II GZ 497/24

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2024-11-14

Skład orzekający: Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie przysługuje prawo pomocy w postępowaniu sądowym, gdy wniesiona przez nią skarga jest oczywiście bezzasadna lub niedopuszczalna?
Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności lub niedopuszczalności jej skargi. W sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po wydaniu prawomocnego orzeczenia na skutek poprzedniej skargi o wznowienie postępowania, jest ona niedopuszczalna, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Z. J. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, dołączając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną i niedopuszczalną, ponieważ była to kolejna skarga o wznowienie postępowania po wydaniu prawomocnego orzeczenia w tej sprawie. Z. J. wniósł zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 września 2024 r. sygn. akt III SPP/Gl 100/24 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. J. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2024 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 855/23 w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 155/19 postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "Sąd pierwszej instancji", "WSA") postanowieniem z 4 września 2024 r., sygn. akt III SPP/Gl 100/24 odmówił Z. J. (dalej: "skarżący") przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z [...] maja 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z 19 lutego 2024 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 855/23 oddalającego skargę w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem tego Sądu z 16 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 155/19. Skarżący w skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania adwokata z urzędu, który będzie go prawidłowo reprezentował. Sąd podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarga, której dotyczy wniosek o przyznanie prawa pomocy jest oczywiście bezzasadna, ponieważ niedopuszczalne jest wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania sądowego. Niedopuszczalność dalszego wznowienia postępowania zachodzi natomiast niezależnie od podstaw je uzasadniających i czasu, kiedy one wystąpiły. Zdaniem WSA, w sprawie zaistniała właśnie taka przesłanka niedopuszczalności skargi o wznowienie postępowania sądowego. Bowiem bezsporne jest, że w sprawie wydane zostało już prawomocne (z dniem 21 marca 2024 r.) orzeczenie na skutek skargi o wznowienie postępowania sądowego (sygn. akt III SA/Gl 855/23), wobec czego wniesienie kolejnej skargi o wznowienie postępowania - w świetle art. 285 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") było niedopuszczalne. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie wskazując na naruszenie jego praw, negatywne skutki zdrowotne i finansowe oraz brak dostępu do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Stosownie do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż niedopuszczalne jest wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania sądowego. WSA w Gliwicach wyrokiem z 19 lutego 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 855/23 oddalił skargę o wznowienie postępowania. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 21 marca 2024 r. Wobec tego, w świetle art. 285 p.p.s.a., wniesienie kolejnej skargi o wznowienie postępowania było niedopuszczalne. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu dokonał zatem w tym zakresie prawidłowej oceny łącząc oczywistą bezzasadność skargi z jej oczywistą niedopuszczalnością. W związku z tym, zasadne było stanowisko Sądu pierwszej instancji, który odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a., tj. ze względu na oczywistą bezzasadność skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło