III FZ 438/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. L. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 626/23, w przedmiocie wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 27 lutego 2023 r., nr SKO 421/264/2022 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z 25 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 626/23, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wezwał K.L. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 złotych w terminie 7 dni od otrzymania odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia środka zaskarżenia. W reakcji na powyższe pismem z 19 kwietnia 2024 r. Skarżący złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, w uzasadnieniu wskazując, że nie jest w stanie ponieść wymienionych w tym piśmie kosztów i obowiązków bez uszczerbku kosztów utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W treści pisma zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o zwrot kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie braku odnotowania wpisu przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jego uiszczenia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy zażalenia, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Kwestię wysokości wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych regulują przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, dalej: rozporządzenie), którego § 2 ust. 1 pkt 7 – będący podstawą wydania zarządzenia objętego zaskarżeniem – stanowi, że wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych wynosi 100 zł. Z uwagi na fakt, że Skarżący wystąpił z zażaleniem na postanowienie Sądu pierwszej instancji z 27 lutego 2024 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie asesora oraz referendarza sądowego WSA we Wrocławiu bez wymaganego wpisu - co pozostaje okolicznością bezsporną w sprawie - zasadnie został wezwany do uregulowania opłaty. Kwota wskazana w zaskarżonym zarządzeniu odpowiada wysokości wpisu należnego od zażalenia przewidzianego w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia. Bez wpływu dla oceny prawidłowości zarządzenia w przedmiocie wezwania do uregulowania wpisu pozostawały argumenty dotyczące sytuacji finansowej Skarżącego. Na obecnym etapie postępowania badaniu podlega zarządzenie o wezwanie do uiszczenia wpisu oceniane wyłącznie pod względem legalności. Podnoszone przez Stronę względy możliwości płatniczych były brane pod uwagę w toku postępowania incydentalnego w zakresie prawa pomocy zainicjowanego wnioskiem zawartym w zażaleniu, które wg wiedzy dostępnej tutejszemu Sądowi z urzędu zakończyło się prawomocnie odmową zwolnienia od kosztów sądowych. Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Niniejsze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest żadnym z orzeczeń wskazanych w art. 209 p.p.s.a. Przepis ten nie przewiduje zatem możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w przypadku postępowania wpadkowego, toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone zarządzenie w pełni odpowiada przepisom obowiązującego prawa co do zasady i co do wysokości, prowadząc do konieczności oddalenia zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a.