II OZ 419/24

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2024-08-28

Skład orzekający: Leszek Kiermaszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, oparty na ogólnikowych twierdzeniach o możliwości wystąpienia zmian geologicznych, degradacji terenu i spadku wartości nieruchomości, spełnia wymogi uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Zażalenie nie jest zasadne, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Twierdzenia o degradacji terenu, zmianach geologicznych i spadku wartości nieruchomości były ogólnikowe i niepoparte dowodami, co uniemożliwiło sądowi stwierdzenie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uchwalenie nowego planu miejscowego po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowiło okoliczności uzasadniającej uchylenie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania.
Stan faktyczny
Skarżąca M.M. wniosła skargę na decyzję Wojewody Śląskiego o pozwoleniu na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych. W ramach skargi wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że grozi to wyrządzeniem znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, w tym degradacją terenu i spadkiem wartości jej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając argumenty skarżącej za ogólnikowe i niepoparte dowodami. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 146/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg Gminy J. i M.M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 7 lutego 2024 r. nr IFXIV.7840.2.16.2022 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. M.M. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 7 lutego 2024 r. nr IFXIV.7840.2.16.2022 o udzieleniu R. spółka z o. o. z siedzibą w G. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym i infrastrukturą na działce nr [...] w J. Wśród wniosków skargi znalazł się m. in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."). Skarżąca wskazała w nim, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto w piśmie z 25 lutego 2024 r. podniosła, że nieruchomość, na której będzie realizowana inwestycja graniczy wyłącznie z zabudową określaną jako "A2MN", stanowiącą zabudowę mieszkaniową jednorodzinną o niskiej intensywności zabudowy. Zaznaczyła, że w 2014 r. dokonano niezgodnego z planem przekształcenia tylko i wyłącznie tej działki pod zabudowę wielorodzinną, działając tym samym na szkodę społeczności. Jej zdaniem podjęcie prac budowlanych w obrębie ww. działki z uwagi na charakter planowanej inwestycji bezpowrotnie doprowadzi do degradacji terenu poprzez zmiany geologiczne. Skarżąca podniosła również, że realizowana inwestycja doprowadzi do znacznej utraty wartości jej nieruchomości. Uczestnik postępowania R. spółka z o. o. z siedzibą w G. wniosła o oddalenie wniosku. Postanowieniem z dnia 18 marca 2024 r. Sąd połączył niniejszą sprawę, prowadzoną pod sygnaturą akt II SA/Gl 152/24, ze sprawą ze skargi Gminy J. na tę samą decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 7 lutego 2024 r. o pozwoleniu na budowę, sygn. akt II SA/Gl 146/24 celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 146/24 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził, że strona składająca wniosek winna uprawdopodobnić istnienie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu skarżąca nie dopełniła tych wymogów, a argumenty zawarte w uzasadnieniu wniosku były ogólnikowe i nie zostały poparte żadnym dowodem. Sąd wskazał, że o zasadności wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę nie przesądza jedynie teoretyczna i hipotetyczna możliwość wystąpienia zmian geologicznych związanych z budową budynków wielorodzinnych, a w konsekwencji możliwa szkoda na nieruchomości skarżącej czy spadek jej wartości. W konsekwencji wniosek o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody w znacznych rozmiarach i trudnych do odwrócenia skutków. Według skarżącej Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonego wypisu z nowego planu miejscowego właściwego dla terenu inwestycji, zmienionego z dniem 1 kwietnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu ma na celu udzielenie ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Uprawdopodobnienie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Dla wnioskującego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oznacza to obowiązek przywołania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje w stosunku do niego lub innych osób niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody i to znacznej lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie wyłączając dołączenia dowodu potwierdzającego zgłoszone żądanie. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy, w jego interesie leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi (tak postanowienie NSA z 12 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 144/21, LEX nr 3161195). Skarżąca wskazywanych okoliczności nie uprawdopodobniła, dlatego zachodziły podstawy do oddalenia jej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia, podobnie jak we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca podała, że niebezpieczeństwo wyrządzenia jej szkody polega na tym, że wykonanie decyzji będzie prowadziło do degradacji terenu przez zmiany geologiczne przez utworzenie nasypu, zniszczenie drenaży na terenie sąsiednich działek oraz pól przez przerwanie ich ciągu, co spowoduje podtapianie i uniemożliwi dotychczasowe korzystanie z nieruchomości. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie odnosiło się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że niewstrzymanie wykonania decyzji może doprowadzić do powstania niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżąca nie przedstawiła w tym zakresie rzeczowej argumentacji, nie przedłożyła żadnego dowodu mogącego świadczyć o tym, że wykonywanie robót budowlanych przez inwestora doprowadzi do opisywanych we wniosku i także w zażaleniu skutków. Okolicznością uzasadniającą uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji, a w konsekwencji wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest także fakt podjęcia przez Radę Gminy J. uchwały w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren inwestycji (uchwała nr [...] z dnia [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. w zakresie jednostki A2MW, Dz. Urz. Woj. Śląskiego z [...] r. poz. [...]). Skarżąca nie uzasadniła, w jaki sposób uchwalenie planu miejscowego miałoby wpływać na zasadność wstrzymania wykonania decyzji pozwoleniu na budowę, tym bardziej mając na uwadze, że przedmiotowy plan miejscowy wszedł w życie już po wydaniu zaskarżonej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Dlatego wniosku o przeprowadzenie dowodu z wypisu miejscowego planu nie uwzględniono, skoro nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w rozumieniu art. 106 § 3 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło