II OZ 545/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 510/24 o odrzuceniu skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 27 grudnia 2023 r. znak: SKO-ZP-415-371/23 w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 16 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 510/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 27 grudnia 2024 r. znak: SKO-ZP-415-371/23 w przedmiocie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że skarga zawierała braki formalne. Zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do nadesłania 10 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz podania numeru PESEL skarżącego. Z kolei zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2024 r. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Pełnomocnikowi skarżącego zakreślono termin 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja sądowa, po dwukrotnej awizacji w dniach 18 i 30 kwietnia 2024 r., została zwrócona i uznana za doręczoną z dniem 2 maja 2024 r. Tygodniowy termin do uzupełnienia powyższych braków formalnych upływał w dniu 9 maja 2024 r. W zakreślonym terminie nie uiszczono wpisu od skargi, nie podano numeru PESEL, nie przesłano też wymaganej liczby odpisów skargi, co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie złożył skarżący, zastępowany przez r.pr. M. M. Zarzucił błędne ustalenie, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione, mimo doręczenia wezwania. Podniósł, iż nie otrzymał awizo zawierającego wezwanie, ani informacji o tej przesyłce, choć co tydzień chodził do Urzędu Pocztowego [...]. Ponadto twierdził, że wiedzę o treści wezwania powziął dopiero po otrzymaniu odpisu postanowienia z dnia 16 maja 2024 r., tj. w dniu 5 czerwca 2024 r. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Wyjaśnić należy, że skarga jako pismo wszczynające postępowanie przed sądem administracyjnym co do zasady podlega obowiązkowi uiszczenia od niej wpisu sądowego, jak wynika z treści art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) dalej "p.p.s.a.". Powinna ona zostać opłacona w wysokości przewidzianej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). W razie braku wymaganego wpisu od skargi przewodniczący, na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., wzywa wnoszącego skargę do uiszczenia wpisu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Z kolei stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie - numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Oprócz tego, do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że w wypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi nakazuje sądowi jej odrzucenie. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego nie dołączył wymaganej liczby odpisów skargi, nie wskazał numeru PESEL skarżącego oraz nie uiścił wpisu od skargi. Dlatego wystosowano do niego wezwanie celem uzupełnienia tych braków formalnych skargi, które nie zostało wykonane do dnia wydania zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik skarżącego twierdzi natomiast, że powodem nieuzupełnienia wskazanych braków formalnych skargi był brak doręczenia mu wezwania sądu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela twierdzenia pełnomocnika skarżącego, ponieważ w aktach sprawy znajduje się wezwanie, które zostało zaadresowane i wysłane prawidłowo na adres kancelarii wskazany w skardze: [...]. Zastosowany w sprawie tryb doręczenia z art. 73 p.p.s.a. rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało skutecznie doręczone adresatowi. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest potrzebą ochrony biegu postępowania sądowego przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pisma sądowego przez stronę. Co ważne domniemanie w zakresie skutecznego doręczenia przesyłki może zostać obalone, gdy adresat wykaże, że mimo zastosowania tej formy doręczenia pismo nie zostało doręczone z przyczyn od niego niezależnych (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowski. Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011, str. 384-385 i powołane tam orzeczenia NSA). Do obalenia domniemania doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. nie jest wystarczające samo twierdzenie strony, że nie zostało jej doręczone ani pismo sądowe, ani awizo. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności lub dokumentów wskazujących w sposób przekonujący, że nie otrzymał informacji o awizowaniu przesyłki. W szczególności nie wykazał, aby zainicjował postępowanie reklamacyjne przed Pocztą Polską. Wobec braku wykazania przeprowadzenia stosownej procedury i wyjaśnień u operatora pocztowego, strona skarżąca nie może wiarygodnie powoływać się na brak awizacji, gdyż jej twierdzenia w tym zakresie w okolicznościach faktycznych sprawy są gołosłowne (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2015 r., II FSK 2398/15). Z akt sprawy wynika natomiast, że na przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi naniesiono adnotację: "zwrot – nie podjęto w terminie", jak również wskazano, że pierwsze awizo było 22 kwietnia 2024 r. (a nie 18 kwietnia 2024 r.), zaś drugie awizo w dniu 30 kwietnia 2024 r., natomiast zwrot przesyłki nastąpił 7 maja 2024 r. Informacje te są tożsame z tymi, które wynikają ze strony internetowej Poczty Polskiej – "Śledzenie przesyłek". Jeżeli z adnotacji czynionych przez doręczyciela na kopercie zawierającej przesyłkę jednoznacznie wynika, że nie odebrano przesyłki mimo prawidłowego jej awizowania, nie mogą powstać wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zastępczego (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., I GSK 1944/15). W takim stanie sprawy nieprawidłowo jednak WSA w Krakowie ocenił, że skutek doręczenia przesyłki nastąpił w dniu 2 maja 2024 r. Po pierwszej próbie doręczenia pismo zostało złożone w placówce pocztowej w dniu 22 kwietnia 2024 r., a zatem od tej daty rozpoczął się bieg 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. Ostatni dzień tego terminu przypadał na dzień 6 maja 2024 r. W rezultacie siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął z końcem 13 maja 2024 r. Mimo błędnych ustaleń Sądu wojewódzkiego, zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, gdyż w zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych skargi, co skutkowało jej odrzuceniem, stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dodać należy, że przedmiotem kontroli instancyjnej wywołanej zażaleniem skarżącego była na obecnym etapie procedowania wyłącznie prawidłowość wydanego w sprawie postanowienia Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi. Poza zakresem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje natomiast na tę chwilę kwestia zawinienia w uchybieniu terminu oraz dopuszczalności jego przywrócenia. Powyższe kwestie, istotne z punktu widzenia hipotezy art. 87 § 2 p.p.s.a., będą mogły stanowić przedmiot oceny w postępowaniu wywołanym wnioskiem strony o przywrócenie uchybionego terminu, w ramach odrębnego postępowania. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.