IV SA/Po 1612/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor WSA Maria Grzymisławska - Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że opisaną powyżej decyzją Starosty [...] zatrzymano Z. W. na okres [...] miesięcy (liczony od dnia [...] maja 2020r. do dnia [...] sierpnia 2020r. włącznie) prawo jazdy kat[...]; dokument nr [...]; druk nr [...]; wydane przez Starostę K. w dniu [...] lipca 2006 r. Podstawa powyższej decyzji było zawiadomienie Komendy Miejska Policji we W. zawiadomiła Starostę Powiatowego w K., że w dniu [...] maja 2020 r. Z. W. kierował w miejscowości D. (na obszarze zabudowanym) samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] z prędkością przekraczającą dopuszczalną w tym miejscu o [...] km/h. Od decyzji powyższej wniósł odwołanie Z. W., podnosząc zarzut nierzetelnego i niepełnego zebrania materiału dowodowego, w tym brak załączenia do akt sprawy wideo z samochodu policyjnego, wskazującego miejsce i prędkość z jaką się poruszał. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniesione odwołanie przytoczyło treść art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 05 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm., dalej jako: "ustawa"), wskazując, że zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy kierujący przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Jak wynika z art. 102 ust. 1c powyższej ustawy starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4, na okres [...] miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Kolegium podkreśliło, że treść powyższego przepisu przesądza, iż decyzja w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy ma charakter związany. Oznacza to, że organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać taką decyzję (a także nadać jej rygor natychmiastowej wykonalności), jeżeli zostanie spełniona którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 102 ust. 1 ustawy. W rozpatrywanej sprawie było to powzięcie informacji, że kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, przy czym jak podkreśliło Kolegium, stan faktyczny niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości - z materiału dowodowego bezspornie wynika, że Z. W. przekroczył dozwoloną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. W. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika podnosząc zarzuty naruszenia: 1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w postaci naruszania 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz 256 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") przez niepełne, nierzetelne, wybiórcze zebranie materiałów dowodowych, w tym brak w zgromadzonym materiale dowodowym zapisu wideo z policyjnego samochodu ukazującego, miejsce przekroczenia prędkości i samej prędkości; 2. przepisów prawa materialnego tj. art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy przez błędne jego zastosowanie i zatrzymanie prawa jazdy z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowany. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że okoliczności wskazanych przez Komendanta Miejskiego Policji we W. nie można zweryfikować, gdyż zebrany materiał dowodowy nie zawiera zapisu wideo z policyjnego samochodu, który ukazałby miejsce przekroczenia prędkości i samą prędkość. Zważywszy na fakt, że w ocenie skarżącego w miejscu w którym się poruszał dozwolona prędkość wynosi 70 km/h, to nie przekroczył on prędkości od której Starosta ma obowiązek zatrzymać prawo jazdy. Skarżący został pozbawiony prawa weryfikacji słuszności zaskarżanej decyzji, wszak nie wskazuje ona nawet opisowo gdzie konkretnie nastąpiło przekroczenie prędkości. Wskazuje się jedynie, iż w miejscowości D., której powierzchnia wynosi [...] km2, wobec czego nie sposób uznać prawidłowości decyzji, która w sposób lakoniczny wskazuje naruszenie. Nie bez znaczenia jest, iż w miejscu w którym został zatrzymany Skarżący widnieje znak wskazujący na możliwość poruszania się z dozwoloną prędkością 70 km/h tj. tuż przy wjeździe do miejscowości D.. Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych z lat 2017 – 2018, Skarżący wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania organy administracji były zobowiązane do podjęcia własnych ustaleń, co do okoliczności mających istotne znaczenie dla wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sąd rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia prawidłowości decyzji o odebraniu Skarżącemu prawa jazdy, przy czym jak wskazuje analiza akt sprawy oraz wniesionej skargi, istota problemu sprowadza się do ustalenia, czy organ administracji publicznej w ramach prowadzonego postępowania był zobowiązany do dokonania własnych ustaleń w zakresie okoliczności przekroczenia przez skarżącego dopuszczalnej prędkości. Materialną podstawą wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Stosownie zaś do treści art. 102 ust. 1 tej ustawy starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że przedmiotem postępowania dowodowego są fakty mające znaczenie prawne (por. B. Adamiak, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 15, W. 2017, art. 77). Zakres postępowania dowodowego wyznaczają zatem przepisy prawa materialnego. W sprawie zatrzymania prawa jazdy, w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym, o zakresie prowadzonego postępowania