II SAB/Kr 146/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Myślenicach w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia 25 czerwca 2024 r. skargę oddala. A. B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Myślenicach w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej, o którą skarżąca wnosiła pismem z dnia 25 czerwca 2024 r. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej i w konsekwencji wniosła o: 1. zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Myślenicach do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżącej z dnia 25 czerwca 2024 r. i udzielenia informacji publicznej, 2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, 4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że odpowiedź, którą otrzymała na swoje zapytanie dot. szczepień ochronnych, była niewystarczająca. Jej zdaniem organ udzielił odpowiedzi w nikłym stopniu, odsyłając ją do publikacji. W dalszej części skarżąca przytoczyła orzecznictwo, z którego m.in. wynika, że udzielenie odpowiedzi niepełnej i niejasnej wyczerpuje znamiona bezczynności. Organ wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi. W uzasadnieniu stwierdził, że udzielił odpowiedzi zgodnie ze swoimi kompetencjami i posiadaną wiedzą. Skarżąca nie sprecyzowała przy tym, w jakim zakresie odpowiedzi zostały udzielone w niewystarczającym stopniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowią, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej zwanej u.d.i.p.), informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania od określonych podmiotów informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje, że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy, Sąd doszedł do wniosku, że postanowiony organowi zarzut bezczynności jest bezzasadny. Okolicznością bezsporną jest fakt, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Myślenicach jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznych. W piśmie z dnia 25 czerwca 2024 r. skarżąca wyjaśniła przyczyny braku terminowej realizacji szczepień oraz wniosła o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie: l. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2. Według informacji od prof. Iwony Paradowskiej - Stankiewicz ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 3. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 4. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 5. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego? 6. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 7. Kto, w razie wystąpienia problemów zdrowotnych po podaniu szczepionki, poniesie koszty leczenia dziecka? 8. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 9. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 10. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 11. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? 13. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 14. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień, w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszych dzieci? Powyższy wniosek wpłynął do organu w dniu 27 czerwca 2024 r., a odpowiedź na powyższe pytanie została wysłana do skarżącej w dniu 11 lipca 2024 r. Został tym samym zachowany 14-to dniowy termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Skarżąca nie przeczy, że odpowiedź na zadane pytania otrzymała, jej zdaniem jest ona jednak niepełna. Prawdą jest, że udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji uzasadniającej zastosowanie art. 149 § 1 p.p.s.a. i uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 2569/12). W przedmiotowej sprawie takiego zarzutu organowi postawić jednak nie można. Jak wskazano powyżej, skarżąca skierowała do organu 14 szczegółowych pytań dot. problematyki szczepieniowej. Organ udzielił jej 10-cio stronicowej odpowiedzi, gdzie po wstępnej części zawierającej ogólne informacje m.in. na temat źródła obowiązku wykonywania szczepień, przeciwwskazań do szczepień, badań kwalifikacyjnych, stosowanych szczepionek przeciwko odrze, śwince i różyczce, po kolei odniósł się do każdego z zadanych przez skarżącą pytań. W opinii Sądu odpowiedź ta jest w pełni wyczerpująca i szczegółowa, a organ dołożył należytej staranności, aby udzielić skarżącej odpowiedzi na wszystkie zadane przez nią pytania. Organ odpowiedział nawet na pytanie nr 12 dot. zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia, choć informacja ta nie stanowiła danych publicznych w rozumieniu u.d.i.p. W tym świetle zarzut skarżącej, jakoby udzielona odpowiedź była niejasna i niewyczerpująca, jest całkowicie bezzasadny, a także gołosłowny. Skarżąca nie wskazała bowiem, która część jej zapytania pozostała bez odpowiedzi i jakie wątpliwości nie zostały wyjaśnione. Przyjąć zatem należy, że skarżąca uzyskała pełną odpowiedź na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a zarzut bezczynności okazał się bezzasadny. W konsekwencji bezpodstawne okazało się również żądanie wymierzenia organowi grzywny. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.