II SAB/Lu 107/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi C. M. i H. M. na bezczynności Wójta Gminy Tomaszów Lubelski w przedmiocie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. zobowiązuje Wójta Gminy Tomaszów Lubelski do rozpatrzenia wniosku C. M. i H. M. z dnia 3 stycznia 2023 r. w terminie 30 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Tomaszów Lubelski nie miała miejsca z rażącym naruszaniem prawa; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od Wójta Gminy Tomaszów Lubelski na rzecz C. M. i H. M. (solidarnie) kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie C. M. i H. M. (dalej powoływany jako: "wnioskodawcy", "skarżący") zaskarżyli bezczynność Wójta Gminy Tomaszów Lubelski (dalej powoływany jako: "Wójt", "organ") w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 3 stycznia 2023 r. o wykonanie prac zgodnie z ekspertyzą mg inż. T. P. z grudnia 2022 r. w związku z nieprawidłowościami w funkcjonowaniu urządzeń do odprowadzania wód opadowych z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], której właścicielem jest Gmina Tomaszów Lubelski, z której dochodzi do zalewania i podtapiania nieruchomości skarżących przy ul. [...] w Ł., objętej [...], zarzucając naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1, art. 64 § 2 k.p.a. Skarżący wnieśli o: stwierdzenie, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku skarżących z dnia 3 stycznia 2023 r., stwierdzenie, że bezczynność Wójta Gminy ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu wyroku, przyznanie od Wójta Gminy Tomaszów Lubelski na rzecz skarżących sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości, zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżących, w tym kosztów opłaty od skargi, kosztów zastępstwa radcy prawnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz opłat skarbowych od pełnomocnictw w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli m.in., że dnia 3 stycznia 2023 r. przesłali do Wójta Gminy Tomaszów Lubelski wniosek o wykonanie przez gminę prac naprawczych na działce stanowiącej drogę gminną, z której dochodzi do zalewania i podtapiania ich nieruchomości przy ul. [...] w Ł., objętej działką [...] zgodnie z treścią ekspertyzy. Było to skutkiem otrzymania od Gminy ekspertyzy technicznej mgr inż. T. P. dotyczącej zmiany stanu wody na działce nr [...] ze szkodą dla działki [...] w Ł., obręb [...], gm. Tomaszów Lub, w której wskazano, że przyczyną zalewania - podtapiania działki nr [...] jest ukształtowanie działki [...] tj. przyległej drogi gminnej, której przekrój podłużny i poprzeczny powoduje, że najniższym punktem jest teren zlokalizowany przed wjazdem na posesję skarżących. W opinii podkreślono również, że przyczyną zalewania piwniczki będącej częścią budynku gospodarczego na działce [...] jest brak odpływu z przyległego do niego od strony drogi rowu bez odpływu zakończonego odcinkiem rurociągu niewłączonym do przydrożnego rowu zaślepionego na odcinku przepustu pod drogą. Dodatkowo wskazano również, że rów odpływowy biegnący wzdłuż drogi po przejściu w przepust na wylocie jest zarośnięty i częściowo zamulony co może powodować utrudnienie odpływu podczas roztopów i wystąpienia deszczów nawalnych. Biegły wskazał, jakie prace gmina winna wykonać celem usunięcia nieprawidłowości w funkcjonowaniu urządzeń do odprowadzania wód opadowych. Skarżący podkreślili, że we wniosku z dnia 3 stycznia 2023 r. wnieśli do Wójta Gminy Tomaszów Lubelski o wykonanie koniecznych prac wskazanych w w/w ekspertyzie, zatem zainicjowali postępowanie i formalnie nastąpiło wszczęcie postępowania z mocy prawa na ich żądanie, jednak mimo upływu niemal 1,5 roku organ nie tylko nie załatwił ich sprawy, ale nie podjął w tej zainicjowanej przez wnioskodawców sprawie żadnej czynności. Dodali, że w imieniu własnym, działając bez pełnomocnika w styczniu 2023 r. zgłosili żądanie "wykonania prac zgodnie z ekspertyzą", czym bez wątpienia zainicjowali postępowanie administracyjne. Organ jednak wniosek ten "pozostawił bez rozpoznania" - bez podstawy prawnej, bez wydania orzeczenia (postanowienia/decyzji), a także bez udzielenia skarżącym jakichkolwiek wyjaśnień, czy wskazówek. Zdaniem skarżących nie budzi wątpliwości, czego się domagają, a także że wniosek dotyczy wszczęcia postępowania administracyjnego przez Wójta Gminy na podstawie art. 234 ust. 3 Ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - Dz. U. z 2023 r., poz. 1478. Zwrócono uwagę, że organ jeżeli miał wątpliwości co do treści wniosku, to na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. mógł wezwać skarżących do uzupełnienia jego braków - czego nigdy nie uczynił. Nie można było wymagać od skarżących, że wskażą we wniosku podstawę prawną swojego żądania. Podkreślono, że zgodnie z art. 234 ust. 3 Prawo wodne Wójt ma obowiązek działania w urzędu w tego typu sprawach, tym bardziej, że jako poszkodowani skarżący złożyli wniosek w dniu 3 stycznia 2023 r., a dodatkowo we wrześniu 2023 r. wezwali organ do usunięcia nieprawidłowości na działce [...] w sposób opisany w opinii biegłego oraz zapłatę powstałych z ich powodu szkód. Wezwanie to pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi gminy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz dopuszczenie dowodu z dokumentów: postanowienia Sądu Rejonowego [...] , sygn. akt [...] z 18 stycznia 2024 r. i postanowienia Sądu Okręgowego [...] , sygn. akt I [...] z 25 kwietnia 2024 r. Zdaniem Wójta z kierowanych do niego pism nie można uznać, że stanowią one wniosków o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego. Zwrócono uwagę, że co prawda strona bezpośrednio w pismach wzywała Gminę do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jednak to w rezultacie nie powodowało wszczęcia postępowania. Podkreślono, że Państwo M. nie złożyli wniosku o wszczęcie postępowania tj. nie złożyli wniosku o naruszenie stosunków wodnych stosunków wodnych między ich działką a działką gminy na podstawie art. 234 Prawa wodnego. Podkreślono także, że strona posiada po swojej stronie profesjonalnego pełnomocnika, który powinien zadbać o interes strony w sposób dostateczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935., dalej jako: "p.p.s.a.")., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucają Wójtowi Gminy Tomaszów Lubelski bezczynność w rozpoznaniu ich wniosku z dnia 3 stycznia 2023 r. o wykonania prac w związku z treścią ekspertyzy z grudnia 2022 r., z której wynikają nieprawidłowości w funkcjonowaniu urządzeń do odprowadzania wód opadowych z nieruchomości nr [...], należącej do Gminy i w wyniku czego dochodzi do zalewania i podtapiania nieruchomości nr [...] należącej do skarżących. W kontrolowanej sprawie skarżący spełnili formalny warunek do wniesienia skargi na bezczynność organu, statuowany treścią art. 52 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z ww. przepisów skargę, w tym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona uprzednio wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. W niniejszej sprawie skarga do tut. Sądu została poprzedzona ponagleniem z dnia 15 maja 2024 r. skierowanym za pośrednictwem Wójta Gminy Tomaszów Lubelski do organu wyższego stopnia – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu, które postanowieniem z dnia 4 czerwca 2024 r. stwierdziło, że organ I instancji nie dopuścił się bezczynności. Zgodnie z zasadą szybkości postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Artykuł 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W kolejnych przepisach następuje sprecyzowanie wyrażenia "bez zbędnej zwłoki", poprzez wskazanie, że: 1) niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza organ (art. 35 § 2 k.p.a.) 2) nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania – powinny być załatwiane sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 3 k.p.a.), 3) nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania – powinny być załatwiane sprawy szczególnie skomplikowane (również art. 35 § 3 k.p.a.), 4) niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania powinno nastąpić załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym (art. 35 § 3a k.p.a.). Ustawodawca zastrzegł jednocześnie, że do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów (...) zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji, oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Przepis art. 36 § 1 i 2 k.p.a. zobowiązuje organ do zawiadomienia stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyn