III FZ 560/24

Dnia 31 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Fundacji G. z siedzibą w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 października 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 680/24 w przedmiocie odrzucenia skargi ze skargi Fundacji G. z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 31 lipca 2024 r. nr SKO.P/41/146/24 w przedmiocie odmowy wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. III FZ 560/24 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 4 października 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 680/24 odrzucił skargę Fundacji G. z siedzibą w J. (dalej: Fundacja, skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 31 lipca 2024 r., w przedmiocie odmowy wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją w sprawie podatku od nieruchomości za 2018r. Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału I Sądu skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi, przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało doręczone w dniu 18 września 2024 r. W odpowiedzi skarżąca wysłała odpis KRS, z którego wynika, że Fundacja nie posiada organów, a następnie dokument nazwany uchwała Rady Fundacji o powołaniu Zarządu. Przedłożona uchwała nie została podpisana przez członków Rady Fundacji wymienionych w KRS, nie przedstawiono też innych dowodów na okoliczność, kto jest aktualnie członkiem Rady Fundacji, w tym statutu Fundacji. W wyniku czego Sąd uznał, że strona nie przedłożyła dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej w terminie, w konsekwencji czego uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Fundacja, zaskarżając je w całości, wnosząc o uchylenie w całości wskutek naruszenia przepisów postępowania, podnosząc, że zarządzenie wzywające do uzupełnienia braków skargi było nieprecyzyjne. Zarzucając, zatem następujące naruszenia: 1) pominięcia zasady definiowania pojęć, a więc używanie nieostrych, tj. niezrozumiałych dla odbiorcy pojęć, co jest oczywistym naruszeniem formalizmu, który wymaga jednoznacznie zdefiniowanych pojęć, czego zabrakło w kluczowym wyrażeniu wezwania ws. braków formalnych: 2) braki formalne muszą być podane enumeratywnie, aby jednoznacznie spełnić żądania sądu, tj. formalizm oznacza max precyzję, nie pozostawia miejsca na dowolność. Inaczej mówiąc, sąd musi wskazać, iż żądał dokumentu XXX, a strona nie spełniła precyzyjnego warunku formalnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie wpadkowej sprowadza się do oceny zasadności odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 28 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935, z późn. zm., dalej p.p.s.a.) osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych wyszczególnionych w art. 46 § 1 i § 2 p.p.s.a., przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Jednakże warunkiem zastosowania tego ostatniego przepisu jest prawidłowe sformułowanie i doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków pisma powinno być na tyle jasne i jednoznaczne, aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści. Dlatego też, gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma budzi wątpliwości co do treści, nie można z tego wyprowadzać skutków niekorzystnych dla strony. Innymi słowy, niezachowanie któregokolwiek z tych wymagań pozbawia wezwanie, sankcji (zob. postanowienie SN z 9 czerwca 1999 r., III RN 6/99, OSNP 2000, Nr 9, poz. 343; postanowienie NSA z 14 lipca 2015 r., I GSK 781/15). Biorąc powyższe pod uwagę, należy zgodzić się z Fundacją, że przedmiotowe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało sformułowane w sposób uniemożliwiający zastosowanie sankcji odrzucenia skargi. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 13 września 2024 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie "dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej - odpis KRS, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzenie to nie spełnia ww. wymagań co do precyzji wymaganej przy wzywaniu strony do uzupełnienia braków każdego pisma, a w szczególności skargi. Zdaniem Sądu przy wzywaniu strony do uzupełnienia braków pisma należy dokładnie, precyzyjnie i enumeratywnie wymienić dokumenty, które są w ocenie sądu wzywającego konieczne do wykazania umocowania do reprezentowania. Co istotne, w niniejszej sprawie strona udzieliła odpowiedzi na wezwanie i przedstawiła niezbędne w jej ocenie dokumenty, w tym aktualny odpis z KRS. Skoro Sąd I instancji uznał je za niewystarczające, to powinien jeszcze raz stronę wezwać, tym razem wymieniając konieczne dokumenty, tak zaś się nie stało. Dlatego też, wobec nieprecyzyjnej treści wezwania, należało ocenić, że odrzucenie skargi przez Sąd I instancji było przedwczesne i brak było podstaw do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji