III SA/Gl 732/20
WyrokWSA w Gliwicach2021-02-23
Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Barbara Brandys-Kmiecik, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić udostępnienia informacji o stanie zatrudnienia na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdy wnioskodawcą jest zakładowa organizacja związkowa, a żądane informacje dotyczą działalności związkowej i podlegają ustawie o związkach zawodowych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić udostępnienia informacji o stanie zatrudnienia powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, jeśli wnioskodawcą jest zakładowa organizacja związkowa, a żądane informacje dotyczą działalności związkowej i podlegają reżimowi ustawy o związkach zawodowych. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy szczególne ustawy o związkach zawodowych, które nakładają na pracodawcę obowiązek udzielenia informacji w określonym terminie.Stan faktyczny
Wnioskodawca, będący zakładową organizacją związkową, wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wykazu stanowisk i liczby zatrudnionych osób według stanu na określone daty. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za informację przetworzoną i wymagającą szczególnej istotności dla interesu publicznego, której wnioskodawca nie wykazał. Skarżący podniósł, że żądane informacje mają charakter statystyczny i dotyczą działalności związkowej, a organ nie uwzględnił jego statusu jako organizacji związkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję odmowną Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A na decyzję B w M. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] r., Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w M., działając na podstawie art. 16 ust. 1, art. 17 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429; dalej u.d.i.p.) oraz art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256; dalej K.p.a.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – postanowił odmówić udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu wskazał, że Wnioskodawca - A. - zażądał udostępnienia informacji publicznej obejmującej wykaz stanowisk (ile osób jest zatrudnionych na konkretnych stanowiskach według schematu organizacyjnych Ośrodka) według stanu na dni 31 grudnia 2018 r., 31 grudnia 2019 oraz 30 czerwca 2020 r.
Pismem z dnia [...] r. organ wezwał wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie wnioskowanej informacji jest szczególne istotne dla interesu publicznego, wyznaczając 7-dniowy termin na uczynienie zadość wezwaniu, pod rygorem odmowy udzielania informacji.
Pismem z dnia [...] r. wnioskodawca uzasadnił, iż informacja o którą występuje w wymienionym wniosku nie ma charakteru informacji przetworzonej.
W konsekwencji organ dokonał oceny: czy wnioskowana informacja jest informacją publiczną, czy jest ona informacją publiczną przetworzoną, czy wnioskodawca wykazał, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Analizując art. 1 i art. 3 u.d.i.p wskazał na konieczność dokonania przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej wielu czynności, w celu wyszukania żądanej informacji publicznej, zgodnej z kryteriami wniosku, co jest w istocie wytworzeniem żądanej informacji co powoduje, że jest informacją publiczną przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ dokonał oszacowania liczby dokumentów, które podlegałyby czynnościom związanym z udostępnieniem żądanej informacji podkreślając konieczność przeanalizowania każdej z osób tj. ponad sześćdziesiąt pracowników zatrudnionych bądź zwolnionych z Ośrodka, a zapoznanie się z kartoteką każdego pracownika wymaga nakładu pracy, szacunkowo około 30 minut na jednego pracownika. Wielkość tę należy powiększyć o czas niezbędny do sporządzenia tabelki i dopasowania do schematu organizacyjnego. Schematy organizacyjne na przełomie wskazywanych we wniosku lat, zostały też wielokrotnie zmienione, co powoduje dodatkowy nakład pracy i dopasowania osób do konkretnego działu bądź jednoosobowego stanowiska. Dlatego podkreślił, że przetworzenie informacji w niniejszej sprawie nie polega na wytworzeniu nowej informacji, ale wskazana powyżej pracochłonność i wysokość nakładów skutkują tym, że suma informacji prostych powinna być traktowana jako informacja przetworzona, a Wnioskodawca mimo wezwania organu nie wskazał szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu informacji objętej żądaniem, stwierdzając wyłącznie, że informacja, o którą występuje w wymienionym wniosku nie ma charakteru informacji przetworzonej.
