II SA/Kr 990/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Piotr Fronc SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi J. Ł. na postanowienie nr 430/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 14 maja 2024 r., znak: WOB.7722.290.2023.JKUR w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego > I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżącej J. Ł. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 990/24 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. postanowieniem nr [...] z dnia 5 września 2023 r., znak: [...], wydanym m.in. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.), m.in. nakazał wstrzymanie – przeprowadzonych z naruszeniem ustawy Pb przez właścicieli nieruchomości (M. , Z. i T. J.) – robót budowlanych zakwalifikowanych jako przebudowa istniejącego budynku gospodarczego ze zmianą jego funkcji na budynek jednorodzinny o wymiarach w rzucie 5,45 x 17,75 m na działkach nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] przy ul. [...] w N. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 430/2024 z dnia 14 maja 2024 r., znak: WOB.7722.290.2023.JKUR, wydanym m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 w zw. z art. 144 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) po rozpatrzeniu zażalenia J. L., umorzył postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że organ pierwszej instancji za strony postępowania uznał M. , Z. i T. J. (inwestorzy i właściciele działki nr [...] i nr [...], na których częściowo zlokalizowany jest przedmiot postępowania) oraz P. i J. G. (właściciele działek nr [...] i nr [...], na których częściowo zlokalizowany jest przedmiot postępowania). Organ odwoławczy w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał autorkę zażalenia (występującą przed organem pierwszej instancji jako pełnomocnik P. G.) i P. G. do przedłożenia oryginału lub uwierzytelnionej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa, lecz przesyłka od mocodawcy wróciła z adnotacją "adresat zmarł". Organ odwoławczy podkreślił, że mocodawca zmarł przed wydaniem postanowienia organu pierwszej instancji ([...] kwietnia 2023 r.), a udzielone przez niego pełnomocnictwo wygasło z jego śmiercią, toteż zażalenie nie mogło być wniesione w jego imieniu. W odpowiedzi na wezwanie do wykazania własnego interesu prawnego (np. prawo własności nieruchomości w sferze oddziaływania przedmiotu postępowania) autorka zażalenia podała m.in, że jest w trakcie procedury stwierdzenia nabycia spadku po śmierci braci. Organ odwoławczy powziął też informację o śmierci drugiego z braci, tj. J. G. ([...] października 2021 r.) i ustalił, że przed SR w N. nie było prowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po braciach, a w rejestrach notarialnych nie figurują notarialne akty poświadczenia dziedziczenia i sądowe stwierdzenia nabycia spadku. W odpowiedzi na ponowne wezwanie do wykazania własnego interesu prawnego autorka zażalenia podała m.in., że aktualnie jest w trakcie przeprowadzania spadku (bez wskazania po kim i przed jakim organem). Organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że pierwsze pismo adresowane do J. G. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 21 listopada 2022 r.) zostało odebrane przez P. G., a żadna ze stron postępowania nie poinformowała organu pierwszej instancji o tym, że J. G. zmarł przed wszczęciem postępowania, zaś P. G. zmarł w toku postępowania. W świetle powyższego organ odwoławczy przytoczył art. 30 § 4 k.p.a. i stwierdził, że autorka zażalenia nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie wykazała następstwa prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. L. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia MWINB, rozważenie możliwości uchylenia postanowienia PINB i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając przy tym naruszenie: 1) art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. przez brak zawieszenia postępowania z urzędu po powzięciu informacji o śmierci stron (J.G. i P.G.), co stanowi podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., 2) art. 7 i art. 77 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności i zaniechanie przeprowadzenia dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy mimo ciążącego na organie obowiązku, 3) art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącej wstąpienia do udziału w postępowaniu w charakterze strony, a tym samym niedochowanie gwarancji wynikających z zasady czynnego udziału stron w postępowaniu; 4) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez brak zawieszenia postępowania z urzędu, 5) art. 132 w zw. z art. 144 k.pa. przez nierozważenie możliwości uchylenia zaskarżonego postanowienia i zawieszenia postępowania w ramach autokontroli, podczas gdy z zażalenia skarżącej wynikało, że przed jego wydaniem zmarła jedna ze stron postępowania, 6) art. 138 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 144 i art. 105 par. 1 k.p.a. przez umorzenie postępowania zażaleniowego, podczas gdy pismem z dnia 12 lutego 2024 r. skarżąca poinformowała organ odwoławczy, że jest w trakcie procedury stwierdzenia nabycia spadku po braciach i w związku z tym należało orzec kasatoryjnie ze względu na wydanie postanowienia organu pierwszej instancji po śmierci stron postępowania, 7) art. 28 k.p.a. przez przedwczesne uznanie, że skarżącej nie przysługuje interes prawny do udziału w postępowaniu zażaleniowym, podczas gdy poinformowała ona, że jest w trakcie procedury stwierdzenia nabycia spadku po braciach. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie, wskazując przy tym w szczególności, że kwestia zawieszenia postępowania mogłaby być rozważana dopiero po stwierdzeniu, że zażalenie zostało wniesione przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W niniejszej sprawie postanowienie organu I instancji - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. nakazujące wstrzymanie robót budowlanych wydane zostało 5 września 2023 r. Stronami postępowania byli między innymi P. G. i J. G. Jak wynika z akt sprawy, J. G. zmarł w dniu [...] października 2021 r. (akt zgonu k. 40 – akta organu II Instancji). Natomiast P. G. zmarł w dniu [...] kwietnia 2023 r. (akt zgonu k. 20 - akta organu II instancji). W postępowaniu administracyjnym skarżąca J. L. została uznana przez organ za pełnomocnika P. G., mimo iż przedłożone przez nią pełnomocnictwo nie upoważniało jej do działania przed organami administracyjnymi, ale wyłącznie do reprezentowania mocodawcy (brata) w postępowaniu o zasiedzenie do konkretnie wskazanej sygnatury: I Ns [...]. (k. 3 akt organu I Instancji). Zażalenie na postanowienie organu I Instancji skarżąca złożyła w dniu 11 września 2023 r., a następnie na wezwanie organu II Instancji przedłożyła w dniu 23 listopada 2023 r. to samo pełnomocnictwo (k. 9, 16, 17 akt organu II instancji), w ten sposób pośrednio potwierdzając, że składa zażalenie imieniem swojego mocodawcy i brata P. G.. Tymczasem wszystkie te czynności zostały wykonane zostały przez skarżącą już po śmierci mocodawcy i brata - P. G.. Mimo, że skarżąca nie poinformowała organów o śmierci obu swoich braci, choć przecież musiała o tym wiedzieć, to obowiązkiem organu było zawieszenie postępowania na zasadzie art. 97 § 1 pkt. 1 k.p.a. – a to wobec powzięcia obiektywnie udokumentowanej wiadomości, że strony postępowania zmarły w jego toku. Jest to obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 97 § 1 pkt. 1 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony albo zarządcy sukcesyjnego do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105). Do chwili wydania zaskarżonego postanowienia skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu, z którego wynika, że jest spadkobiercą J. G. lub P. G., niemniej wskazała, że jako ich siostra pozostaje w kręgu spadkobierców. Do skargi został dołączona kserokopia pierwszej strony wniosku o stwierdzenia nabycia spadku po J. G., złożonego w Sadzie Rejonowym w N. w dniu 12 [...] 2024 r., w którym wraz z pozostałym rodzeństwem wskazana została jako potencjalna spadkobierczyni, co uzasadnia interes skarżącej we wniesieniu skargi w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. Zatem obowiązkiem organu będzie zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu ustalenia spadkobierców J. G. i P. G., zgodnie z wyżej przywołanym przepisem, a następnie prowadzenie postępowania z udziałem wszystkich spadkobierców zmarłych. Wobec naruszenia przepisów postępowania, zaskarżone postanowienie zostało uchylone na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 100 zł składa się uiszczony przez skarżącą wpis.