I OZ 6/24

Dnia 26 stycznia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 346/23 odrzucające skargę A. F. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 maja 2023 r. nr IGK-II.7221.1.33.2023.AS w przedmiocie zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 346/23, odrzucił skargę A. F. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 maja 2023 r. nr IGK-II.7221.1.33.2023.AS w przedmiocie zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym. Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 6 lipca 2023 r. Przewodniczący Wydziału III WSA w Lublinie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez wskazanie numeru PESEL skarżącego oraz złożenie dwóch odpisów skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 lipca 2023 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały wysłane w jednej przesyłce pocztowej, która została doręczona skarżącemu w dniu 17 lipca 2023 r. (k. 22 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2023 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Zawiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnika dla skarżącego zostało doręczone wyznaczonemu adwokatowi w dniu 5 października 2023 r. Natomiast wpis nie został uiszczony. Sąd podał, że w piśmie z dnia 20 lipca 2023 r. skarżący wskazał numer PESEL, natomiast treść dołączonych do tego pisma odpisów skargi różniła się od treści skargi, przekazanej Sądowi przez organ. WSA w Lublinie wskazał, że niedołączenie wymaganej liczby odpisów skargi i załączników, zgodnie z art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."), jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów przez sąd (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13). Wobec tego Sąd I instancji stwierdził, że brak odpisu skargi stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu. W związku z tym, że nadesłane przez skarżącego pisma nie stanowiły odpisów skargi wniesionej do sądu, gdyż ich treść różniła się od treści skargi, przekazanej sądowi przez organ oraz ze względu na to, że skarżący nie uiścił wpisu od skargi, Sąd skargę tę odrzucił – na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący, reprezentowany przez adwokata z urzędu, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez bezzasadne uznanie, że skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, w sytuacji, gdy: 1) skarżący nie uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi z uwagi na fakt, że nie został prawidłowo wezwany do usunięcia tegoż braku i opłacenia wpisu; 2) różnice w treści wniesionej skargi oraz jej odpisów są nieistotne w zakresie merytorycznym, tj. oznaczeniu zaskarżonej decyzji, zarzutów podniesionych w skardze, wniosków w niej zawartych oraz merytorycznego uzasadnienia podstaw złożonej skargi – a zatem występujące nieistotne różnice nie powinny skutkować uznaniem, że skarżący nie usunął braków formalnych poprzez niezłożenie odpisów skargi. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podniesiono, że w związku z wydaniem postanowienia referendarza sądowego WSA w Lublinie z dnia 23 sierpnia 2023 r. o przyznaniu skarżącemu adwokata z urzędu oraz o oddaleniu wniosku w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych, Sąd powinien ponownie wezwać skarżącego do uiszczenia wpisu – po uprawomocnieniu się w/w postanowienia – czego jednak nie uczyniono. W odniesieniu do różnic nadesłanych odpisów skargi wskazano, że są one nieistotne z merytorycznego punktu widzenia. Zdaniem skarżącego, przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko jest zbyt formalistyczne i prowadzi do pozbawienia strony prawa do sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 230 § 1 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). Jednocześnie stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata (...). Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że wydanie postanowienia o odrzuceniu pism wskazanych enumeratywnie w art. 220 § 2 p.p.s.a. wymaga wezwania osoby wnoszącej takie pismo do uiszczenia wymaganego wpisu. Dopiero upływ tego terminu i nieuiszczenie wpisu umożliwia odrzucenie wniesionego pisma. Zaznaczyć przy tym należy, że autorowi pisma, w przypadku skierowania do niego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, przysługuje na podstawie art. 243 p.p.s.a. prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w tym również w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bądź na podstawie art. 227 § 1 p.p.s.a. prawo złożenia zażalenia na zarządzenie w przedmiocie kosztów. Skorzystanie z któregokolwiek z tych środków powoduje, że termin uiszczenia wpisu ulega przerwaniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy lub zażalenia na zarządzenie w przedmiocie kosztów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powoduje to, że po zakończeniu postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, bądź zażalenia na zarządzenie w przedmiocie kosztów, autor pisma, od którego powinien zostać uiszczony wpis sądowy, musi zostać wezwany do wykonania prawomocnego już zarządzenia do uiszczenia wpisu w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pod rygorem odrzucenia tego pisma. Tylko w takim przypadku autor pisma ma możliwość uiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie i żądania rozpoznania tego pisma. W niniejszej sprawie, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2023 r. referendarz sądowy WSA w Lublinie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Należy się zgodzić z argumentem zażalenia, że po prawomocnym rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, Sąd I instancji powinien był wezwać skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 11 lipca 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i dopiero w razie bezskutecznego upływu terminu do opłacenia wpisu od tejże skargi, powinien tę skargę odrzucić. Czynności tej jednak Sąd nie dokonał. W takiej sytuacji odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu należało uznać za przedwczesne. Natomiast, niezależnie od powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami mogą być uwierzytelnione fotokopie, bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 p.p.s.a.). W myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 nie ulega wątpliwości, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Wobec tego, kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest, czy nadesłane przez skarżącego odpisy skargi – w odpowiedzi na wezwanie WSA w Lublinie – mogą zostać uznane za odpis wniesionej do tego sądu skargi. Należy w tym miejscu wskazać, że w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2012 r., sygn. akt II UZ 48/11, Sąd Najwyższy podkreślił, że odpis pisma to jedynie kolejny egzemplarz, który jest zgodny z oryginałem, przy czym nie ma znaczenia, czy jest to kopia maszynowa, kserokopia, czy wydruk komputerowy. Jak zaznaczył Sąd Najwyższy, podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem. Natomiast istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Technika sporządzenia odpisu ma zatem drugorzędne znaczenie. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący został prawidłowo wezwany przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych skargi, m. in. poprzez nadesłanie jej 2 odpisów. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedstawił jednak pisma, które swoją treścią różnią się od treści samej skargi. Przede wszystkim dotyczy to dopisanych odręcznie numerów działek, których sprawa dotyczy oraz ręcznie dopisany przez skarżącego passus – w końcowej części nadesłanych "odpisów" skargi. Pismo, które pod względem treści nie odpowiada oryginałowi, nie może zostać uznane za jego odpis. Zgodność odpisu z oryginałem co do treści obejmuje całą treść pisma, a nie tylko jego istotne elementy konstrukcyjne. W tej sytuacji należy uznać, że trafnie przyjął Sąd I instancji, iż nie można przyjąć, że skarżący wywiązał się z obowiązku nadesłania odpisów skargi. Nadesłane pismo, mające być odpisem, czyli wiernym odwzorowaniem w dowolnej technice pierwotnie złożonego pisma, nie spełniało tego wymogu. Podkreślić bowiem raz jeszcze należy, że odpis pisma to identyczny co do jego treści egzemplarz wykonany w dowolnej technice kopiowania (zob. postanowienie NSA z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II OZ 900/18). Z tego powodu należy uznać, że art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., został w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowany przez Sąd I instancji i z tego powodu skarga podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.