Kwestionując powyższą decyzję Strona wniosła o jej uchylenie podkreślając, że nie zgłaszała potrzeby ujawnienia informacji przetworzonej, ale uzyskania zbiorczych, generalnych, statystycznych informacji dotyczących stanu osobowego pracowników zatrudnionych w MOPS M.. Powołując się na orzecznictwo stwierdziła, że stworzenie zbiorczego dokumentu dotyczącego stanu osobowego pracowników Ośrodka nie powinno stanowić informacji przetworzonej wymagającej takiego ogromu pracy na jaką powołał się organ; stworzenie takiego zestawienia jest prostą operacją, którą można wykonać na podstawie posiadanej przez pracodawcę dokumentacji. Nadto zaakcentowała, że organ nie wziął w ogóle pod uwagę że Strona jest organizacją społeczną, związkiem zawodowym broniącym co do zasady i w myśl przepisów ustawy o związkach zawodowych - zbiorowych praw oraz interesów pracowników, a wnioskowane dane statystyczne dotyczą bezpośrednio bieżącej działalności związkowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika, ze jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że organ orzekający w przedmiotowej sprawie naruszył obowiązujące przepisy u.d.i.p.
Przechodząc do merytorycznej kwestii przede wszystkim wskazać należy, że prawo do informacji publicznej zostało określone w art. 61 Konstytucji RP oraz w art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Niewątpliwie MOPS jest jednostką która gospodaruje mieniem komunalnym.
Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 udip każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Jeżeli natomiast wnioskodawca występujący o informację publiczną jest zakładową organizacją związkową i wnioskuje o informacje związane z prowadzoną działalnością związkową, to realizuje swoje prawo do pozyskiwania informacji objętych wnioskiem w trybie art. 28 ust. 1 ustawy z 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (t. j. Dz.U. z 2019 roku, poz. 263). Zresztą w końcowej części strona skarżąca sama zaakcentowała, że organ nie wziął w ogóle pod uwagę że jest organizacją społeczną, związkiem zawodowym broniącym co do zasady i w myśl przepisów ustawy o związkach zawodowych - zbiorowych praw oraz interesów pracowników, a wnioskowane dane statystyczne dotyczą bezpośrednio bieżącej działalności związkowej.
Jak stanowi art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem, że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium".
Istnienie innych zasad czy trybu udostępniania informacji publicznych wyłącza stosowanie u.d.i.p., jednak tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami (por. uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OPS 8/13). Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oznacza więc, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w u.d.i.p., a inaczej w ustawie szczególnej, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Regulacja ta jest normą kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. W przypadku kolizji przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają też stosowanie u.d.i.p.
Jak stanowi art. 28 ustawy o związkach zawodowych pracodawca jest obowiązany udzielić na wniosek zakładowej organizacji związkowej informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej, w szczególności informacji dotyczących: 1) warunków pracy i zasad wynagradzania; 2) działalności i sytuacji ekonomicznej pracodawcy związanych z zatrudnieniem oraz przewidywanych w tym zakresie zmian; 3) stanu, struktury i przewidywanych zmian zatrudnienia oraz działań mających na celu utrzymanie poziomu zatrudnienia; 4) działań, które mogą powodować istotne zmiany w organizacji pracy lub podstawach zatrudnienia. Pracodawca udziela zakładowej organizacji związkowej informacji, o których mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. (ust. 2.).
W ocenie Sądu do informacji o jakich mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy należy zaliczyć informacje objęte wnioskiem Skarżącej dot. wykazu stanowisk (ile osób jest zatrudnionych na konkretnych stanowiskach według schematu organizacyjnych Ośrodka) według stanu na dni 31 grudnia 2018 r., 31 grudnia 2019 oraz 30 czerwca 2020 r. Są to bowiem dane dotyczące stanu zatrudnienia i jego struktury. Do udzielenia tych informacji pracodawca jest zobowiązany w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku.
Zatem w występującym w sprawie stanie faktycznym i prawnym przepisy u.d.i.p. nie nakładały na organ procedowania w trybie tej ustawy, obowiązku analizowania konieczności udzielenia żądanej informacji, skoro żądane informacje w całości podlegają reżimowi ustawy o związkach zawodowych. A skoro tak to ich ujawnienia strona mogła dochodzić na innej podstawie prawnej, w tym wypadku w trybie i na podstawie art.28 ustawy o związkach zawodowych w związku z faktem występowania z wnioskiem jako zakładowa organizacja związkowa. Bez znaczenia jest przy tym, na jaką podstawę prawną powołuje się wnioskodawca albo na jakiej podstawie prawnej żąda udzielenia mu informacji, jeżeli z żądania lub wniosku jasno wynika w jakim charakterze występuje.
Zatem organ wydając w niniejszej sprawie decyzję o odmowie udzielenia żądanej informacji błędnie powołał się na art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p., a zaskarżona decyzja tym samym została wydana z naruszeniem przepisów u.d.i.p.
W konsekwencji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Kwestia wskazań co do dalszego postępowania, wynika z powyższych wywodów.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło