II SAB/Wr 416/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 12 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi O.M. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oddala skargę w całości. Skargą z 7 IX 2023 r. O. M. (obywatel U.), zarzucił Wojewodzie Dolnośląskiemu bezczynność w sprawie z wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jak wynika ze skargi oraz akt administracyjnych, w dniu 26 VI 2023 r. wpłynął do wojewody wniosek strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (nadany w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 22 VI 2023 r.). W związku z brakiem informacji na temat przebiegu postępowania, pismem z 18 VIII 2023 r. strona wywiodła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu. Organ, pismem z 24 VIII 2023 r., wystąpił do właściwych służb celem umożliwienia im zajęcia stanowiska w sprawie. Następnie, pismem z 25 IX 2023 r. (a więc już po wniesieniu skargi na bezczynność), organ wezwał stronę do osobistego stawiennictwa w urzędzie, wyznaczając jej termin stawiennictwa na 6 XI 2023 r. oraz wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Mając powyższe okoliczności na względzie w skardze zażądano: kontroli bezczynności, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni, przyznania sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł, skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz zasądzenia kosztów postępowania. W skardze podniesiono, że strona nie przybyła na terytorium Polski w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na Ukrainie (przebywa w Polsce już od 2019 r.), dlatego też nie znajdą w jej przypadku zastosowania regulacje ustawy z 12 III 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583), dalej "ustawa pomocowa". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że terminy załatwienia sprawy zostały zawieszone na mocy ustawy pomocowej. Podniesiono także, że w sprawie nie wystąpiły podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.) - dalej jako "ppsa", z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. W okolicznościach konkretnej sprawy należało jednak uwzględnić obowiązujące od dnia 24 II 2022 r. przepisy ustawy pomocowej. Postępowanie administracyjne zostało bowiem wszczęte w dniu 22 VI 2023 r. wraz z nadaniem przez stronę w placówce pocztowej wniosku o wszczęcie postępowania, a więc w okresie obowiązywania powołanej ustawy. Jak wynika z art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 ustawy pomocowej, w okresie do dnia 4 III 2024 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Zarazem zgodnie z art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 ustawy pomocowej, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 (a więc m.in. w sprawach zezwoleń na pobyt czasowy), lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1 (a więc do dnia 4 III 2024 r.), nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Okoliczność złożenia wniosku o udzielnie zezwolenia w czasie zawieszenia terminów dla załatwienia tych spraw, wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności czy przewlekłości organu. Skoro bowiem nie biegnie ustawowy termin załatwienia sprawy, nie sposób uznać, że w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia sprawy lub bezczynności (podobnie WSA we Wrocławiu w wyroku z 16 III 2023 r., II SAB/Wr 1466/22, publ. CBOSA). Nie ma przy tym podstaw do uznania, że w okolicznościach sprawy ustawa pomocowa nie znajduje zastosowania. Strona skarżąca wprawdzie nie przybyła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa (ostatni wjazd w dniu 11 XII 2021 r.), jednak ustawa pomocowa znajduje zastosowanie także do obywateli Ukrainy, którzy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przybyli już wcześniej. Normuje ona bowiem expressis verbis sytuację prawną obywateli Ukrainy przebywających na terenie RP przed rozpoczęciem działań wojennych i to zarówno obywateli przebywających na terenie RP legalnie (zob. m.in. art. 42 ustawy pomocowej), jak i przebywających nielegalnie (zob. art. 42b ustawy pomocowej). W szczególności warto zwrócić uwagę na art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy pomocowej, zgodnie z którym jeżeli ostatni dzień dopuszczalnego okresu pobytu obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego przypada w okresie od dnia 24 II 2022 r., jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 4 III 2024 r. Fakt zatem, że strona skarżąca przebywa na terytorium RP na podstawie ruchu bezwizowego od 2021 r. nie daje podstaw do stwierdzenia, że regulacje ustawy pomocowej, w tym art. 100c i art. 100d, nie znajdą do niej zastosowania. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w związku z przewidzianym w ustawie pomocowej zawieszeniem biegu terminów załatwienia sprawy z wniosku strony skarżącej oraz zakazem wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, skargę należało oddalić w całości na zasadzie art. 151 ppsa. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa.