II GZ 186/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 lutego 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 69/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi L. Z. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 listopada 2023 r. nr 186/2023/II w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. I L. Z. (dalej: skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 16 listopada 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu wykonania przez zobowiązaną obowiązku poddania dziecka – B. Z. - obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia sprawy (wniosek o wstrzymanie wykonania nie zawierał uzasadnienia). II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 69/24, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) - odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania jest postanowienie dotyczące zgłoszonych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Sąd wyjaśnił, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie wywołuje skutku materialnoprawnego, bowiem samo w sobie nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków, które organ mógłby wyegzekwować w drodze przymusowej egzekucji. Zdaniem Sądu wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony, albowiem postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie nadaje się do wykonania i nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji. Z tego względu, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie pozbawione jest przymiotu wykonalności i nie może mieć do niego zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. III. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 listopada 2023 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia do ponownego rozpoznania i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.; - art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, iż zaskarżone postanowienie nie nosi znamienia wykonalności, mimo że otwiera możliwość egzekucji nałożonej grzywny czy też nałożenia kolejnej, a zatem spełniona jest przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. VI. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, zaś zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zobligowana uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia wymaga, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy stwierdzić należy, co również słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Innymi słowy, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne przez przyznanie uprawnienia lub obowiązku, których wykonanie wywołuje skutki prawne lub faktyczne trudne do odwrócenia lub których wykonanie powodowałoby wyrządzenie znacznej szkody. Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo rozstrzygnięcia, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. dotyczące zawieszenia czy umorzenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony. Sąd pierwszej instancji nie mógł bowiem zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem przedmiotem skargi do sądu jest postanowienie organu dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżącą żadnego obowiązku, ani nie kreuje praw, a jedynie orzeka o tym, że nieuzasadnione są zarzuty zgłoszone przez stronę w postępowaniu egzekucyjnym. Wobec powyższego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie jest możliwe, bo ma ono charakter odmowny i nie podlega wykonaniu. Podniesiona w uzasadnieniu zażalenia argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazane w zażaleniu argumenty nie podważają skutecznie zgodności z prawem poglądu Sądu pierwszej instancji o zasadności odmowy udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów. Wadliwy jest bowiem pogląd skarżącej, że to, iż na skutek nieuwzględnienia zarzutów egzekucyjnych może dojść do wyegzekwowania obowiązków nałożonych w tytule egzekucyjnym oznacza, że samo postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów stanowi akt podlegający wykonaniu, co do którego możliwe byłoby orzeczenie o wstrzymaniu wykonania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.