II OSK 401/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-11-20

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Robert Sawuła, Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a.) poprzez doręczenie postanowienia odmawiającego przedłużenia terminu na usunięcie nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym wraz z decyzją nakazującą rozbiórkę, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że doręczenie postanowienia odmawiającego przedłużenia terminu na usunięcie nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym wraz z decyzją nakazującą rozbiórkę, narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w tym złożenia projektu budowlanego zamiennego lub wniosku o opinię biegłego, pozbawił stronę możliwości obrony i wykazania, że doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem jest możliwe w inny sposób niż przez całkowitą rozbiórkę. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku garażowo-gospodarczego, który został wybudowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku przedłożenia projektu zamiennego, inwestor wielokrotnie zwracał się o przedłużenie terminu. Ostatecznie, po odmowie przedłużenia terminu, wydano decyzję nakazującą rozbiórkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję za prawidłową. Skarga kasacyjna zarzuciła m.in. naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H.M., J. M. i M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 966/21 w sprawie ze skargi H.M., J. M. i M.M. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz H. M., J. M. i M. M. kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 29 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 966/21, oddalił skargę H. M., J. M. i M. M.-P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zaskarżoną decyzją Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeks postepowania administracyjnego - dalej "k.p.a." oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej: P.b.), w wyniku rozpatrzenia odwołania J. M. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim (PINB) z 12 stycznia 2021 r. nr [...] nakazującą odwołującemu rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego znajdującego się na działce nr ew. [...], obręb [...] położonej w [...]. W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem MWINB stwierdził, że PINB wszczął 9 kwietnia 2019 r. na wniosek M. M.-P. i J. M. postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku garażowo-gospodarczego znajdującego się na działce nr ew. [...], obręb [...] położonej w miejscowości [...]. Roboty budowlane przy budowie powyższego obiektu budowlanego były prowadzone na podstawie decyzji Naczelnika Miasta [...] z 5 maja 1988 r. nr [...], która upoważniała do budowy budynku gospodarczego, posiadającego według projektu zagospodarowania działki kształt litery "L" o długości ramion: 8,50 i 8,00 m. Budynek powinien znajdować się w południowo-wschodnim narożu działki przy jej granicach oraz powinien zostać połączony pergolą z budynkiem mieszkalnym. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych 16 maja 2019 r. organ ustalił, że na działce, w jej południowo-wschodniej części znajduje się parterowy, niepodpiwniczony budynek garażowo-gospodarczy konstrukcji murowanej, w kształcie litery "L" o długości ramion 8,16 m i 10,10 m. Wewnątrz budynku wydzielono pomieszczenia: garaż, wiatrołap, pomieszczenie gospodarcze, łazienka, komunikacja. Wysokość pomieszczeń części gospodarczej w świetle wynosi 2,83 m, zaś wysokość budynku - 4,48 m. Ściana południowa i wschodnia budynku nie posiada otworów okiennych i drzwiowych, a budynek usytuowany jest w odległości ok. 31,20 m od ogrodzenia od strony północnej i w odległości zmiennej od 1,77 do 6,37 m od budynku mieszkalnego znajdującego się na działce. Przy granicy działki nie stwierdzono istnienia ściany oddzielenia przeciwpożarowego wysuniętej poza lico ściany zewnętrznej. W toku prowadzonego postępowania PINB w oparciu o stwierdzenie, że doszło w sprawie do wybudowania na działce nr ew. [...] budynku z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego polegającymi na zmianie zakresu projektu zagospodarowania działki powstałej przez zmianę zewnętrznych wymiarów budynku oraz charakterystycznych jego parametrów postanowieniem z 26 czerwca 2019 r. nr [...] wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie ww. budynku, a następnie ostateczną decyzją z 26 czerwca 2019 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. nałożył na J. M. jako inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku garażowo-gospodarczego. W dniu 15 października 2019 r. wpłynęły cztery egzemplarze projektu budowlanego zamiennego sporządzonego w części architektoniczno-konstrukcyjnej. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym PINB postanowieniem z 30 października 2019 r. nr [...] wezwał inwestora do ich usunięcia w terminie do 31 grudnia 2019 r. W dniu 28 lutego 2020 r. PINB zostały ponownie przedłożone cztery egzemplarze projektu budowlanego zamiennego. Po ponownym zweryfikowaniu przedłożonego projektu budowlanego zamiennego organ nadzoru budowlanego postanowieniem z 2 kwietnia 2020 r. nr [...] wezwał inwestora do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym budynku garażowo-gospodarczego polegających na nieuwzględnieniu warunków wynikających z decyzji z 26 czerwca 2019 r. Powyższy obowiązek powinien zostać wykonany w terminie dwóch miesięcy od dnia wznowienia bezpośredniej obsługi interesantów przez PINB tj. do 8 sierpnia 2020 r. W wyniku rozpatrzenia wniosku inwestora z 4 sierpnia 2020 r. PINB postanowieniem z 6 sierpnia 2020 r. nr [...] wydłużył wyznaczony wcześniej termin do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym do końca listopada 2020 r. Dnia 30 listopada 2020 r. oraz 2 grudnia 2020 r. do PINB wpłynęły pisma inwestora z 18 listopada 2020 r. i z 27 listopada 2020 r., uzupełnione pismem z 14 grudnia 2020 r., w których nadawca zwrócił się ponownie z wnioskiem o zmianę postanowienia PINB z 2 kwietnia 2020 r. nr [...] poprzez wydłużenie terminu usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym do końca kwietnia 2021 r. Powyższe podyktowane było, jak wyjaśnił inwestor, uchwaleniem i zatwierdzeniem nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu przedmiotowej działki, którego należy się spodziewać w grudniu 2020 r. bądź w styczniu 2021 r. Postanowieniem z 8 stycznia 2021 r. nr [...]PINB odmówił zmiany własnego postanowienia nr [...], zmienionego postanowieniem nr [...] w zakresie wydłużenia terminu wykonania obowiązku z niego wynikającego, a następnie decyzją z 12 stycznia 2021 r. nakazał J. M. na podstawie art. 51 ust. 5 P.b. rozbiórkę w całości budynku garażowo-gospodarczego znajdującego się na działce nr ew. [...], obręb [...] w [...]. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie, PINB wskazał, że prowadzone w sprawie postępowanie naprawcze ma na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, co nakazywało organowi względem samowoli budowlanej uwzględnić postanowienia obowiązującego planu miejscowego. W dacie orzekania charakter obowiązujący ma uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr [...] poz. [...]). Jej zmiana lub uchylenie może odnieść skutek dopiero od momentu wejścia w życie uchwały. Inwestor do dnia wydania decyzji nie wywiązał się z obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budynku wynikającego z art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Przepis ten stanowi, że w przypadku niewykonania w terminie obowiązku właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. PINB zauważył, że zaniechanie dalszych robót w rozpoznawanym przypadku nie ma zastosowania, gdyż decyzję o nakazie zaniechania prowadzenia dalszych robót budowlanych wydaje się w przypadku braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, jeżeli te roboty w żaden sposób nie powodują zagrożenia i są zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi. Organ nie ma możliwości dokonania takiej oceny stanu technicznego budynku z uwagi na fakt, że inwestor nie przedłożył stosownych dokumentów. Ponadto zaniechanie robót usankcjonowałoby dokonane odstępstwa o charakterze istotnym. W niniejszej sprawie zmianie uległ zakres projektu zagospodarowania działki powstały przez zmianę zewnętrznych wymiarów budynku oraz charakterystyczne parametry budynku tj. szerokość oraz długość, które przekraczają 2%, kubatura, jak też powierzchnia zabudowy. Przywrócenie stanu poprzedniego, tj. zgodnego z warunkami pozwolenia na budowę i projektem budowlanym polegałoby na częściowej rozbiórce i przebudowie budynku, co w ocenie organu nadzoru budowlanego wiązałoby się z naruszeniem bezpieczeństwa konstrukcji przedmiotowego obiektu budowlanego. PINB stwierdził ponadto, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, i w takiej sytuacji organ, który wcześniej wydał pozwolenie na budowę, uchyla je w oparciu o art. 36a ust. 2 P.b. W okolicznościach niniejszej sprawy skutkuje to tym, że nie można doprowadzić robót budowlanych do zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym, skoro projekt ten utracił walor urzędowo zatwierdzonego dokumentu. Skoro inwestor nie chce skorzystać z legalizacji wykonanych robót budowlanych, tj. nie przedkłada projektu budowlanego zamiennego sporządzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami, organ nadzoru budowlanego zobligowany byłdo podjęcia działań w świetle posiadanych przez niego kompetencji. Utrzymując w mocy ww. decyzję PINB z 12 stycznia 2021 r. MWINB stwierdził, że kontrolowana decyzja jest prawidłowa. Zdaniem organu odwoławczego, nie powinno budzić wątpliwości wdrożenie i prowadzenie przez PINB postępowania administracyjnego w trybie art. 51 P.b. Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje bowiem, że inwestor roboty budowlane przy budowie budynku garażowo-gospodarczego prowadził na podstawie decyzji Naczelnika Miasta [...] Nr [...], przy czym, porównując stan faktyczny stwierdzony podczas czynności kontrolnych z warunkami wynikającymi z ww. decyzji, stwierdzić należało, iż inwestor przy budowie spornego budynku dokonał istotnych zmian w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. a i b P.b., tj. charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: długości (z projektowanej 8,00 m na 10,10 m, co przekracza 2% założeń projektowych) oraz powierzchni zabudowy (z projektowanych 68 m² na 82,41 m², co przekracza 5% założeń projektowych). Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego obligowało organ nadzoru budowlanego do wstrzymania prowadzonych robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, co miało miejsce w sprawie w drodze wydania przez PINB postanowienia nr [...]oraz decyzji Nr [...]. MWINB zauważył, że jakkolwiek z akt sprawy wynika, iż odwołujący zgodnie z dyspozycją decyzji nr [...] przedstawił PINB projekt budowlany zamienny budynku, to organ I instancji postanowieniem nr [...]wezwał inwestora do usunięcia stwierdzonych w nim nieprawidłowości. W tym celu skarżący wypożyczył cztery egzemplarze projektu budowlanego zamiennego w celu jego poprawy, nie zwracając ich jednakże z powrotem. Dokumentacja ta nie została również załączona do odwołania. W związku z powyższym zaistniała w sprawie przesłanka określona w art. 51 ust. 5 P.b. W przedmiotowej sprawie, jak stwierdził organ odwoławczy, PINB słusznie nakazał dokonanie całkowitej rozbiórki budynku objętego prowadzonym postępowaniem. Zobowiązany nie przedłożył dokumentacji zamiennej. Wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych usankcjonowałoby dokonane odstępstwa, pozostawiając stan niezgodny z prawem. Doprowadzenie do stanu poprzedniego tj. zgodnego z warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu (co wiązałoby się z częściową rozbiórką obiektu tak, aby pozostała "legalna" bryła budynku) na budowę jest niemożliwe z uwagi na dokonaną zmianę charakterystycznych parametrów obiektu. PINB prawidłowo również stwierdził, że częściowa rozbiórka budynku wiązałaby się z naruszeniem bezpieczeństwa konstrukcji obiektu budowlanego. Organ nadzoru budowlanego jako organ wyspecjalizowany posiada uprawnienia do dokonywania oceny w ww. zakresie. Odwołujący nie przedłożył ani projektu budowlanego zamiennego, ani żadnego wiarygodnego dowodu, który zaprzeczałby ustaleniom PINB co do braku możliwości częściowej rozbiórki obiektu. MWINB wskazał, że argumenty przedstawione w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle P.b. nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Na wniosek odwołującego PINB dwukrotnie przedłużał termin na usunięcie nieprawidłowości projektu budowlanego zamiennego. Zdarzenie przyszłe i niepewne, jakim ma być uchwalenie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji. Podstawą decyzji administracyjnych jest bowiem stan prawny i faktyczny obowiązujący na dzień orzekania. Skargą J. M., H. M. i M. M.-P. zaskarżyli powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 3 P.b.; art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 2 i ust. 5a pkt 1 P.b.; art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 2 i ust. 5a pkt 1 P.b.; art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 5 P.b.; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.; art. 10 § 1 k.p.a.; art. 36a ust. 5 pkt 2 i ust. 5a pkt 1 P.b.; art. 51 ust. 5 P.b. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku oddalającego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę stwierdził, że decyzja MWINB nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie albo też stwierdzenie jej nieważności. Sąd podniósł, że skarżący podjęli próbę podważenia prawidłowości ww. decyzji wskazując, po pierwsze, na to, że w toku postępowania legalizacyjnego zaistnienie przesłanki istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę nie zostało przez organy należycie wykazane, a po drugie, że kryterium prawne rozgraniczające odstępstwo istotne od odstępstwa nieistotnego, niewymagającego wdrażania procedury naprawczej, nie mogło być przez organ odnoszone do treści art. 36a ust. 5 i 5a P.b., jako że przepis ten nie obowiązywał w okresie, gdy były realizowane prace budowlane przy spornym budynku garażowo-gospodarczym skutkujące odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zdaniem Sądu te kwestie wiążąco przesądziła ostateczna decyzja PINB z 26 czerwca 2019 r. nr [...], której z uwagi na odstąpienie przez strony postępowania od jej zaskarżenia w toku instancji i uczynienia rozstrzygnięcia podjętego przez MWINB przedmiotem kontroli sądowej, przysługuje domniemanie prawidłowości. Powyższe wyłącza możliwość postrzegania przesłanek stanowiących podstawę skonkretyzowanego nią obowiązku jako spornych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że podlegający zastosowaniu w sprawie art. 51 ust. 5 P.b. łączy orzeczenie o nakazie rozbiórki ze stwierdzeniem "niewykonania w terminie" obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Spełnienie powyższego warunku w kontrolowanym postępowaniu bez wątpienia miało w ocenie Sądu miejsce i zostało przez MWINB wykazane w prawidłowy sposób, albowiem niesporne pozostaje, że skarżący jako podmiot zobowiązany do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego z tego obowiązku nie wywiązał się, uchybiając wyznaczonemu mu w tym zakresie przez organ nadzoru budowlanego terminowi. Sąd podkreślił, że niesporne w sprawie pozostaje, że pierwotny termin, jaki wynikał z decyzji PINB z 26 czerwca 2019 r. (31 grudnia 2019 r.), został przez skarżącego formalnie zachowany, albowiem przed jego upływem wraz z pismem z 15 października 2019 r. skarżący przedłożył dokumentację projektową, a przed wyznaczonym mu na mocy zasadnie wydanego postanowienia z 30 października 2019 r. terminem uzupełnienia braków przedstawionego projektu budowlanego zamiennego budynku garażowo-gospodarczego wystąpił o przedłużenie terminu do końca lutego 2020 r. (pismo z 30 grudnia 2019 r.), co zaaprobował PINB (postanowienie z 14 stycznia 2020 r.). Termin na ponowne poprawienie powtórnie wadliwie złożonej w lutym 2021 r. dokumentacji projektowej, co wynika z akt sprawy, został skarżącemu następnie przedłużony do 8 sierpnia 2020 r. (pismo z 2 kwietnia 2020 r.), również PINB zgodził się na uwzględnienie kolejnego wniosku skarżącego z 4 sierpnia 2020 r., w którym ostateczny termin dokonania czynności wezwanej został określony na 30 listopada 2020 r. (postanowienie z 6 sierpnia 2020 r.). Kolejny wniosek skarżącego z 18 listopada 2020 r., ponowiony pismem z 27 listopada 2020 r., PINB załatwił już odmownie i w tym rozstrzygnięciu (postanowienie z 8 stycznia 2021 r.), zdaniem Sądu, nie można doszukać się wadliwości. Sąd podniósł, że uwzględnienie w toku postępowania naprawczego (legalizacyjnego) interesu indywidualnego inwestora jest obowiązkiem prawnym organu prowadzącego to postępowania, albowiem wynika z wymogu podejmowania czynności procesowych o treści zgodnej z kodeksową zasadą ogólną zawartą w art. 7 k.p.a., niemniej załatwienie sprawy w sposób oczekiwany przez jej stronę ograniczony jest równocześnie obowiązującymi przepisami, które zasadniczo nie upoważniają organu do odroczenia rozpatrzenia sprawy, jeżeli istnieje (toczy się) postępowanie administracyjne, które nie zostało zawieszone. Zaakcentowane w skardze zapatrywanie, że celem postępowania administracyjnego nie jest załatwienie sprawy szybko, lecz załatwienie jej poprawnie, nie stoi w sprzeczności z powyższym wnioskiem. Jakkolwiek skarżący uznaje, że potrzebę kolejnego przedłużenia terminu w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzja "należycie wykazał", to zapatrywanie to w ocenie Sądu obarczone jest błędem. Strona nie może bowiem w sposób skuteczny wnioskami opóźniającymi zakończenie postępowania dowodowego doprowadzić postępowania administracyjnego do zastoju z uwagi na wolę poddania swojej sytuacji prawnej, która ma być w tym postępowaniu konkretyzowana, regulacjami prawnymi mającymi obowiązywać w przyszłości, a tego rodzaju powód, jak wynika z kolejnych wniosków skarżącego, w których występował on z prośbą do PINB o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków przedstawionego projektu budowlanego zamiennego, stanowił jedyną przyczynę żądania jego wydłużenia. W ocenie Sądu fakt uwzględnienia wcześniejszych wniosków pozbawiony był doniosłości prawnej, przez co nie stanowił rodzaju ekspektatywy wyrażającej się w usprawiedliwionym oczekiwaniu przez skarżącego, że każdy jego kolejny wniosek odwołujący się do tej samej okoliczności powinien zostać rozpatrzony w ten sam sposób, a zatem prowadzić do przedłużania terminu wykonania obowiązku w ślad za kolejnymi odroczeniami zakończenia przez Radę Miasta [...] procedury planistycznej. Takie zachowanie organu, wbrew odmiennemu twierdzeniu strony skarżącej, nie godzi ani w zasadę pogłębiania zaufania do organu państwa, ani w zasadę pewności prawa (art. 8 § 2 k.p.a.) Sąd podkreślił, że przeszkodą procesową do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie naprawcze nie jest okoliczność wszczęcia procedury planistycznej i prowadzenia przez organ gminy postępowania w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niezależnie od tego, na jakim etapie procedura ta znajduje się. Organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym (legalizacyjnym) powinien ustalić planistyczne przeznaczenie terenu według przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dniu rozstrzygania sprawy, a więc powinien uwzględnić obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżący był w tych warunkach zobowiązany do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w którym ich kwalifikacja z punktu widzenia zgodności z prawem zostałaby poddana ocenie opartej o postanowienia uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta [...]. Zdaniem Sądu, wbrew odmiennym oczekiwaniom skarżącego, zdarzenie prawne w postaci podjęcia przez Radę Miasta [...] uchwały w sprawie przystąpienia do zmiany wskazanej uchwały w odniesieniu do terenu, na którym znajduje się działka nr ew. [...], obręb [...] nie stanowiło tym samym kwestii uniemożliwiającej rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w postępowaniu naprawczym. W ocenie Sądu ciężar ryzyka rozpatrzenia przez PINB w sposób odmowny ostatniego wniosku, w którym sformułowana została prośba o "zawieszenie terminu do odwołania", spoczywał na skarżącym, wobec czego organ I instancji przy określaniu kierunku rozstrzygnięcia sprawy w decyzji z 12 stycznia 2021 r. mógł oprzeć się na swoim postanowieniu z 8 stycznia 2021 r. i fakt zapoznania się z nim przez skarżącego wraz ze wskazaną decyzją nie stał temu na przeszkodzie. Taki sposób procedowania przez PINB, w ocenie Sądu, nie stwarza podstaw, by doszukać się w działaniu organu naruszenia procesowych praw skarżącego, a tym bardziej praw pozostałych stron, które z powołaniem się na swój interes prawny wywodzony z prawa współwłasności nieruchomości, wniosły skargę. Powołanie się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. jest w ocenie Sądu nieuprawnione, uwzględniając, po pierwsze to, że podmiotem zobowiązanym do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego był jedynie skarżący jako inwestor, a więc pozostali skarżący (H. M. i M. M.-P.) skutku niezapewnienia prawa do czynnego udziału w postępowaniu nie mogli wiązać z zamiarem złożenia istotnych dla wyniku sprawy wniosków dowodowych oraz, jak to określa skarga, nie różnicując poszczególnych skarżących oraz przysługujących im praw i obowiązków, przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dla spornego budynku. Stanowisko, jakie względem spornego obowiązku wyraża skarżący, nie mogło zaś zdaniem Sądu nasuwać wątpliwości nie tylko w toku postępowania prowadzonego przed organem I instancji, gdyż również w toku postępowania odwoławczego było ono jednoznaczne. W ocenie Sądu nie można pominąć tego, że w złożonym odwołaniu skarżący nie zadeklarował woli przedstawienia dokumentacji projektowej uwzględniającej postanowienia uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], z czym korespondowałoby podjęcie realnych działań prowadzących do realizacji tego zobowiązania. Skarżący odniósł swoje żądanie do umożliwienia mu "złożenia projektu budowlanego zamiennego budynku garażowo-gospodarczego znajdującego się na działce nr [...] obręb [...] położonej w [...], zgodnie z nowym, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który ma być uchwalony przez Radę Miasta [...]" (s. 2 odwołania), co zaskarżonemu rozstrzygnięciu MWINB, jeżeli żądanie strony nie mogło zostać w oczywisty sposób uwzględnione, nie pozwala – wbrew twierdzeniom skargi - przypisać charakteru aktu, którym organ dał wyraz swojemu formalistycznemu podejściu do skarżącego i jego wniosków, niezasadnie utrzymując środek "najdalej idący i najbardziej dotkliwy" dla niego. Nie da się w ocenie Sądu takiego wniosku przyjąć tym bardziej, że w skardze strona skarżąca jak najbardziej zasadnie zauważyła, iż niedochowanie terminu nie doprowadza do wygaśnięcia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. MWINB musiał w sprawie mieć na uwadze, po pierwsze, to, że wyznaczony skarżącemu przez PINB termin procesowy zakończył swój bieg, po drugie, że wystąpienie tego skutku procesowego zostało skarżącemu właściwie zakomunikowane i w toku postępowania naprawczego, w którym brał on udział, został on zapoznany z konsekwencjami prawnymi jego zaistnienia i, po trzecie, że działanie skarżącego było w sposób zdecydowany i wymowny "zorientowane" na zamiar niewykonania obowiązku we właściwej postaci, a nie obiektywną niemożność jego zrealizowania, a przy tym zachowaniu temu nie można było nadać charakteru uzasadnionego. Za niewadliwą z punktu powołanych w skardze przepisów (art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 5 P.b.), zdaniem Sądu, uznać trzeba ocenę MWINB, że środkiem, którym organy nadzoru budowlanego powinny były się w sprawie posłużyć, jest nakaz dokonania całkowitej rozbiórki budynku garażowo-gospodarczego. Ta forma nakazu jest zgodna z ustaleniami, których elementami jest stwierdzenie, że zarówno nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych, jak i doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego nie odpowiadają przedmiotowi postępowania, stwierdzonej wadliwości działania inwestora, jak i warunkom prawnym umożliwiającym legalizację obiektu. Organ zasadnie odwołał się do konieczności rozbiórki spornego obiektu, nie ograniczając jej do części budynku, albowiem działanie skarżącego i związany z nim zakres samowolnego odstępstwa od warunków wynikających z decyzji z 5 maja 1988 r. nr [...] nie pozwalał wyróżnić w budynku tej części obiektu, która została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę i ze względu na jej samodzielność prawno-techniczną odstąpić od objęcia jej postępowaniem. Kluczowa dla przyjęcia takiej formy rozstrzygnięcia, niezależnie od artykułowanej potrzeby uwzględnienia uwarunkowań technicznych i bezpieczeństwa konstrukcji obiektu, była okoliczność polegająca na uchyleniu przez Starostę Mińskiego decyzją z 30 grudnia 2019 r. znak [...] na podstawie art. 36a ust. 2 P.b. decyzji Naczelnika Miasta [...] z 5 maja 1988 r. Rozstrzygnięcie to doprowadziło do wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę i towarzyszącej jej dokumentacji projektowej, sprawiając, że po wydaniu decyzji PINB z 26 czerwca 2019 r. nr [...] jedynym instrumentem legalizacji istniejącego obiektu budowlanego jako całości jest decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 4 P.b. Nieprzedłożenie projektu budowlanego zamiennego pozbawiło organ nadzoru budowlanego podstawy do oceny wykonanych przez skarżącego robót budowlanych przy budowie budynku garażowo-gospodarczego w powstałym, aktualnym jego kształcie. Forma nadana rozstrzygnięciu musiała się odnosić w tych warunkach do nakazania w całości jego rozbiórki z uwagi na postać prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie jego legalizacji, której podlegały nie tylko istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, ale całość inwestycji budowlanej. Zdaniem Sądu, zaniechanie skarżącego organy miały wszelkie powody powiązać z niemożnością doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Konkludując Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja MWINB odpowiada prawu. W kontrolowanej sprawie organ dokonał bowiem wystarczających dla rozstrzygnięcia ustaleń stanu faktycznego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz w sposób prawidłowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), kierując się wymaganiami art. 35 ust. 1 i 3, art. 36a ust. 2 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4-5 P.b. Organy obu instancji, w ocenie Sądu, działały w sprawie na podstawie prawa i w działaniach tych brak było elementów uzasadniających przypisanie organom uchybienia wskazanym przez stronę skarżącą kodeksowym zasadom ogólnym. Uzasadnienie decyzji pozostaje zwięzłe, niemniej wyjaśnia w wystarczający sposób podstawę prawną decyzji i powody nałożenia na skarżącego obowiązku dokonania rozbiórki budynku (art. 107 § 3 k.p.a.). z tych przyczyn Sąd oddalił skargę. Skargą kasacyjną H. M., J. M. i M. M.-P. zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: 1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja organu II instancji utrzymująca w całości w mocy decyzję PINB nakazującą rozbiórkę była wadliwa z powodu nierzetelnego rozpoznania przez organ I instancji wniosku inwestora - J. M. zawartego w pismach z dnia 18 i 27 listopada 2020 r. i uzupełnionego pismem z dnia 14 grudnia 2020 r. o przedłużenie terminu do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dla budynku garażowo-gospodarczego znajdującego się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb [...] położonej w miejscowości [...], i oddalenia tego wniosku, pomimo że inwestor należycie wykazał potrzebę przedłużenia terminu zaś organ I instancji w tej samej sprawie, w identycznym stanie faktycznym uwzględnił wcześniejszy wniosek inwestora o przedłużenie terminu do dokonania tej czynności; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), art. 151 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłową kontrolę decyzji organu II instancji polegającą na błędnym przyjęciu, że uniemożliwienie skarżącym kasacyjnie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań a także niedostrzeżenie, że organ I instancji przed wydaniem decyzji nakazującej całkowitą rozbiórkę spornego budynku w tożsamy sposób dopuścił się naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. względem skarżącego kasacyjnie, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm.) poprzez nieprawidłową kontrolę decyzji organu II instancji i błędne przyjęcie, że organ ten w sposób właściwy ocenił, iż doprowadzenie spornego budynku do stanu zgodnego z prawem jest możliwe wyłącznie poprzez jego całkowitą rozbiórkę oraz niedostrzeżenie, że organ ten oparł swój pogląd jedynie na zdawkowym stwierdzeniu zawartym w decyzji organu I instancji, który również nie przeprowadził na tę okoliczność żadnego postępowania dowodowego i nie wyjaśnił tej kwestii w sposób rzetelny i wyczerpujący; d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi, podczas gdy organ II instancji wadliwe zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 12 stycznia 2021 r. nakazującą całkowitą rozbiórkę spornego budynku, w sytuacji gdy decyzja ta powinna być uchylona w całości i przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.; 2. prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do nakazania inwestorowi - J. M. całkowitej rozbiórki spornego budynku. Wobec powyższych zarzutów w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżących kasacyjnie solidarnego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według spisu przedłożonego przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku lub według norm przepisanych, w przypadku braku przedłożenia spisu. W piśmie procesowym z dnia 13 listopada 2024 r. skarżący przedstawili dodatkowe wyjaśnienia w sprawie, informując jednocześnie o uchwaleniu dnia 2 września 2021 r. nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy [...] nr [...]), który powoduje, że przedmiotowa inwestycja pozostaje w zgodności z prawem miejscowym. Do pisma załączono oświadczenie skarżącego J. M. z dnia 8 listopada 2022r., opinię budowlaną z dnia 8 lipca 2022 r. o istnieniu technicznych możliwości przywrócenia budynku gospodarczo – garażowego na terenie działki nr [...] z obr. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem oraz zaświadczenie Burmistrza Miasta [...] z 16 marca 2022 r. znak [...]o zgodności spornej inwestycji z ustaleniami uchwalonego dnia 2 września 2021 r. nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący J. M. poparł wniesioną skargę kasacyjną i oświadczył, że postanowienie o odmowie przedłużenia terminu do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym otrzymał łącznie z decyzją o nakazie rozbiórki oraz że aktualnie obowiązujący plan miejscowy pozwala na legalizację spornego obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Przede wszystkim zasadny okazał się bowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c (wadliwie w skardze kasacyjnej przywołana jako lit. b) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez nieprawidłową kontrolę decyzji organu w zakresie zapewnienia skarżącym czynnego udziału w postępowaniu, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zabranych dowodów przed wydaniem decyzji nakazującej nakaz rozbiórki. Stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z punktu widzenia organu najważniejsze jest więc skuteczne informowanie stron o planowanych czynnościach, przeprowadzanych dowodach czy terminach załatwienia sprawy. Wynikający z powyższego przepisu obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę wydawania decyzji. Organ administracji może odstąpić od omawianej zasady tylko wówczas, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2), a przyczyny odstąpienia od tej zasady organ powinien utrwalić w formie adnotacji w aktach sprawy (art. 10 § 3). Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie do zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia; organ ma także obowiązek wstrzymać się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, publ. LEX/el. 2024). Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, treść art. 10 § 1 k.p.a. nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, że brak zawiadomienia przez organ o możliwości zapoznania się z zebranymi materiałami i dowodami jest wystarczającą podstawą do uchylenia wydanej w sprawie decyzji przez sąd administracyjny. Zgodnie bowiem z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla je w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania w takim stopniu, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (tak NSA w wyroku z dnia 20 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 1311/09). Dopiero zatem wykazanie przez "pominiętą" stronę, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, iż doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. uzasadniającego zastosowanie przez sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (por. wyroki NSA sygn. II OSK 1022/17, II OSK 831/05, I OSK 2646/14). Także w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Dlatego naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu nie zawsze będzie prowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia (P. Daniel, J. Wilczyński, Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, jako przesłanka uchylenia aktu przez sąd administracyjny, Administracja: teoria, dydaktyka, praktyka, 2014, nr 3 (36), s. 5-23). Przenosząc powyższe na okoliczności stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, należy zwrócić uwagę, że przed wydaniem przez PINB w dniu 12 stycznia 2021 r. nakazu rozbiórki skarżący wystąpili z kolejnym wnioskiem o zmianę postanowienia PINB z 2 kwietnia 2020 r. nr [...] wzywającego ich do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym spornego budynku garażowo-gospodarczego poprzez wydłużenie terminu do ich usunięcia do końca kwietnia 2021 r. PINB rozpoznał powyższy wniosek tym razem odmownie postanowieniem z dnia 8 stycznia 2021 r. jednak nie doręczył go skarżącym przed wydaniem spornego nakazu rozbiórki. Ponadto po wydaniu ww. postanowienia odmownego a przed wydaniem nakazu rozbiórki, pomimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a., nie powiadomił skarżących o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Co więcej - z akt sprawy wynika, że postanowienie z dnia 8 stycznia 2021 r. doręczono skarżącym dopiero wraz z decyzją z 12 stycznia 2021 r. nakazującą rozbiórkę przedmiotowego budynku garażowo-gospodarczego w jednej przesyłce. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność ta, w realiach przedmiotowej sprawy, mogła mieć istotny wpływ na jej wynik. Jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, przesłanie skarżącym w jednej kopercie ww. rozstrzygnięć pozbawiło ich możliwości podjęcia obrony w postępowaniu prowadzonym w I instancji, w tym przede wszystkim możliwości złożenia projektu budowlanego zamiennego dla spornego budynku, czy też złożenia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego celem udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy doprowadzenie spornego budynku do stanu zgodnego z prawem możliwe jest w inny sposób niż przez całkowitą jego rozbiórkę. Uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny - patrz wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2023 r. II OSK 2157/20. Skarżący bezspornie wykazali zatem, że opisane powyżej naruszenie przez organ art. 10 § 1 k.p.a. pozbawiło ich możliwości dokonania i wnioskowania o przeprowadzenie konkretnych czynności dowodowych, w tym w szczególności wykazania się odpowiednim dowodem, że doprowadzenie spornego budynku do stanu zgodnego z prawem możliwe jest w inny sposób niż przez całkowitą jego rozbiórkę. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym naruszono zatem wynikający z ww. przepisu obowiązek organu i to w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji, czego jednak wadliwie nie uczynił Sąd pierwszej instancji. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, że doręczenie skarżącym oczekującym na wynik rozpoznania ich wniosku o wydłużenie terminu usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym, odmownego postanowienia w tym przedmiocie już po wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki, świadczy o naruszeniu przez organ I instancji unormowanej w art. 8 § 1 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący mieli prawo oczekiwać, że ich wniosek zostanie rozpatrzony oraz, że o wyniku rozpatrzenia tego wniosku zostaną poinformowani przez merytorycznym zakończeniem sprawy. W związku natomiast z faktem, iż prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej, za zasadne w opisanych powyżej okolicznościach uznać należało także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów regulujących proces dochodzenia w postępowaniu administracyjnym do prawdy obiektywnej, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., oczywiście w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. z uwagi na niezauważenie tego naruszenia zarówno przez organ II instancji jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., z uwagi na naruszenie przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 w zw. z art. 206 p.p.s.a. zasądzono od organu na rzecz skarżących solidarnie koszty postępowania sądowego. Przypomnieć należy, iż art. 206 p.p.s.a. stanowi, że sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części. Skoro art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem również miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Sąd stosuje ten przepis z urzędu, a określając wysokość wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy, jak i nakład pracy pełnomocnika, przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. Z uwzględnieniem powyższych okoliczności rozstrzygnięto o kosztach postępowania w tej sprawie. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło