I OZ 242/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. B. i T. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2025 r., sygn. akt VII SAB/Wa 159/23 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi B. B. i T. T. na bezczynność Głównego Geodety Kraju w sprawie wyjawienia operatu technicznego znak: [...] postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 21 lutego 2025 r., odmówił skarżącym B.B. i T. T. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie tego Sądu z 22 października 2024 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 2 grudnia 2024 r. wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 22 października 2024 r. w kwocie 100 zł. Wezwanie to zostało doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. B.B.– 23 grudnia 2024 r., zaś T.T.– 27 grudnia 2024 r. Termin na uiszczenie wpisu upływał zatem z dniem 3 stycznia 2024 r. We wskazanym terminie nie został uiszczony wpis od zażalenia. Niemniej pismem datowanym na 2 stycznia 2025 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Odrębnym pismem z tego samego dnia zwrócili się zaś o ponowne doręczenie korespondencji, która zawierała wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia. Z akt sprawy wynikało, że pisma te zostały doręczone w sposób prawidłowy. Sąd I instancji uznał, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Wniosek ten - jak wskazywał Sąd - nie zawierał żadnego uzasadnienia lub próby uprawdopodobnienia, że wnioskodawcy nie zawinili uchybieniu zakreślonego terminu. Powyższe potwierdza również fakt, iż wezwania te zostały nadane przesyłką pocztową w sposób prawidłowy. Nie było zatem zasadnym ustosunkowanie się do wniosku wnioskodawców o ponowne doręczenie korespondencji. W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Sądu I instancji, uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia było zaniedbaniem wnioskodawców. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności. Przy ocenie winy należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, publ. LEX nr 50679; 7 lutego 2000 r., sygn. akt I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Zdaniem składu orzekającego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie nie zaistniały przesłanki przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Skarżący, poza zawnioskowaniem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu tego terminu. W tym miejscu należy wskazać, że żądanie skarżących dotyczące ponownego doręczenia korespondencji zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia nie znajduje podstaw. Wezwania te zostały bowiem prawidłowo doręczone w sposób przewidziany art. 73 p.p.s.a. Okoliczność, że w sprawie doręczenie miało miejsce w trybie zastępczym nie stanowi zaś samoistnej przesłanki do przywrócenia terminu, o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że strona inicjująca postępowanie sądowe powinna mieć świadomość faktu, iż będzie adresatem korespondencji sądowej, która musi zostać doręczona, tym bardziej, gdy pismo procesowe zawiera braki formalne - nie został uiszczony od niego wpis. Skarżący nie wskazali okoliczności, które w sposób obiektywny uniemożliwiły im odbiór przesyłek pozostawionych w placówce pocztowej. W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnili, że dołożyli należytej staranności, żeby uniknąć negatywnych konsekwencji braku zachowania terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, a zatem zasadnie Sąd I instancji odmówił przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.