zwłoki, wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy, pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia. Podkreślenia wymaga, że ten sam obowiązek ciąży na organie administracji również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Z bezczynnością mamy do czynienia wtedy, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że na wniosek C. i H. M. przed organem I instancji toczyło się postępowanie w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych przez M. i S. H. właścicieli działki nr [...] położonej w miejscowości Ł.. W toku wskazanego postępowania została przeprowadzona ekspertyza techniczna dotycząca zmiany stanu wody na działce nr [...] ze szkodą dla działki o nr [...] w miejscowości Ł., obręb [...], gmina Tomaszów Lubelski, z wniosków której wynika, że przyczyną podtapiania działki nr [...] (należącej do skarżących) nie są wody opadowe i roztopowe na powierzchni działki nr [...] (działka Państwa H.), ale ukształtowanie działki nr [...] – przyległej drogi gminnej. W związku z treścią ekspertyzy, skarżący wystosowali do Wójta Gminy z pismem z dnia 3 stycznia 2023 r., w którym wskazali, że zapoznali się z ekspertyzą i zrozumieli, iż ich nieruchomość zalewana jest z winy działki – drogi gminnej. Podnieśli, że prace wskazane w tej ekspertyzie powinny więc zostać wykonane przez gminę i tak w tej sprawie wnosili, gdyż ciągle ponoszą przez to szkodę. Decyzją z dnia 17 stycznia 2024 r. Wójt Gminy umorzył postepowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez M. i S. małż. H. właścicieli działki nr [...] położonej w miejscowości Ł.. Skarżący reprezentowani przez pełnomocnika pismem z dnia 18 września 2023 r. wystąpili do Gminy z wezwaniem do usunięcia nieprawidłowości na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położonej w miejscowości Ł. wraz z wezwaniem do zapłaty. Wstąpili również na drogę cywilną przeciwko Gminie T. L. z pozwem o nakazanie pozwanej przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń własności nieruchomości i odszkodowanie za poniesione szkody. W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do treści art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż zastosowanie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne uzależnione jest od wystąpienia skutku w postaci szkody, zatem pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Ustalenie tego związku wymaga odpowiedniej wiedzy z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, tj. wiedzy specjalistycznej, wykraczającej poza wiedzę pracowników organu. W postępowaniu takim koniecznym jest zatem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Treść tej opinii stanowi bowiem materiał dowodowy pozwalający organowi na poczynienie prawidłowych ustaleń w zakresie istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2983/20, CBOSA). W sprawie dotyczącej zalewania działki skarżących został taki dowód przeprowadzony i z jego treści wynikało, że teren ich działki jest zalewany w związku z ukształtowaniem działki nalężącej do Gminy Tomaszów Lubelski. W związku z treścią powołanej ekspertyzy z grudnia 2022 r. skarżący wystosowali pismo do organu z dnia 3 stycznia 2023 r. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że organ w związku ze wskazanym pismem nie podjął żadnych czynności, co oznacza, że w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego organ pozostawał w bezczynności. Zwrócić należy uwagę, że skarżący wbrew twierdzeniom organu podali w jakim przedmiocie kierują wskazane pismo z dnia 3 stycznia 2023 r. W tym czasie nie byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić należy, że gdy treść wniosku (pisma, podania) nie jest jednoznaczna lub nasuwa wątpliwości organu, powinien on na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać stronę o wyjaśnienie bądź sprecyzowanie złożonego żądania, a więc do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Jednocześnie wobec strony niereprezentowanej w postępowaniu toczącym się przed organem przez profesjonalnego pełnomocnika, organ winien wypełnić obowiązek informacyjny, o którym mowa w art. 9 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 657/17). Sąd wskazuje również, że art. 234 ust.3 ustawy Prawo wodne przewiduje dwa sposoby wszczęcia postępowania tj. na wniosek oraz z urzędu. W związku z powyższym organ, który powziął informację, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie i wypływają one szkodliwie na grunty sąsiednie wszczyna postepowanie z urzędu. Wbrew twierdzeniom organu do wszczęcia postępowania z art. 234 ust.3 ustawy Prawo wodne nie jest wymagany wniosek strony. W sytuacji powzięcia wiedzy o okolicznościach zamiany stanu wody na gruncie i wystąpieniu szkody na gruncie sąsiednim organ jest uprawniony do wszczęcia postępowania z urzędu, bez oczekiwania na wniosek. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że organ wykonawczy gminy jest organem administracji publicznej właściwym do rozpoznania sprawy administracyjnej naruszenia stosunków wodnych w I instancji. Wprawdzie już od lat nie obowiązuje przepis art. 27a k.p.a., którego § 1 stanowił: "Organy gminy podlegają także wyłączeniu od załatwienia sprawy, w której stroną jest gmina", jednakże zaistniała w sprawie sytuacja może budzić wątpliwości co do bezstronności pracowników Gminy załatwiających tę sprawę. Częstą i słuszną praktyką w sprawach, w których naruszenie stosunków wodnych może być związane z pracami budowlanymi wykonywanymi na drodze gminnej jest zwrócenie się do organu wyższego stopnia o wyznaczenie innego organu do rozpoznania sprawy na podstawie art. 25 § 1 k.p.a. (por. np. w sprawie sygn. II SA/Kr 661/23). W tej sytuacji organ winien rozważyć takie wystąpienie również w niniejszej sprawie w celu kompleksowego rozpoznania stanu faktycznego sprawy. Mając powyższe rozważania oraz okoliczności niniejszej sprawy na względzie nie ulega wątpliwości zdaniem Sądu, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżących z dnia 3 stycznia 2023 r. Wniosek powyższy skutkować musiał w myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - zobowiązaniem Wójta Gminy Tomaszów Lubelski do rozpoznania wniosku skarżących w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I sentencji wyroku). Sąd stwierdził jednocześnie - mając na względzie art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a. – że bezczynność Wójta w rozpatrzeniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W kontrolowanej sprawie kwestię woli załatwienia sprawy nie można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Wskazać trzeba, że ustawa nie zakreśla kryteriów przesądzających o takim charakterze bezczynności i przewlekłości. Ocena tej kwestii jest pozostawiona uznaniu sądu, który powinien uwzględnić zróżnicowane okoliczności konkretnych spraw. Zdaniem Sądu, choć istotnie brak było reakcji na wniosek skarżących z dnia 3 stycznia 2023 r. to nie sposób zarzucić organowi bezczynności z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku), albowiem z akt sprawy nie wynikają podstawy by zarzucać organowi zaniechanie celowe, zamierzone i realizowane ze złą wolą. Odnosząc się z kolei do wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej, wskazać należy, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd w przypadku o którym mowa w § 1 może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Treść tego przepisu wskazuje, że to, czy i w jakiej wysokości suma pieniężna będzie przyznana, zależy od uznania Sądu, który ocenia zasadność jej zasądzenia w oparciu o całokształt okoliczności sprawy. Zatem sąd, uwzględniając skargę, może, lecz nie musi, przyznać od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną. Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Zastosowanie środków w postaci zasądzenia sumy pieniężnej lub grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, z którego powinien skorzystać, jeżeli wymagają tego względy związane ze zwalczaniem i zapobieganiem bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez kontrolowany organ administracji publicznej. Są to środki dyscyplinująco-represyjne o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Dlatego orzeczono na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. jak w punkcie III sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając uiszczony wpis od skargi od organu na rzecz skarżących oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym (480 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.) - pkt IV sentencji wyroku.