dowodowego przesądza treść art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541). Zgodnie z ostatnio przywołanym przepisem podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z treści powołanych przepisów, wbrew stanowisku Skarżącego, jednoznacznie wynika, że podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest jedynie informacja uzyskana od podmiotu, który ujawnił kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W niniejszej sprawie informacja taka została przekazana. Wydanie zatem zaskarżonej decyzji stało się obligatoryjne, bez względu na fakt wszczęcia, czy też nie postępowania wykroczeniowego. Zawarte w art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy stwierdzenie: "starosta wydaje decyzję administracyjną" nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wskazać należy, że "informacja" pełni rolę sformalizowanego źródła wiedzy o popełnionym wykroczeniu, a przekazanie tej informacji jest zdarzeniem mającym doprowadzić do wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Należy zatem przyjąć, że "informacja o zatrzymaniu prawa jazdy" jest informacją o ujawnieniu czynu uzasadniającego zatrzymanie prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Tym samym jedyną i wyłączną okolicznością, która przesądza o obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest rzeczona informacja za której treść odpowiedzialność ponosi podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, a w aspekcie odszkodowawczym Skarb Państwa. Nie ulega wątpliwości, iż rozstrzyganie o zatrzymaniu prawa jazdy wyłącznie w oparciu o ustalenia zawarte w informacji, o której mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruch drogowym stanowi istotne zawężenie zakresu prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Nie oznacza to jednak takiego zawężenia gwarancji procesowych strony postępowania administracyjnego, które byłoby niedozwolone. Wszak zakończenie postępowania administracyjnego ostateczną decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy uprawnia stronę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., jeżeli później zostanie ustalone, że pomiar prędkości został błędnie dokonany, albowiem wyjdzie na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który decyzję wydał. Tym samym nie można mówić o naruszeniu prawa skarżącego do zaskarżania wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Organy administracji poprzestając w niniejszym postępowaniu na ocenie, pochodzącej od Policji, informacji o ujawnieniu naruszenia przez skarżącego prawa polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie naruszyły przepisów k.p.a. i ustaliły stan faktyczny sprawy w zakresie wyznaczonym przez normy prawa materialnego, tj. art. 102 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej i art. 135 ust. 1 pkt 1a u.P.r.d. Powyższe stanowisko potwierdzone zostało w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lipca 2019 r., sygn. akt I OPS [...], w której podniesiono, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy jest decyzją związaną. Rozstrzygnięcie to oraz jego zakres nie zostały pozostawione uznaniu organu. Zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjnym (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2016 r., K [...], OTK-A [...]). Istotą sankcji administracyjnej jest natomiast przymuszenie do respektowania zakazów i nakazów. Zatrzymanie prawa jazdy w przypadku naruszenia zakazu administracyjnego ograniczającego prędkość poruszania się pojazdem mechanicznym na obszarze zabudowanym realizuje cel prewencyjno-ochronny i zabezpieczający. Skuteczność realizowania celu prewencyjno-ochronnego sankcji administracyjnej w postaci czasowego zatrzymania prawa jazdy ustawodawca zapewnił poprzez obligatoryjność i natychmiastowość jej zastosowania, a realizacji powyższego celu służy art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny, z którego jednoznacznie wynika, że podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy może być wyłącznie informacja o popełnieniu naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h. W rzeczonej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował również, że postępowanie administracyjne w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy i postępowanie wykroczeniowe w odniesieniu do stwierdzenia naruszenia z art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. są postępowaniami toczącymi się niezależnie od siebie. Z art. 269 § 1 P.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Powyższe nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygać sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stanowisko wynikające z przytoczonej uchwały, rozstrzygającej dotychczasowe rozbieżności w orzecznictwie, pozwala na jednoznaczne przyjęcie, że w niniejszej sprawie, wystarczającą podstawą wydania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, była informacja Policji o zaistniałym naruszeniu, polegającym na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Podzielając powyższy pogląd Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, akceptuje stanowisko, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy może zostać wydana w oparciu o informację o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h, bez konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 oddalił skargę.