I GSK 27/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-11-15
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Beata Sobocha-Holc, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności faktyczne istniejące w dacie wydania decyzji o wpisie grupy producentów rolnych do rejestru, które nie były znane organowi wydającemu decyzję, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały tryb wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Sąd stwierdził, że nowe okoliczności faktyczne, takie jak umowy darowizny i dzierżawy nieruchomości rolnych oraz pisma i decyzje lekarza weterynarii, które istniały w dacie wydania pierwotnej decyzji o wpisie grupy producentów rolnych do rejestru, ale nie były znane organowi, mogły stanowić podstawę do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa. Sąd uznał, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy były wystarczające, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego były niezasadne.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. została wpisana do rejestru grup producentów rolnych decyzją Marszałka Województwa Lubuskiego z 2010 r. Po wznowieniu postępowania, organy administracji stwierdziły, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ czterech z pięciu członków grupy nie prowadziło działalności w zakresie hodowli indyków w okresie poprzedzającym utworzenie grupy, co było warunkiem koniecznym. Okoliczności te, w tym umowy darowizny i dzierżawy nieruchomości rolnych oraz pisma lekarza weterynarii, wyszły na jaw po wydaniu pierwotnej decyzji. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od P. Sp. z o.o. na rzecz Prezesa ARiMR zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 360 zł.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1801/19 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 lipca 2019 r. nr 41/19 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. Sp. z o.o. w G. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie), wyrokiem z 21 lipca 2020 r., sygn. V SA/Wa 1801/19, po rozpoznaniu skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej zwanej spółką lub skarżącą) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Agencja dalej zwana ARMiR) z dnia 31 lipca 2019 r., nr 41/19, w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, oddalił skargę.
W stanie faktycznym sprawy decyzją Marszałka Województwa Lubuskiego z 15 lipca 2010 r., nr DW.1.6014-1-3/10, skarżąca została wpisana do rejestru grup producentów rolnych województwa lubuskiego, dla produktu: drób żywy, mięso lub jadalne podroby drobiowe: świeże, mrożone: indyki.
Dyrektor Oddziału ARiMR postanowieniem z 4 kwietnia 2019 r. wznowił postępowanie administracyjnego w sprawie uznania grupy i wpisania jej do rejestru grup producentów rolnych.
Następnie decyzją z 29 kwietnia 2019 r. organ I instancji stwierdził, że decyzja Marszałka Województwa Lubuskiego z 15 lipca 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia spełnienia przez grupę warunków określonych w art. 3 ustawy o g.p.r. (ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw - Dz. U. Nr 88, poz. 983 z późn. zm.) oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ww. ustawy i wpisaniu grupy do rejestru grup producentów rolnych, została wydana z naruszeniem prawa.
W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR decyzją z 31 lipca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że na etapie ubiegania się o pomoc w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w dniu 29 października 2014 r. wpłynęło do ARiMR pismo od Powiatowego Lekarza Weterynarii w Gorzowie Wlkp. z 23 października 2014 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie organu, z którego wynika, że: (...) w okresie od 01.01.2008 do 31.12.2008 r. od 01.01.2009 do 31.12.2009 (..) jedynym członkiem w/w grupy prowadzącym działalność na terenie powiatu gorzowskiego w zakresie chowu i hodowli indyków był C. C. Pozostali członkowie tej grupy nie prowadzili przedmiotowej działalności." Zwrócił także uwagę na pismo Powiatowego Lekarza Weterynarii w Myśliborzu z 1 grudnia 2014 r., z którego wynika, że numer weterynaryjny dla ferm drobiu w R., K. i G. został nadany w dniu 24 listopada 2010 r.
