I FSK 2334/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. w organizacji w likwidacji z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 329/19 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. w organizacji w likwidacji z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 5 lutego 2019 r. nr 3201-IOV1.4103.45.2018.4; IOV1.7.4103.32.2018/A w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od maja do września 2014 r. postanawia zawiesić postępowanie kasacyjne. Wyrokiem z 18 września 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 329/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę C. sp. z o.o. w organizacji w likwidacji z siedzibą w S. (dalej jako: Spółka, Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Szczecinie z dnia 5 lutego 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od maja do września 2014 r. Z wyrokiem tym nie zgodziła się Spółka, wywodząc od niego skargę kasacyjną za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika. W przedsięwzięciu czynności mających na celu rozpoznanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zarządzeniem z 17 stycznia 2024 r. mając na względzie konieczność wyjaśnienia statusu prawnego Spółki zwrócił się do właściwego sądu rejestrowego. W odpowiedzi nadesłano pełne akta rejestrowe spółki, z których wynika m.in., że spółka w organizacji została prawomocnie wykreślona z rejestru 13 czerwca 2017 r., zaś postępowanie likwidacyjne toczy się na podstawie uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników C. sp. z o.o. w organizacji z siedzibą w S. z 6 lipca 2017 r. Postępowanie likwidacyjne dot. Spółki nie jest ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym, a wnioski o wpisy w tym zakresie były oddalane. Mając na względzie znaczny upływ czasu od daty wszczęcia postępowania likwidacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny zarządzeniem z 19 kwietnia 2024 r. zwrócił się do pełnomocnik Spółki o udzielenie informacji w zakresie statusu prowadzonego postępowania likwidacyjnego, na co pełnomocnik odpowiedział informacją o odwołaniu pełnomocnictwa z 23 sierpnia 2021 r. W związku z tym, z analogicznym zapytaniem o stan postępowania likwidacyjnego zwrócono się do Spółki na ostatni ujawniony w aktach adres (zarządzenie z 28 maja 2024 r.), a także na adres ujawnionego w aktach rejestrowych likwidatora spółki (zarządzenie z 1 sierpnia 2024 r.), przy czym do tego ostatniego pod rygorem zawieszenia postępowania na zasadzie art. 125 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Obie przesyłki zostały uznane za doręczone odpowiednio z upływem 17 czerwca 2024 r. i 24 września 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie kasacyjne należało zawiesić na zasadzie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżąca kasacyjnie w niniejszym postępowaniu jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji w likwidacji. Prawomocnym postanowieniem z 14 lipca 2014 r., sygn. XI GNs 2/14 Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie uchylono postanowienie referendarza sądowego z 10 lipca 2013 r. i dokonany na jego podstawie wpis i oddalono wniosek o rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. Apelacja od tego postanowienia została oddalona. Następnie 13 czerwca 2017 r. prawomocnie dokonano wpisu o wykreśleniu spółki z rejestru. W postanowieniu z 13 czerwca 2017 r. sygn. VIII Ga 169/17 Sąd Okręgowy w Szczecinie w przedmiocie wpisu o wykreślenie Sąd trafnie wskazał, że w doktrynie wyrażany jest pogląd, iż rozwiązanie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie oznacza ustania stosunku prawnego, powstałego na skutek zawarcia umowy spółki. Przede wszystkim nadal trwa odpowiedzialność za zobowiązania spółki, o ile takowe powstały, a także istnieje obowiązek zwrotu wkładów wspólnikom. Rozwiązanie umowy spółki z o.o. należy traktować jako zdarzenie wszczynające proces rozwiązania spółki z o.o. w organizacji. Zastosowanie znajdzie więc art. 170 k.s.h. Likwidatorzy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji zobowiązani więc są do sporządzenia sprawozdania likwidacyjnego, które to podlegać będzie zatwierdzeniu przez zgromadzenie wspólników, dopiero z dniem zatwierdzenia tego sprawozdania spółka z o.o. w organizacji w likwidacji ulegnie rozwiązaniu. Na mocy art. 288 k.s.h., stosowanego zgodnie z art. 170 § 2 k.s.h., tj. odpowiednio, uznać należy, że likwidatorzy powinni ogłosić sprawozdanie likwidacyjne w siedzibie spółki, natomiast nie składają go do sądu rejestrowego, ponieważ spółka nie była wpisana do rejestru [por. Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. Zbigniew Jara, legalis - Wydanie 14, rok 2017 i powołana tam literatura]. W taki sposób winna przebiegać likwidacja Skarżącej. Wykreślenie spółki z rejestru nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego, jak już wyżej wskazano odbywa się bowiem ono w trybie art. 170 k.s.h., który w § 2 do likwidacji spółki w organizacji nakazuje stosować odpowiednio przepisy dotyczące likwidacji spółki. Takie postępowanie likwidacyjne wszczęto uchwałą nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników C. sp. z o.o. w organizacji z siedzibą w S. z 6 lipca 2017 r. Mając na uwadze powyższe i brak wymogu prawnego (przy tym możliwości) zgłoszenia zatwierdzenia sprawozdania likwidacyjnego do Krajowego Rejestru Sądowego, konieczne było na obecnym etapie postępowania ustalenia statusu prowadzonego postępowania likwidacyjnego. Szczególnie istotne w tym zakresie jest to, że prawomocne postanowienie w zakresie odmowy wpisu spółki do rejestru zapadło już w 2014 r., a w 2017 r. prawomocnie wpisano wykreślenie Spółki z KRS. Postępowanie likwidacyjne Skarżącej spółki z o.o. w organizacji w likwidacji gdyby było dalej prowadzone, to na chwilę obecną trwałoby już ponad 7 lat, natomiast zatwierdzenie sprawozdania likwidacyjnego przesądziłoby o utracie podmiotowości prawnej strony tutejszego postępowania, którą to okoliczność Sąd winien ustalić z urzędu. Celem ustalenia faktycznego statusu prowadzonego postępowania likwidacyjnego i tym samym dalszego istnienia Spółki Naczelny Sąd Administracyjny podjął liczne próby kontaktu ze Skarżącą, począwszy od pełnomocnika, któremu jak się okazało odwołano pełnomocnictwo w 2021 r. Dalej podjęto próby kontaktu bezpośrednio ze Spółką na jedyny podany w sprawie adres korespondencyjny (tożsamy z ostatnim ujawnionym w KRS), a także bezpośrednio ze wskazaną w 2017 r. w aktach rejestrowych Spółki likwidatorką. Korespondencja ta nie została odebrana i została zwrócona do Sądu po dwukrotnej awizacji. Przesyłka do likwidatorki zawierała przy tym adnotację o konieczności udzielenia informacji pod rygorem zawieszenia postępowania na podst. art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stwierdzić zatem należało, że na skutek braku aktualnego adresu Skarżącej i tym samym wskutek niewykonania przez Skarżącą zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu na zasadzie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, wskutek wypowiedzenia pełnomocnictwa ustanowionemu uprzednio pełnomocnikowi, brak podejmowania korespondencji pod wskazanym adresem, a także niewykonania przez Skarżącą obowiązku z art. 70 § 1 p.p.s.a. nie może stwierdzić, czy Skarżąca spółka z o.o. w organizacji w likwidacji uległa rozwiązaniu przez zakończenie postępowania likwidacyjnego wszczętego w 2017 r., a której odmówiono wpisu do rejestru już w 2014 r., czyli dziesięć lat temu. Skarżąca jako inicjująca postępowanie kasacyjne winna w tych okolicznościach szczególnie sumiennie realizować obowiązek aktualizacji swoich danych adresowych z art. 70 § 1 p.p.s.a., Tutejszy Sąd podjął liczne czynności mające na celu ustalenie aktualnego adresu korespondencyjnego Skarżącej, jednak wszelkie próby kontaktu okazały się nieskuteczne. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zatem procedować skargi kasacyjnej podmiotu, co do którego zachodzą istotne wątpliwości co do jego dalszego istnienia. Wobec braku przesłanek do umorzenia postępowania na obecnym etapie, zasadne jest zawieszenie postępowania kasacyjnego na zasadzie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a.