III SO/Gl 24/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Gołuch po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. B. o wymierzenie grzywny Prezesowi Fundacji [...] w B. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi postanawia: 1. wymierzyć Prezesowi Fundacji [...] w B. grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych), 2. zasądzić od Prezesa Fundacji [...] w B. na rzecz J. B. kwotę 100 zł (słownie: (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 11 grudnia 2023 r. J. B. (dalej: wnioskodawca, strona) wniósł o wymierzenie grzywny Prezesowi Fundacji [...] w B. (dalej organ, Prezes Fundacji) w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 14 listopada 2023 r. złożył za pośrednictwem organu skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wydanego 2 marca 2023 r. w sprawie o sygn. akt III SAB/Gl 508/22, która nie została przekazana do Sądu. Do swojego wniosku dołączył kserokopię potwierdzenia nadania pisma do Fundacji [...] w B. z 15 listopada 2023 r. Dołączył również swoje pismo z 26 października 2023 r., zatytułowane "Wezwanie do wykonania wyroku" z kserokopią potwierdzenia nadania tego samego dnia. Podniósł, że obowiązek ciążący na organie przekazania skargi na bezczynność organu istnieje niezależnie od tego, czy wnioskodawca otrzyma sporządzoną następnie odpowiedź. W orzecznictwie wskazuje się jasno, że nawet sam fakt przekazania skargi nie wyłącza możliwości nałożenia grzywny przez Sąd. Różnić się może jedynie wysokość tej grzywny, którą miarkuje Sąd, biorąc pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy (m.in. okres pozostawania w zwłoce, jej przyczyny i wyjaśnienia organu). Zdaniem wnioskodawcy organ pozostaje w zwłoce z powodu nieprzekazania skargi z 15 listopada 2023 r. do tut. Sądu. Pismem z 23 stycznia 2024 r. wnioskodawca złożył do akt pismo zatytułowane "Realizacja wyroku" nadanego do strony przez Prezesa Fundacji 17 stycznia 2023 r. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 19 stycznia 2024 r. wezwano organ o nadesłanie odpowiedzi na ww. wniosek strony. Pismem z 16 lutego 2024 r. organ nadesłał odpowiedzi na wniosek, wnosząc o oddalenie skargi jako bezprzedmiotowej i zasądzenie od wnioskodawcy kosztów postępowania. Wskazał, że wnioskodawca jest osobą, która wespół z innymi osobami prowadzącymi działalność konkurencyjną względem Fundacji próbuje pozyskać dane, które objęte są bądź tajemnicą handlową, bądź RODO, a przede wszystkim 90 % informacji, o które występuje wnioskodawca, stanowi informacje przetworzoną, których Fundacja nie ma obowiązku przetwarzać dla jego wygody i przekazywać. Wnioskodawca narusza wizerunek zarówno Fundacji jak i Prezesa Fundacji. Wniósł o odstąpienie od wymierzania grzywny z uwagi na możliwości finansowe Fundacji oraz motywację wnioskodawcy, który nie działa w interesie społecznym, a jedynie realizuje osobiste ambicje, które sprowadzają się do chęci zniszczenia ekonomicznego Fundacji poprzez wytaczanie jej coraz to nowych bezzasadnych procesów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek okazał się zasadny. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wyjaśniając dalej należy wskazać art. 154 § 6 p.p.s.a., który stanowi, że przedmiotową grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie natomiast z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 16 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2023 r. i w drugim półroczu 2023 r. przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2023 r. wyniosło 6.246,13 zł, a w drugim półroczu 2023 r. wyniosło 6.445,71 zł. Należy podkreślić, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Funkcja służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie posłużyć winno także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09). Podkreślić natomiast należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia wymierzenia jej pozostawiona jest uznaniu Sądu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że to, jakie przyczyny spowodowały nieterminowe przekazanie skargi Sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny obowiązek przekazania skargi wypełnił oraz czy wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny przez Sąd ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. (por. np. postanowienia: WSA w Gdańsku z 12 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SO/Gd 1/24, WSA we Wrocławiu z 29 lipca 2021 r., sygn. akt III SO/Wr 16/21, WSA w Szczecinie z 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SO/Gl 6/21). W rozpoznawanym przypadku, wnioskodawca wniósł 14 listopada 2023 r. (data nadania 15 listopada 2024 r.) za pośrednictwem Prezesa Fundacji skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie o sygn. akt III SAB/Gl 508/22. Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ winien przekazać ww. skargę do tut. Sądu w ciągu 30 dni od jej otrzymania. Jednakże do dnia dzisiejszego w repertoriach tut. Sądu nie odnotowano tejże skargi. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. np. postanowienie NSA z 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10). Uwzględniając powyższe Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku i charakter sprawy będący przedmiotem skargi, a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi oraz wyjaśnienia Prezesa Fundacji w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny. Jednocześnie Sąd uwzględnił, że Fundacja nie jest stricte organem administracji publicznej, dysponującym szerszym zapleczem administracyjnym i wykwalifikowaną w tym zakresie kadrą pracowniczą. Ustalając wysokość grzywny w tej kwocie, Sąd uznał, że będzie ona stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Wymiar grzywny został wyliczony na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do odpowiedzi organu, należy zauważyć, że odnosi się ona wyłącznie do konfliktu miedzy wnioskodawcą a organem, który nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Fakt, iż organ nie zgadza się z treścią skargi, nie wyłącza obowiązku jej przekazania tut. Sądowi. Zwrócić należy uwagę, iż Prezes Fundacji w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny nie przedstawił żadnego przekonującego usprawiedliwienia swojej zwłoki. Z powyższych względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter instytucji grzywny Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest wymierzenie Prezesowi Fundacji grzywny za nieprzekazanie skargi strony z 14 listopada 2023 r., odpowiedzi na skargę i akt sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia do organu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.