Prezes ARiMR podkreślił, że zgodnie z art. 5 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. 2018, poz. 1967) podjęcie działalności nadzorowanej w zakresie chowu i hodowli drobiu jest dozwolone po uprzednim zgłoszeniu, w formie pisemnej, zamiaru jej prowadzenia powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na przewidywane miejsce jej prowadzenia. Powyższe zostało potwierdzone w ww. piśmie Powiatowego Lekarza Weterynarii i było podstawą do wydania numerów weterynaryjnych dla ww. ferm.
Zdaniem organu II instancji nieprowadzenie działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu, w okresie poprzedzającym utworzenie grupy przez: M. C., H. B., S. K. oraz J. S. zostało potwierdzony również przez stronę w piśmie z 29 października 2014 r., gdzie w tabeli pokazującej wielkość produkcji w latach 2009-2014, w 2009 r. produkcja wykazana jest jedynie przez C. C.
W ocenie Prezesa ARiMR organ odpowiedzialny za wpis grupy do rejestru grup producentów rolnych, tj. Marszałek Województwa Lubuskiego, w dniu wydania decyzji, tj. w dniu 15 lipca 2010 r. nie był w posiadaniu dokumentacji, z której w sposób jednoznaczny wynikałoby, że 4 z 5 członków grupy, przez utworzeniem grupy nie prowadziło działalności w zakresie w jakim grupa powstała (np. pisma od Powiatowych Lekarzy Weterynarii z 23 października 2014 r. oraz z 1 grudnia 2014 r., informacji zawartej w wyjaśnieniach strony z 29 października 2014 r.). Strona składając wniosek o wpis do rejestru grup producentów rolnych w dniu 8 lipca 2010 r. przedłożyła Marszałkowi oświadczenia podpisane przez jej członków, z których wynikało, że każdy z nich, w dacie podpisania oświadczenia, tj. 8 czerwca 2010 r., prowadził działalność w ramach działów specjalnych produkcji rolnej (produkcja drobiu). Jednakże analiza całokształtu materiału dowodowego wykazała, że M. C., H. B., S. K. oraz J. S. prowadzą działalność jedynie w kurnikach położonych w R., K. i G., a otrzymanych na podstawie umów dzierżawy zawartych w dniu 28 czerwca 2010 r. oraz w dniu 1 kwietnia 2012 r., tym samym w dacie podpisania ww. oświadczeń (8 czerwca 2010 r.) nie było możliwe prowadzenie działalności w ww. fermach przez te podmioty. Podkreślił również, że numer weterynaryjny dla ww. ferm (prowadzonych przez skarżącą spółkę, a nie konkretnych członków grupy) został nadany w dniu 24 listopada 2010 r.
W ocenie Prezesa ARiMR powyższe okoliczności spełniają przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w zakresie wystąpienia nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji z 15 lipca 2010 r., nr DW.1.6014-1-3/10, a nieznanych organowi, który tę decyzje wydał.
Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na fakt, że C. C. w dniu 28 czerwca 2010 r., jako właściciel nieruchomości zabudowanej, położonej w miejscowości R., na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], darował swojej żonie M. C. ww. nieruchomości (akt notarialny rep. A nr 1671/2010 umowa darowizny), ta zaś przyjęła darowiznę i oświadczyła, że nastąpiło wydanie przedmiotu umowy.
Organ II instancji stwierdził, że w dniu wydania decyzji wpisującej stronę do rejestru grup producentów rolnych, Marszałek nie posiadał ww. informacji, a co za tym idzie nie miał wiedzy o podziale potencjału produkcyjnego jednego z członków grupy na rzecz innych członków, a w szczególności, że umowy darowizny/umowy dzierżawy podpisane zostały w dniu 28 czerwca 2010 r., a zatem tuż przed złożeniem wniosku o wpis do rejestru grup producentów rolnych.
WSA w Warszawie po rozpoznaniu skargi na decyzję Prezesa ARiMR z 31 lipca 2019 r., przedmiotową skargę oddalił.
Sąd I instancji stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym organy administracyjne prawidłowo zastosowały dyspozycję art. 151 § 2 K.p.a.
