I GZ 300/24
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2024-10-09
Skład orzekający: Bogdan Fischer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, oparty jedynie na twierdzeniu o braku otrzymania awiza, jest wystarczający do podważenia domniemania prawidłowości doręczenia pisma sądowego?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, oparty wyłącznie na gołosłownym twierdzeniu o braku otrzymania awiza, nie jest wystarczający do podważenia domniemania prawidłowości doręczenia pisma sądowego zgodnie z art. 73 PPSA. Skuteczność doręczenia w trybie fikcji prawnej wymaga wykazania konkretnych okoliczności obalających domniemanie, a nie jedynie ogólnikowych stwierdzeń.Stan faktyczny
E. sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Prezesa ARiMR. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie uwierzytelnionej kopii dokumentu potwierdzającego sposób reprezentacji. Skarżąca nie uzupełniła braków w terminie, co skutkowało odrzuceniem skargi. Następnie skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków, wskazując na brak otrzymania awiza i potencjalne problemy z doręczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie obaliła domniemania prawidłowości doręczenia. Skarżąca złożyła zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 8 października 2024r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 88/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi: E. sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków na dofinansowanie funduszu operacyjnego postanawia: oddalić zażalenie
Pismem z 11 grudnia 2023 r. E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "skarżąca", "spółka") wniosła skargę, za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, na opisaną w komparycji niniejszego postanowienia decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 10 stycznia 2023 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie uwierzytelnionej kopii dokumentu (np. pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego), z którego wynika sposób reprezentacji oraz osoby umocowane do działania w imieniu strony skarżącej, obejmującego swym zakresem czasowym dzień udzielenia pełnomocnictwa procesowego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Ponieważ w zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych postanowieniem z 25 kwietnia 2024 r. tut. Sąd odrzucił skargę. Odpis powyższego postanowienia został doręczony Skarżącej 10 maja 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 66 akt sądowych). Pismem z 17 maja 2023 r. (data wpływu do Sądu 20 maja 2024 r.) skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wraz zażaleniem na powyższe postanowienie wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że ze względu na brak osób obecnych w biurze, w dniu 23 stycznia 2024 r. ww. przesyłka została zaawizowana. Pełnomocnik wskazał, że pomimo tego faktu awizo nie znajdowało się w skrzynce na listy. Pełnomocnik dodał, że skrzynka na listy jest sprawdzana codziennie w dniach roboczych. Zdaniem pełnomocnika mogły zaistnieć dwa powody takiego stanu rzeczy tj. brak pozostawienia przez listonosza awiza oraz możliwość omyłkowego zabrania awiza przez osoby działające na rzecz F., która posiada również biuro w lokalu biurowym, w którym znajduje się kancelaria. Pełnomocnik wskazał również, że z powyższego powodu zostanie złożona reklamacji na usługi Poczty Polskiej, która zostanie niezwłocznie przekazana do Sądu. Do wniosku o przywrócenie terminu zostało dołączone oświadczenia Prezesa Zarządu T.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wskazał, że domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie przedstawiła poza samym twierdzeniem o braku awiza, żadnych okoliczności, które mogłyby podważyć domniemanie prawidłowości doręczenia przesyłki. Okoliczności tej nie zmienia oświadczenie załączone do wniosku. Sąd podkreślił, że do Sądu nie wpłynął dowód złożenia przez pełnomocnika skarżącej reklamacji na usługi Poczty Polskiej, o którym pełnomocnik wspomina w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skarg.
Następnie skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie postanowienia Sądu I instancji. Podkreśliła, że Sąd I instancji nie poddał analizie okoliczności wskazanych we wniosku i tym samym błędnie zastosował art. 87 § 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA", "sąd drugiej instancji") wniesione zażalenie nie podważa prawidłowości zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji.
Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 tej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4).
W myśl art. 65 § 2 p.p.s.a. do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy rozdziału 4 "Doręczenia" Działu III p.p.s.a. nie stanowią inaczej. Dokonując zatem doręczenia przesyłki w trybie art. 73 p.p.s.a. doręczający – zgodnie z § 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. 2020, poz. 819 ze zm., dalej: rozporządzenie z 6 maja 2020 r.), po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy: dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz umieszcza adnotację "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis.
Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie 7 dni, placówka pocztowa operatora sporządza, według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia, powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru pisma w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej i zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem (§ 8 ust. 2 rozporządzenia z 6 maja 2020 r. w zw. z art. 65 § 2 i art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a.).
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane (por. np. postanowienie NSA z 17 maja 2023 r., sygn. akt II OZ 181/23 te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże)
NSA stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie podważyła w sposób skuteczny domniemania, że zawiadomienie o złożeniu przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi dotarło do rąk adresata. Prawidłowości doręczenia przedmiotowej przesyłki nie podważa niczym niepoparte stwierdzenie, że skarżąca nie otrzymała zawiadomienia o złożeniu pisma wraz informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, bowiem ani w skrzynce na listy pełnomocnika skarżącej ani w drzwiach mieszkania nie było tej informacji.
Ze zwróconej przesyłki wynika, że przedmiotową przesyłkę pracownik Poczty Polskiej w dniu 23 stycznia 2024 roku awizował z powodu nieobecności adresata. Zawiadomienie o przesyłce pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata, a przesyłkę złożono do odbioru w UP Poznań 2. W dniu 31 stycznia 2024 roku pod wskazany adres doręczono zawiadomienie powtórne.
W świetle powyższego prawidłowość doręczenia spornej przesyłki skarżącej nie budzi wątpliwości. Za trafne należy uznać zatem stanowisko Sądu I instancji, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało w sposób prawidłowy uznane za doręczone ze skutkiem skarżącej w dniu 6 lutego 2024 r., w trybie art. 73 p.p.s.a. Skarżąca w zażaleniu kwestionuje to doręczenie, wskazując, że Sąd I instancji nie przeanalizował argumentów zawartych w samym wniosku, w tym brak otrzymania awiza odnoszącego się do spornej przesyłki. Taka ogólnikowa informacja nie jest jednak, w ocenie NSA, wystarczająca do podważenia prawidłowości doręczenia wezwania Sądu I instancji. Oczywistym pozostaje, iż w orzecznictwie NSA funkcjonuje trafny pogląd, zgodnie, z którym gołosłowne powoływanie się przez stronę na okoliczności niepoparte jakimikolwiek dowodami, czyni jej twierdzenia mało wiarygodnymi, niepozwalającymi uznać za spełniony wymóg uprawdopodobnienia. Za "gołosłowne" należy niewątpliwie uznać oględne sformułowanie jakoby strona nie dostała awiza przesyłki sądowej, poprzestające na tej okoliczności.
Skoro zatem w zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi, wobec bezskutecznego upływu terminu zakreślonego w wezwaniu, zasadnie Sąd I instancji odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu zażalenia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło