II OZ 446/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.W. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 167/24 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. Zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 167/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego L. W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku tego Sądu z dnia 2 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 167/24. W uzasadnieniu powyższego zarządzenia Sąd wskazał, że pismem z dnia 25 października 2024 r., nadanym do Sądu w dniu 28 października 2024 r., skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie ww. wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie tego uzasadnienia. Do wniosku załączono dowód uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł. Wobec braku podpisu skarżącego na ww. wniosku zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 5 listopada 2024 r. wezwano skarżącego do podpisania wniosku znajdującego się w aktach sprawy bądź do nadesłania wniosku zawierającego własnoręczny, oryginalny podpis - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jak wynika ze zwróconej do Sądu koperty zawierającej powyższe wezwanie przesyłkę awizowano dwukrotnie: w dniu 18 listopada 2024 r. oraz w dniu 26 listopada 2024 r. W konsekwencji, na podstawie art. 73 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) przesyłkę uznano za doręczoną w dniu 2 grudnia 2024 r. A zatem 7-dniowy termin do usunięcia braku formalnego pisma upłynął 9 grudnia 2024 r. W tym terminie skarżący nie usunął braku swojego pisma. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. pozostawił bez rozpoznania przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Zażaleniem L. W. zaskarżył powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie art. 49 i 73 p.p.s.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie fikcji doręczenia pomimo braku prób doręczenia fizycznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Ponadto - w myśl art. 87 p.p.s.a. - pismo z takim wnioskiem należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodabniając okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z takim wnioskiem należy dokonać czynności sądowej, której nie dokonano w terminie. W niniejszej sprawie L. W. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wobec braku podpisu własnoręcznego na tym wniosku, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwano wnioskodawcę o jego uzupełnienie w tym zakresie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W ocenie Sądu pierwszej instancji wezwanie to doręczono skutecznie skarżącemu w trybie art. 73 p.p.s.a. w dniu 2 grudnia 2024 r. a zatem termin do uzupełnienia przedmiotowego braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu upływał z dniem 9 grudnia 2024 r. W związku natomiast z tym, że skarżący – zdaniem Sądu pierwszej instancji - nie uzupełnił przedmiotowego braku w wyznaczonym terminie pozostawiono przedmiotowy wniosek bez rozpoznania. Zażaleniem L. W. kwestionuje prawidłowość doręczenia mu w trybie art. 73 p.p.s.a. wezwania do uzupełnienia przedmiotowego braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie w tym zakresie okazało się skuteczne. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ze względu na doniosłe skutki procesowe, jakie ustawa wiąże z doręczeniem przesyłek sądowych, jak również z uwagi na okoliczność, iż ustanowiony w art. 73 p.p.s.a. zastępczy tryb doręczenia jest wyjątkiem od zasady doręczenia pisma do rąk adresata, przepis ten powinien być interpretowany ściśle, co oznacza, iż nie mogą istnieć jakiekolwiek wątpliwości co do spełnienia określonych w nim wymogów warunkujących możliwość uznania, iż przesyłka została w sposób prawidłowy, a co za tym idzie skutecznie doręczona. Jedynie doręczenie zgodne z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wywołuje skutki prawne przewidziane przez obowiązujące przepisy. Konieczne jest zatem spełnienie wszystkich warunków określonych w art. 73, aby doręczenie pisma mogło być uznane za skuteczne. Zgodnie z § 1 tego artykułu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. W kolejnych jednostkach redakcyjnych art. 73 p.p.s.a. stanowi, iż zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Skarżący naruszenia ww. przepisów upatruje w błędnej, w jego ocenie, awizacji przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych jego wniosku. Z powyższym stwierdzeniem należy się zgodzić. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem, że na pierwszej stronie przesyłki zawierającej przedmiotowe wezwanie (k. 75 akt sądowych) znajdują się adnotacje o jej awizowaniu odpowiednio w dniach 18 listopada 2024 r. i 26 listopada 2024 r., a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się informacja o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej (nazwa placówki). Brak jest natomiast informacji o miejscu, w którym w dniu 18 listopada 2024 r. umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tej placówce. Powyższe koresponduje z podnoszoną w zażaleniu okolicznością braku awizowania przedmiotowej przesyłki pod adresem skarżącego. Jak już wcześniej wyjaśniono, ze względu na doniosłe skutki procesowe powiązane z tzw. zastępczym trybem doręczenia nie może być żadnych wątpliwości, że wszystkie warunki określone w art. 73 p.p.s.a. zostały spełnione. W niniejszej sprawie takie wątpliwości zachodzą, zatem istnieje obawa ograniczenia stronie prawa do sądu z uwagi na uchybienia, których strona dopuściła się bez własnej winy. Z powyższych względów zaskarżone zarządzenie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a.