Ostateczna decyzja Marszałka Województwa Lubuskiego o stwierdzeniu spełnienia przez spółkę warunków określonych dla grup producentów rolnych i o wpisie do rejestru grup producentów rolnych w kontekście nowych okoliczności była wydana wyłącznie na podstawie wniosku strony. Jednakże później (informacja zawarta w piśmie z 23 października 2014 r. i pozostałych dokumentach niżej omówionych) ujawniono, że w dacie wydania decyzji z 15 lipca 2010 r. czterech z pięciu członków grupy nie było producentami indyków. Tym samym gdyby Marszałek wiedział o tej okoliczności faktycznej w dniu wydawania decyzji – okoliczność ta istniała już w tym dniu, a wyszła na jaw dopiero po dacie w której decyzja stała się ostateczna – wówczas rozstrzygnięcie tego organu byłoby zupełnie odmienne (w tym zakresie organ oparł się na czterech nierzetelnych oświadczeniach członków grupy z 8 czerwca 2010 r).
Nieprowadzenie działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu, w okresie poprzedzającym utworzenie grupy, przez czterech członków grupy został potwierdzony również przez stronę w piśmie z dnia 29 października 2014 r., gdzie w tabeli pokazującej wielkość produkcji w latach 2009-2014 w 2009 r. produkcja wykazana jest jedynie przez C. C.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 9 kwietnia 2008 r. wydał rozporządzenie w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych. W załączniku do tego rozporządzenia wskazał, że minimalna liczba członków grupy producentów rolnych dla grypy produktów: drób żywy (bez względu na wiek), mięso lub jadalne podroby drobiowe: świeże, chłodzone, mrożone: indyki wynosi 5 producentów indyków (producentów jednego produktu rolnego).
W sprawie natomiast niewątpliwie mamy do czynienia z sytuacją, że grupę tworzył 1 producent indyków, który zdekoncentrował swój potencjał produkcyjny i następnie ten sam potencjał produkcyjny został skoncentrowany w grupę producentów rolnych, z tym że zamiast jednego producenta, utworzono 5 producentów indyków.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 21 lipca 2020 r. wniosła spółka, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. W granicach art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z poźn. zm; dalej jako: "K.p.a.") przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej oddalił skargę spółki, mimo iż w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegającego na tym, że organy administracji rozstrzygnęły sprawę bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wykazania zasadności zastosowania trybu nadzwyczajnego; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł naruszenie przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę powinien ją uwzględnić;
b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2) K.p.a. w zw. z art. 151 § 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej oddalił skargę spółki, mimo iż w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na tym, że organy administracji wydały decyzję stwierdzającą, że decyzja Marszałka została wydana z naruszeniem prawa, pomimo braku wystąpienia podstaw wznowienia postępowania - nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł naruszenie przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę powinien ją uwzględnić;
c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 110 § 1 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej oddalił skargę spółki, mimo iż w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na wydaniu dwóch postanowień o wznowieniu postępowania administracyjnego w tej samej sprawie.
2. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. - naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw z dnia 15 września 2000 r. (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z 2003 Nr 229, poz. 2273, z 2004 Nr 162, poz. 1694, z 2005 Nr 175, poz. 1462, z 2006 Nr 251, poz. 1847, oraz z 2008 Nr 98, poz. 6340; dalej jako: "ustawa o g.p.r.") poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że producenci jednego produktu rolnego lub grupy produktow, którzy dopiero rozpoczęli swoją działalność nie mogą zawiązać grupy producentów rolnych,
b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o g.p.r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w świetle przywołanych przez organ II instancji nowych dowodów w sprawie, członkowie grupy nie spełniają wymogów przewidzianych dla podmiotów mogących organizować się w grupy producentów rolnych,
c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 8 ustawy o g.p.r. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, w postaci umowy darowizny, umów dzierżawy oraz pism i decyzji powiatowego lekarza weterynarii, w sytuacji gdy powyższe dokumenty nie są załączane do wniosku o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie spełnienia przez grupę warunków określonych w art. 3 ustawy o g.p.r. albo art. 3a ustawy o g.p.r. oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy o g.p.r. i wpisania grupy do rejestru grup i nie stanowią podstawy do wydania tej decyzji, w konsekwencji nie mogą stanowić o okolicznościach istotnych dla sprawy,
d. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1; dalej jako: "rozporządzenie nr 2988/95") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że okoliczności tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnych płatności dla grup producentów rolnych należy brać pod uwagę na etapie wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie spełnienia przez tę grupę warunków określonych w art. 3 ustawy o g.p.r. albo art. 3a ustawy o g.p.r. oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy o g.p.r. i odmówić wpisania grupy do rejestru w przypadku, gdy zostanie stwierdzone, że grupa takie sztuczne warunki mogła stworzyć, podczas gdy brak jest ku temu jakiejkolwiek podstawy prawnej oraz poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy analiza akt sprawy nie pozwala na przyjęcie wniosku, że grupa stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.
Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.
Oprócz tego skarżąca kasacyjnie spółka wystąpiła o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że kwestia darowania nieruchomości, a także wydzierżawienie budynków do produkcji drobiu członkom grupy w dniu 28 czerwca 2010 r. oraz nadanie numeru weterynaryjnego grupie a nie poszczególnym jej członkom, a przy tym dopiero w dniu 24 listopada 2010 r., nie dotyczą przedmiotu sprawy dotyczącej uznania za grupę producentów rolnych i jej wpisania do rejestru grup jak również nie mają jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość decyzji Marszałka. W konsekwencji nie mogą stanowić dowodów i okoliczności "istotnych dla sprawy" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Poza tym do wniosku o wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej spełnienie przez grupę warunków określonych w art. 3 ustawy o g.p.r. oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy o g.p.r. i dokonującej wpisu grupy do rejestru grup nie dołączało się żadnych dokumentów związanych z posiadaniem przez członków grupy numerów weterynaryjnych, prowadzeniem przez producentów działalności przez określony czas przed utworzeniem grupy czy też posiadaniem przez członków grupy tytułów prawnych do obiektów produkcyjnych. Kwestie te były całkowicie obojętne dla postępowania w przedmiocie uznania grupy a wpisanie grupy do rejestru następowało wyłącznie w oparciu o oświadczenia członków grupy o prowadzeniu gospodarstwa rolnego lub działu specjalnego produkcji rolnej.
Trudno zatem zgodzić się z Sądem I instancji, że okoliczności wynikające z umów darowizny i dzierżawy, jak również z pism i decyzji lekarza weterynarii, miałby stanowić nowe istotne okoliczności dla postępowania w przedmiocie uznania grupy. Skarżąca podkreśliła, że w postępowaniu w przedmiocie uznania grupy i wpisania jej do rejestru grup producentów rolnych nie bada się przesłanek związanych z tworzeniem przez podmiot sztucznych warunków w celu uzyskania płatności dla grup producentów rolnych.
Organ, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne.
Zgodnie natomiast z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszym przypadku, w którym nie stwierdzono zaistnienia przesłanek nieważności podstępowania, skarżąca kasacyjnie podniosła zarówno zarzuty związane z naruszeniem przepisów postępowania, jak i regulacji materialnoprawnych.
W pierwszym z procesowych zarzutów spółka zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie między innymi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. że organy administracji rozstrzygnęły sprawę bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wykazania zasadności zastosowania trybu nadzwyczajnego. Z takim stwierdzeniem nie sposób się zgodzić, gdyż w sprawie poczyniono właściwe i adekwatne, z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne. Wbrew sugestiom spółki wykazano także zasadność zastosowania w sprawie trybu nadzwyczajnego. W tym ostatnim zakresie organy w sposób jednoznaczny i precyzyjny wykazały na wystąpienie w sprawie nowych okoliczności faktycznych/dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, jednakże nieznanych organowi wydającemu decyzję w przedmiocie rejestracji grupy, tj. Marszałkowi Województwa Lubuskiego. Okoliczności te zostały wyraźnie wskazane i opisane, z powołaniem się na konkretne dowody. Rozważono także wynikające z nich skutki, w kontekście przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., na który to przepis powołały się organy.
W związku z powyższym twierdzenia omawianego zarzutu uznać należy za pozbawione podstaw.
Z podobnych względów za niezasadny uznać należy drugi z podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania. W tym bowiem wypadku nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Okoliczności te zostały bowiem precyzyjnie wskazane, z uwzględnieniem sekwencji czasowej ich wystąpienia i wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W tej więc sytuacji zgodzić się należy z Sądem I instancji, że brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że organy działały w tym względzie z naruszeniem prawa, zwłaszcza art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie nie może stanowić również trzeci z zarzutów, oparty na podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. W jego ramach spółka podniosła, że w sprawie zostały wydane dwa postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania. Odnosząc się do tego rodzaju argumentacji stwierdzić należy, że w myśl art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc warunkiem skuteczności tego rodzaju zarzutu jest nie tylko wykazanie samego uchybienia przepisom proceduralnym, ale także związku przyczynowego pomiędzy tym naruszeniem, a rozstrzygnięciem sprawy.
W niniejszym przypadku spółka, w treści przedmiotowego zarzutu wskazała, że opisywane przez nią uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, jednakże w tym zakresie ograniczyła się do gołosłownego stwierdzenia w tym przedmiocie, niepopartego żadnymi konkretnymi argumentami. W związku z tym nie sposób jest uznać, że wykazała istnienie wskazanego wyżej związku przyczynowego.
Niezależnie od powyższego zaznaczyć również należy, że wskazywane przez nią jako naruszenie prawa, dwukrotne wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, nie może być rozpatrywane w tych kategoriach. Wynikało ono bowiem z faktu, że wcześniejszego postanowienia (noszącego datę 23 listopada 2018 r.) nie doręczono właściwemu adresatowi, wobec tego nie weszło ono do obrotu prawnego. Tym samym nie mamy w sprawie do czynienia z ponownym wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania.
Przechodząc do zarzutów opartych na podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego, stwierdzić należy, że również w ich przypadku brak jest podstaw do uznania ich zasadności.
I tak jeżeli chodzi o pierwszy z tej kategorii zarzutów, to nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że WSA w Warszawie dopuścił się naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 2 ust. 1 ustawy o g.p.r. przyjmując (w następstwie błędnej wykładni tych przepisów) że producenci jednego produktu rolnego lub grup produktów, którzy dopiero rozpoczęli swoją działalność nie mogą zawiązać grupy producentów rolnych. Sąd I instancji nie dokonał tego rodzaju wykładni przytoczonych w treści zarzutu regulacji ustawy o g.p.r. Innymi słowy, stwierdzając wydanie z naruszeniem prawa przez Marszałka Województwa Lubuskiego decyzji w przedmiocie stwierdzenia spełnienia przez grupę warunków ustawowych i rejestracji grupy Sąd zgodził się z organem, że czterech spośród pięciu jej członków, w momencie składania oświadczeń, nie prowadziło działalności rolniczej, w zakresie hodowli drobiu. Podstawą wydania decyzji nie była więc wykładnia art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 2 ust. 1 g.p.r., zgodnie z którą zawiązania grupy nie mogą dokonać producenci dopiero rozpoczynający działalność. Stąd przedmiotowy zarzut uznać należy za pozbawiony podstaw.
Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie również co do tego, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o g.p.r. w związku z uznaniem za właściwe stanowiska organów, że członkowie grupy nie spełniają wymogów przewidzianych dla podmiotów mogących organizować się w grupy producentów rolnych. W tym zakresie zaznaczyć przede wszystkim należy, że spełnienie przez członków grupy warunków określonych w ustawie o g.p.r., zwłaszcza jeżeli chodzi o faktyczne prowadzenie działalności w zakresie hodowli drobiu, jest elementem ustaleń faktycznych w sprawie. W tym aspekcie przypomnieć zaś należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż warunkiem skuteczności zarzutu opartego na twierdzeniach odnoście wadliwego zastosowania prawa materialnego jest wcześniejsze zakwestionowanie prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych. Wynika to bowiem z okoliczności, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (np. wyroki NSA z 5 września 2014 r., I OSK 1119/13,; z 15 czerwca 2021 r., sygn. III OSK 181/21 - dost. w CBOiS).
Z tego rodzaju sytuacją na gruncie niniejszej sprawy nie mamy jednak do czynienia. Skarżąca kasacyjnie nie podważyła zasadności stanowiska WSA w Warszawie, odnośnie prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń, zwłaszcza tych dotyczących nieprowadzenia przez czterech członków grupy faktycznej działalności hodowlanej. W związku z tym również ten zarzut nie mógł zostać uznany za zasadny.
Brak jest także podstaw do podzielenia twierdzeń spółki zawartych w trzecim z zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego. W tym zakresie podkreślić przede wszystkim należy, że niezasadne jest jej stanowisko, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 ustawy o g.p.r., poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten określa bowiem wymogi jakim winien odpowiadać wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie rejestracji grupy, niemniej jednak brak jest podstaw do przyjęcia, że właściwy do jego rozpatrzenia organ nie ma możliwości weryfikowania objętych nim okoliczności. Innymi słowy niezasadne jest stanowisko spółki, zgodnie z którym organ rozstrzygając w przedmiocie rejestracji grupy może badać jedynie treść samego wniosku. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 10 ustawy o g.p.r. organ może odmówić uznania grupy producentów rolnych, w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w art. 3 lub 3 a ustawy. W tych zaś przepisach mowa jest mowa o tym, że grupa jest tworzona przez producentów jednego produktu rolnego. Tak więc organ jest władny badać spełnienie tego rodzaju warunku. W związku z tym nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej kasacyjnie, że okoliczności bezpośrednio wskazujące na nieprowadzenia przez niektórych członków grupy działalności hodowlanej, na dzień składania oświadczeń, nie mogą stanowić nowych okoliczności w sprawie, które istniały w momencie wydawania decyzji, a były nieznane załatwiającemu sprawę organowi.
Nie można również podzielić poglądu skarżącej kasacyjnie, że WSA w Warszawie dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. W tym zakresie w pierwszej kolejności podkreślić należy, że przepis ten nie stanowił podstawy wydania zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji. Okoliczności dotyczące sztucznych warunków zostały wskazane przez organy rozstrzygające sprawę jedynie w kontekście opisu jej szerszego kontekstu oraz podejmowanych przez poszczególne osoby – członków grupy, działań. WSA w Warszawie, dokonując kontroli legalności przedmiotowego rozstrzygnięcia, przywołał art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95, jedynie w tym względzie, wyraźnie zaznaczając, że dokonana przez organ odwoławczy analiza sprawy w kontekście art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 miała, w ocenie Sądu, charakter pomocniczy i uzupełniający przedstawioną argumentację. Stąd więc nie można zasadnie mówić o naruszeniu wskazanej wyżej regulacji, do czego odnosi się ostatni z materialnoprawnych zarzutów skargi kasacyjnej, oznaczony w jej petitum numerem 2d.
Mając więc na uwadze niezasadność podniesionych przez skarżącą kasacyjnie zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącej kasacyjnie na rzecz Prezesa ARiMR kwotę 360 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, która sporządziła odpowiedź na skargę kasacyjną i reprezentowała organ na rozprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło