II SA/Wa 899/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Szefa Agencji Wywiadu na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] decyzją z [...] kwietnia 2020 r. Szef Agencji Wywiadu na podstawie art. 16 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm.) odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem z [...] marca 2020 r., tj.: 1) informacji w postaci analizy, o której mowa w artykule: [...]; 2) informacji, kto i jaki organ został poinformowany o zagrożeniu, z uwagi na ochronę informacji niejawnych. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w wydaniu Gazety [...] z [...] marca 2020 r. w artykule "[...]" powołano się na notatkę Agencji Wywiadu, w której, zdaniem autora artykułu: "[...]". Szef Agencji Wywiadu podał, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w ustawie o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (art. 15 ust.1 u.d.i.p.). Według art. 1 ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 742), ochronie podlegają informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne. Informacje niejawne mogą być udostępnione wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo wykonywania czynności zleconych (art. 4 ust 1 tej ustawy). Upublicznienie jakichkolwiek informacji uzyskanych przez Agencję Wywiadu, również w sposób niejawny, opatrzonych klauzulą niejawności, mogłoby mieć szkodliwy wpływ na bezpieczeństwo oraz wykonywanie zadań przez Agencję Wywiadu poza granicami kraju, a także mogłoby stanowić realne zagrożenie dla jej funkcjonariuszy oraz innych osób z nią współpracujących i w konsekwencji spowodować wyjątkowo poważną szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej (art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie informacji niejawnych). Z tego powodu informacje takie muszą mieć charakter niejawny i nie mogą zostać udostępnione. Organ dodał, że informacją niejawną jest również informacja o adresatach takiej informacji niejawnej (opatrzonej klauzulą "ściśle tajne" na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy). Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] w skardze na tę decyzję Szefa Agencji Wywiadu zarzuciło, że została wydana z naruszeniem art. 61 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 3 i w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych oraz art. 107 § 1 i § 3 w związku z art. 8 i w związku z art. 11 k.p.a. i wiosło o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania . Zdaniem strony skarżącej organ dokonał nieuprawnionego ograniczenia konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej, nie wykazał zasadności ochrony wartości prawnie chronionych, o których mowa w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i konieczności wyrażonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Z zaskarżonej decyzji nie wynika, czy żądana analiza, została objęta klauzulą tajności (art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych), czy też informacja ta została uznana za niejawną bez nadawania jej klauzuli tajności. Zdaniem Stowarzyszenia nie ma podstaw do zakwalifikowania żądanej informacji jako informacji niejawnej (art. 1 ust. 1 ustawy) oraz do objęcia jej klauzulą tajności (art. 5 ustawy), ponieważ jej udostępnienie nie spowoduje szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej, nie będzie wpływało niekorzystnie na jej interesy, nie będzie miało również szkodliwego wpływu na wykonywanie przez organy władzy publicznej zadań w zakresie obrony narodowej, polityki zagranicznej, bezpieczeństwa publicznego, przestrzeganie praw i wolości obywateli, wymiaru sprawiedliwości, albo na interesy ekonomiczne RP. W sytuacji, gdy epidemia dotarła już do Polski nie ma podstaw do przyjęcia, że ujawnienie żądanej informacji mogłaby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej lub byłoby niekorzystne dla jej interesów. Szef Agencji Wywiadu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że bez względu na to, czy informacja została objęta którąkolwiek z klauzul tajności z art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych, miał prawo odmówić udostępnienia żądanych dokumentów na podstawie art. 5 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r. sygn. akt I OSK 1822/16, informacja niejawna jest chroniona bez względu na to, czy osoba uprawniona uznała za stosowne oznaczyć ją odpowiednią klauzulą. Jest ona bowiem niejawna z uwagi na zagrożenia wynikające z jej treści lub sposobu uzyskania, a nie w następstwie klasyfikacji i klauzulowania. Organ dodał, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 grudnia 2017 r. II SA/Wa 596/17, "żądanie dostępu do informacji publicznej w trybie ustawy nie może służyć weryfikacji klauzuli tajności". Szef Agencji Wywiadu stwierdził ponadto, że wniosek strony skarżącej z [...] marca 2020 r. nie określa jakiego konkretnie dokumentu dotyczy zapytanie (...), a jedynie powołuje się na treść artykułu opublikowanego w internecie. Nawet gdyby wnioskodawca wskazał konkretne dokumenty (choćby nieoznaczone klauzulą niejawności), to organ na podstawie art. 5 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych mógłby odmówić ich udostępnienia. W piśmie z 30 grudnia 2020 r. (w odpowiedzi na wezwanie Sądu o nadesłanie kopii dokumentów o które wnioskowało Stowarzyszenie), organ stwierdził, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej "nie jest na tyle czytelny", aby na jego podstawie można było ustalić, o jaki konkretnie dokument zwraca się wnioskodawca. W dniu 25 stycznia 2021 r. wpłynęło do Sądu kolejne pismo organu, opatrzone klauzulą tajności w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych. Sąd z urzędu stwierdza, że prawomocnym wyrokiem z 17 września 2020 r . sygn. akt II SAB/Wa 220/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia z 3 kwietnia 2020 r. na bezczynność Szefa Agencji Wywiadu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej z uwagi na to, w dniu [...] kwietnia 2020 r., a więc w terminie wyznaczonym przepisami prawa, wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja narusza prawo i dlatego skarga jest uzasadniona. W kontrolowanej decyzji Szef Agencji Wywiadu odmówił skarżącemu Stowarzyszeniu udostępnienia informacji publicznej, której domagał się w piśmie z [...] marca 2020 r. , z uwagi na ochronę informacji niejawnych. Organ powołał się na art. 5 ust. 1 u.d.i.p., w myśl którego prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. W treści decyzji Szef Agencji Wywiadu podał, że strona skarżąca we wniosku z [...] marca 2020 r. domagała się udostępnienia "analizy", o której mowa w artykule zamieszczonym w jednej z gazet i że w artykule powołano się na notatkę Agencji Wywiadu, zawierającą analizę "pochodzenia" koronawirusa. Z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej może być wydana wówczas, gdy zachodzą przeszkody prawne do udostępnienia informacji publicznej, będącej w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, w tym m. in. określone w art. 5 ust. 1 u.d.i.p. W świetle korespondencji nadesłanej przez Szefa Agencji Wywiadu w dniu 25 stycznia 2021 r., organ nie miał podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja została zatem wydana z naruszeniem art. 16 ust. 1 i art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Sąd wyjaśnia, że z uwagi na konieczność ochrony informacji niejawnych nie może zawrzeć w uzasadnieniu szerszej argumentacji dotyczącej motywów wydanego wyroku. Z art. 8 ustawy o ochronie informacji niejawnych wynika, że informacje niejawne, którym nadano określoną klauzulę tajności mogą być udostępniane wyłącznie osobie uprawnionej, zgodnie z przepisami ustawy dotyczącymi dostępu do określonej klauzuli tajności. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). W myśl tego przepisu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.