C. posiadanie legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 215 ust.2 u.g.n. za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul [...] oznaczoną hipotecznie jako "[...]" wywodził z umowy zawartej w dniu 10 października 2013 r. z M. S. Jak wynika z akt sprawy umową z dnia 2 listopada 2001 r. J. A., będący spadkobiercą po Z. z M. i J. z M. (I voto A.) (które były spadkobierczyniami S. M., właściciela nieruchomości w dacie wejścia w życie dekretu warszawskiego) darował swojej córce M. S. w nabytych spadkach udziały wynoszące po 6/10 części (co stanowiło 9/16 części w spadku po S. M.). Jak wynika z umowy z dnia 10 października 2013 r. zawartej w formie aktu notarialnego M. S. sprzedała M. C. nabyte przez nią w drodze umowy darowizny z dnia 2 listopada 2001 r. udziały wynoszące po 6/10 części w spadkach po Z. z M. M. oraz po J. z M. (I voto A.) (§ 2 umowy). Natomiast w § 1 umowy zawarte jest oświadczenie M. S. w którym oświadcza, że "jedynymi składnikami spadków po Z. z M. oraz po J. M. (I voto A.) są prawa majątkowe w postaci roszczeń odnoszących się do nieruchomości położonych obecnie na terenie Miasta Stołecznego Warszawy, objętych księgą hipoteczną pod nazwą "[...]" (w archiwum dawnych ksiąg wieczystych oznaczonej numerem inwentarzowym [...]), stanowiących pierwotnie własność S. M., syna W. i M., zmarłego 12 marca 1947". Z powyższego oświadczenia zawartego w § 1 umowy z dnia 10 października 2013 r. jednoznacznie wynika, że jedynymi składnikami spadku są prawa majątkowe w postaci roszczeń odnoszące się do nieruchomości "[...]" nr [...], użyte słowo "jedynymi" składnikami spadku w sposób wyraźny i bezsporny wskazuje, że w dacie zawierania umowy w skład spadku nie wchodziły prawa majątkowe dotyczące innych nieruchomości hipotecznych w szczególności dotyczące nieruchomości hipotecznej "[...]".
Dodatkowym potwierdzeniem, iż przedmiotem umowy zawartej dnia 10 października 2013 r. były jedynie prawa majątkowe odnoszące się do nieruchomości "[...]" nr [...], a nie jakiekolwiek prawa dotyczące nieruchomości "[...]" jest umowa jaką zawarła M. S. w dniu 30 marca 2005 r. z E. S.A. z siedzibą w K. Mianowicie w dniu 30 marca 2005 r. została zawarta w formie aktu notarialnego umowa sprzedaży roszczeń, jak wynika z § 3 umowy "M. S. sprzedaje dla Spółki E. S.A. w K. wszelkie prawa i roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej uprzednio jako "reszta [...]", jakie przysługują Sprzedającej w 9/16 częściach – na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i stosownie do powołanych w § 1 pkt 2 umów (tj. Umowy darowizny z dnia 2 listopada 2001 r.) z wyłączeniem roszczeń dotyczących części nieruchomości o obszarze około [...]m², oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], które to zbyła na rzecz Spółki "P." Sp. z o.o. w K., a A. M. i P. G. oświadczają, że przedmiotowe prawa i roszczenia dla Spółki E. S.A. w K. kupują."
Prawidłowe jest zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że skarżący M. C. wprawdzie nabył prawa spadkowe w 6/10 częściach po Z. M. i J. A., jednakże w dacie zawierania umowy w skład spadku po nich nie wchodziły już prawa i roszczenia dotyczące nieruchomości "[...]", bowiem zostały zbyte przez M. S. Wobec tego M. C. nie był legitymowany do żądania odszkodowania za nieruchomość "[...]".
Mając powyższe na uwadze, niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej. W zarzucie skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia prawa materialnego sformułowanym w pkt I ppkt 1 wskazano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 215 ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu warszawskiego w zw. z art. 65 k.c. w zw. z art. 3531 k.c. Poprzez błędną wykładnię polegająca na bezzasadnym uznaniu, iż podmiot który zbył prawa i roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie może skutecznie domagać się ustalenia i przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n., a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie. Zarzut ten pozostaje w związku z zarzutem dotyczącym naruszenia przepisów postępowania sformułowanym w pkt II ppkt 1, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż: b) A. B. zbył przysługujące mu prawa i roszczenia dotyczące nieruchomości "[...]", w tym roszczenia odszkodowawcze na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n., co powoduje iż uczestnicy postępowania, jego spadkobiercy nie mają legitymacji do domagania się odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. Odnosząc się do powyższych zarzutów i uwag sformułowanych na wstępie, należy jeszcze raz wyraźnie podkreślić, że skarga spadkobierców A. B. została prawomocnie odrzucona postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 21 września 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1468/18, a rozpoznana została skarga M. C. Stąd też rozpoznając obecnie skargę kasacyjną M. C., brak podstawy prawnej do formułowania zarzutów jak również do zajmowania stanowiska w kwestii dotyczącej nieposiadania przez spadkobierców A. B. legitymacji do wszczęcia postępowania o odszkodowanie na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. odnośnie nieruchomości "[...]".
Natomiast w zarzucie dotyczącym naruszenia przepisów postępowania wymienionych wyżej w pkt II ppkt 1 wskazano również, że do ich naruszenia doszło poprzez bezzasadne uznanie iż a) w skład nabytych praw spadkowych po Z. M. i J. A. przez skarżącego M. C. nie wchodziły prawa i roszczenia dotyczące nieruchomości "[...]", w tym roszczenia odszkodowawcze na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n., bowiem wcześniej roszczenia te zostały zbyte przez M. S. na rzecz podmiotu trzeciego, podczas gdy M. S. nie zbyła nigdy roszczeń odszkodowawczych, a zatem skarżący M. C. posiadał legitymacje do ustalenia i przyznania odszkodowania. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że zarzut ten jest niezasadny. O niezasadności tego zarzutu świadczy przede wszystkim treść umowy jaką zawarł M. C. z M. S. w dniu 10 października 2013 r., o czym było już wcześniej, a konkretnie § 1 umowy w którym M. S. oświadcza, że jedynymi składnikami spadków po Z. z M. oraz po J. z M. (I voto A.) są prawa majątkowe w postaci roszczeń odnoszących się do nieruchomości położonych obecnie na terenie Miasta Stołecznego Warszawa, objętych księgą hipoteczną pod nazwą "[...]" (w archiwum dawnych ksiąg wieczystych oznaczonej numerem inwentarzowym [...]). Należy wyraźnie zaznaczyć, że przedmiot umowy został wyraźnie i bezspornie określony w powołanym § 1 umowy, tym samym twierdzenia, że skarżący M. C. nabył roszczenia z art. 215 ust. 2 u.g.n. dotyczące nieruchomości hipotecznej "[...]" nie znajdują żadnego potwierdzenia i uzasadnienia w treści zawartej umowy.
W ostatnim zarzucie dotyczącym naruszenia przepisów postępowania sformułowanym w pkt II ppkt 2 wskazano na naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez sporządzenia uzasadnienia w sposób uniemożliwiający kontrolę kasacyjną oraz prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji w wyniku braku zajęcia jednoznacznego stanowiska odnośnie określenia skutku, jaki dla rozstrzygnięcia wniosku o odszkodowanie, ma stwierdzenie przez sąd "iż odnośnie odszkodowania za działki nr [...] i [...], których dotyczyła decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 5 czerwca 1998 r. i w związku z którą została zawarta ugoda sądowa przez A. B. i Miasto Stołeczne Warszawa ...ugoda ta, zgodnie z pkt 6 wyczerpywała wszelkie roszczenia powoda i jego spadkobierców do tych działek" w sytuacji gdy działki te nie były przedmiotem wniosku o odszkodowanie na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. Odnosząc się do tego zarzutu to przede wszystkim należy wskazać, że wymogi dotyczące uzasadniania wyroku zostały sformułowane w art. 141 § 4 p.p.s.a., a w § 1 został określony termin w jakim sporządza się uzasadnienie wyroku z urzędu. Natomiast odnosząc się do wymogów dotyczących uzasadnienia wyroku to Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku zbędnie wypowiadał się na temat ugody sądowej zawartej przez A. B. z Miastem Stołecznym Warszawa i sytuacji prawnej spadkobierców A. B. Skoro skarga spadkobierców A. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została prawomocnie odrzucona, brak było podstawy prawnej do wypowiadania się w tej kwestii. Odrzucenie skargi spowodowało, że spadkobiercom A. B. przysługiwał status uczestnika postępowania i jako uczestnicy postępowania w piśmie procesowym poparli skargę złożoną przez M. C. i przedstawili swoje stanowisko w sprawie zbieżne z odrzuconą skargą. W takiej sytuacji, formalnie odnosząc się do pisma uczestników postępowania, nie można odnosić się do zarzutów jakie w rzeczywistości zostały zawarte w skardze, która została odrzucona. Powstała bowiem sytuacja w której odrzucona wcześniej skarga spadkobierców A. B. została poddana pewnej kontroli merytorycznej przy rozpoznawaniu skargi wniesionej przez M. C., co nie było zasadne i prawidłowe zważywszy, że spadkobiercy A. B. i M. C. wywodzili swoje legitymacje do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie z zupełnie rożnych zdarzeń prawnych. Powyższa okoliczność nie miała jednak wpływu na prawidłowo podjęte rozstrzygniecie dotyczące oddalenia skargi M. C. Tym samym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący uzasadniania wyroku z przyczyn w nim wskazanych nie jest zasadny, natomiast zasadne są uwagi dotyczące uzasadniania wskazane wyżej.
Przedmiotowa sprawa była zawieszona przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w związku z wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 6 marca 2023 r. o podjęcie przez skład siedmiu sędziów NSA uchwały mającej na celu wyjaśnienie "Czy nabywcy roszczeń wynikających z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie o ustanowienie użytkowania wieczystego na podstawie przepisów dekretu?" NSA w dniu 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OPS 1/23 podjął następującą uchwałę: "Stronie umowy przelewu wierzytelności określonej w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. do uzyskania prawa użytkowania wieczystego w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 powołanego dekretu".
Po podjęciu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, pełnomocnik skarżącego kasacyjnie M. C. złożył pismo procesowe z dnia 23 sierpnia 2024 r. w którym odniósł się do podjętej uchwały I OPS 1/23, a także do instytucji nabycia spadku, podnosząc że rozważania NSA nie dotyczyły zbycia całego spadku, w skład którego wchodziły miedzy innymi prawa majątkowe oraz sytuacje prawne ukształtowane w dacie dokonania zbycia spadku. W konkluzji podtrzymał stanowisko, że M. C. oraz A. B. i N. B. są legitymowani do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. (Do pisma dołączono umowę sprzedaży udziału w spadku zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 18 listopada 2021 r. na podstawie której E. B. sprzedała udział w 1/3 części w spadku po mężu A. B. synowi A. B.). W okolicznościach faktycznych i prawnych tej sprawy, brak uzasadnionych powodów do szerszego odnoszenia się do treści powyższego pisma. Po pierwsze dlatego, że skarga spadkobierców A. B. została prawomocnie odrzucona, brak zatem podstawy prawnej do odnoszenia się do zarzutów podniesionych w skardze. A po drugie skład spadku z chwili zawierania umowy sprzedaży spadku przez M. S. z M. C. w dniu 10 października 2013 r. określiły same strony wskazując, że jedynymi składnikami spadków są prawa majątkowe w postaci roszczeń odnoszących się do nieruchomości objętych księgą hipoteczną "[...]" nr in. [...]. W umowie z dnia 10 października 2013 r. brak jakiegokolwiek odniesienia do nieruchomości hipotecznej "[...]" i praw związanych z tą nieruchomością, jak również do jakichkolwiek innych składników i praw należących do spadku. Skoro M. C. jako nabywca spadku nie nabył praw do nieruchomości hipotecznej "[...]" nr rej. [...] to zbędne są szersze rozważania dotyczące nabycia spadku i sytuacji prawnej nabywcy spadku.
Mając powyższe na uwadze skarga kasacyjna wniesiona przez M. C. jest niezasadna i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło