II SA/Wa 1956/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant referent Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. N. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, ustalenia grupy inwalidzkiej oraz związku schorzeń ze służbą 1) odrzuca skargę w zakresie określenia grupy inwalidztwa i związku schorzenia ze służbą; 2) w pozostałym zakresie skargę oddala. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (CWKL) orzeczeniem z [...] lipca 2023 r. nr [...], po rozpatrzeniu po rozpatrzeniu odwołania szer. A. N. (skarżący) od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (RWKL) nr [...] z [...] maja 2023 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej (kategoria "N" - Zał. 1, Grupa IV), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2020 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775; dalej Kpa.), art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 2021 r. poz. 1131), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. z 2012 r. poz. 1013 ze zm.) i art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2020 r. poz. 586) oraz § 12 pkt 1 i § 31 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawne orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2015 r. poz. 749), a także § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. 2022 r. poz. 1243 ze zm.), uchyliła orzeczenie RWKL i wydała nowe orzeczenie o następującej treści, a mianowicie, w pkt 8 rozpoznanie: A. Schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej: 1) Wieloodłamowe otwarte złamanie dalszej nasady kości promieniowej lewej (23.09.2022 r.) leczone operacyjnie powikłane brakiem zrostu z upośledzeniem funkcji chwytnej i ograniczeniem ruchów w stawie nadgarstkowym lewym - § 75 pkt 4, B. Schorzenia współistniejące: 2) Przebyta fenestracja na poziomie L4-L5 z upośledzeniem sprawności ruchowej - § 34 pkt 2 3) Znamiona barwinkowa skóry tułowia - § 2 pkt 1; w pkt 9 Kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowej: kategoria N - Trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej - zał. Nr 1 Gr. IV; w pkt 10 Związek poszczególnych chorób i ułomności z czynną służba wojskową: schorzenia wymienione w pkt 1, 2, 3 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 31 marca 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 62 poz. 567 ze zm.); w pkt 11 Określenie inwalidztwa: a) zalicza się badanego do: drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, data powstania grupy inwalidztwa: [...] kwiecień 2023 r., b) zalicza się badanego do: żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, data powstania grupy inwalidztwa - nie dotyczy, c) zalicza się badanego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze, data powstania grupy inwalidztwa - nie dotyczy, d) inwalidztwo istnieje od: [...].04.2023 r., e) zdolność do pracy: badany jest częściowo niezdolny do pracy, f) niezdolność do samodzielnej egzystencji - nie dotyczy, g) niezdolność do samodzielnej egzystencji istnieje od: nie dotyczy, h) termin badania kontrolnego: czerwiec 2026 r. Inwalidztwo powstało w trakcie służby wojskowej. Schorzenie powodujące inwalidztwo powstało w czasie pełnienia służby wojskowej. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału, RWKL w pkt 8 orzeczenia z [...] maja 2023 r. rozpoznała: A. Schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej: 1) Wieloodłamowe otwarte złamanie dalszej nasady kości promieniowej lewej ( 23.09.2022 r.) leczone operacyjnie powikłane brakiem zrostu z upośledzeniem funkcji chwytnej i ograniczeniem ruchów w stawie nadgarstkowym lewym - § 75 pkt 4, B. Schorzenia współistniejące: 2) Przebyta fenestracja na poziomie L4-L5 z upośledzeniem sprawności ruchowej - § 34 pkt 2, 3) Znamiona barwinkowe skóry tułowia - § 2 pkt 1. W pkt 9 orzeczenia RWKL uznała badanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Z kolei w pkt 10 ustalono, że schorzenia wymienione w pkt 1, 2, 3 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 31 marca 2003 r. W pkt 11 zaliczono badanego do III grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. W związku z tym w pkt 11e orzeczenia RWKL uznała, że badany jest zdolny do pracy. Skarżący nie zgadzając się z powyższymi ustaleniami złożył odwołanie do CWKL. Wydanemu orzeczeniu zarzucił: - nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie stwierdzenia, że można go zaliczyć do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, ponieważ stopień nasilenia schorzenia narządu ruchu powoduje trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej, przy jednoczesnym wskazaniu, że orzekany jest zdolny do pracy, pomimo że komisja lekarska nie zebrała i nie rozpatrzyła całego materiału w postaci dokumentacji medycznej orzekanego, którego proces leczenia nadal jest w toku, co spowodowało, że orzeczenie zostało wydane przedwcześnie, - brak należytego uzasadnienia wydanego orzeczenia, poprzez wskazanie w jego treści ogólnego nazewnictwa dokumentów, na podstawie których owe orzeczenie zostało wydane, bez wyszczególnienia, jakimi kryteriami oraz dokumentacją się kierowano, co w sposób jednoznaczny podważa i eliminuje treść i wnioski końcowe wskazane w orzeczeniu, - brak uwzględnienia faktu, że nadal podejmuje leczenie, przebywa na zwolnieniu lekarskim, co w sposób jednoznaczny świadczy o tym, że jego stan zdrowia uzasadnia wydanie orzeczenia, że nie jest on zdolny do pracy. Podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o zlecenie przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego z uwzględnieniem powołanej nowej dokumentacji medycznej, uchylenie orzeczenia RWKL i ustalenie, że jest niezdolny do podjęcia pracy. Nadto, wniósł o włączenie na poczet materiału dowodowego i rozpoznanie następujących dowodów z dokumentów: 1) karty porady Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w [...] z dnia [...] maja 2023 r., 2) zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] maja 2023 r., na okoliczność stanu zdrowia orzekanego, doznanych urazów, przebytego i dalszego leczenia orzekanego, które wyklucza jego zdolność do podjęcia jakiejkolwiek pracy. W uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie orzeczenie CWKL wskazała, że zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), do których zastosowanie znajdują w odpowiednim zakresie przepisy Kpa.. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu badanego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej oraz zdolności do pracy, sprowadza się do ustalenia jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności badanego do zawodowej służby wojskowej oraz zdolności do pracy była słuszna. Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej oraz zdolności do pracy na podstawie badania lekarskiego, fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej. Przepis art. 58 ust. 6 stosuje się. Zgodnie z art. 84 ust. 2 powołanej ustawy, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie, które jest decyzją. W przepisie art. 87 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, zostało zawarte upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r. wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej. Zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Wojskowa komisja lekarska orzeka w składzie trzech lekarzy, większością głosów składu orzekającego z wyłączeniem sytuacji, gdy działa jednoosobowo. Przewodniczącego składu orzekającego wyznacza przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej (§ 11 ust. 1 rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Jak podała CWKL, niewątpliwie – zdaniem skarżącego – RWKL nie zgromadziła wszystkich badań, które miałyby posłużyć wydaniu orzeczenia w przedmiotowej sprawie, a tym samym bezzasadnie uznała, że orzekany jest zdolny do pracy. Zdaniem skarżącego komisja winna była dokonać szczegółowej oceny stanu jego zdrowia na podstawie całości dokumentacji medycznej i przeprowadzonych szczegółowych badań przez uprawnionych lekarzy, a dopiero następnie powinna była wydać orzeczenie, uwzględniając indywidualne okoliczności i kierując się kryteriami oceny danych schorzeń określonymi w załączniku do rozporządzenia. CWKL wskazała, że skarżący nadal pozostaje w trakcie leczenia, niebawem ma zaplanowany kolejny zabieg operacyjny artrodezę RSL, co niewątpliwie świadczy o tym, że w dacie wydania orzeczenia objętego odwołaniem, RWKL nie dysponowała całościową dokumentacją medyczną orzekanego, a tym samym nie mogła stwierdzić, czy jest on niezdolny do pracy. CWKL stwierdziła, że RWKL wydając orzeczenie, pominęła okoliczność złego stanu zdrowia skarżącego, bowiem nadal przebywa on na zwolnieniu lekarskim. Sytuacja ta, przy uwzględnieniu kompletnej dokumentacji medycznej orzekanego, winna skutkować przyjęciem, że skarżący jest osobą niezdolną do pracy. Jak wskazała CWKL, zdaniem skarżącego, również uzasadnienie wydanego orzeczenia, zawiera istotne braki, które w rezultacie uniemożliwiają weryfikację jakie dokumenty dotyczące leczenia medycznego orzekanego, komisja miała na uwadze orzekając w sprawie, uzasadnienie orzeczenia ogranicza się wyłącznie do lakonicznych i ogólnikowych stwierdzeń. Zdaniem CWKL zaskarżone orzeczenie nie wyjaśnia również podstawy zastosowanej kwalifikacji uznającej skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej przy jednoczesnym stwierdzeniu, że jest on zdolny do pracy. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie orzeczenia powinno zawierać nie tylko konkretne artykuły przepisów prawa, ale przede wszystkim powinno wykazywać ścisły związek pomiędzy dokonaną oceną stanu faktycznego a wydanym rozstrzygnięciem w oparciu o obowiązujące przepisy. Z nadesłanej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej wynika, że RWKL ustaliła rozpoznanie na podstawie zleconych przez nią i przeprowadzonych konsultacji chirurgicznej, ortopedycznej i neurologicznej. Z treści odwołania wynika, że skarżący nie podważa samego rozpoznania dotyczącego złamania dalszej nasady kości promieniowej lewej. Powodem "skargi" jest zaliczenie badanego do III grupy inwalidztwa, co skutkuje niezdolnością do zawodowej służby wojskowej, jednocześnie z uznaniem, że orzekany jest zdolny do pracy. CWKL, biorąc pod uwagę treść odwołania, a także wynik konsultacji ortopedycznej z dnia [...] maja 2023 r. i treść zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] maja 2023 r., świadczące o konieczności dalszego leczenia skarżącego, stanęła na stanowisku, że faktycznie skarżący obecnie utracił możliwość wykonywania pracy zarobkowej zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji z powodu naruszenia sprawności organizmu. Dalsze leczenie i rehabilitacja dają jednak możliwość przywrócenia sprawności w stopniu umożliwiającym podjęcie najprawdopodobniej innej pracy niż dotychczas wykonywana, co również może wiązać się z koniecznością przekwalifikowania zawodowego. W takich sytuacjach orzeka się o częściowej niezdolności do pracy, dlatego ostatecznie zaliczono badanego do drugiej grupy inwalidztwa. Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie CWKL z [...] lipca 2023 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 § 1 Kpa. polegające na: a. nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy w zakresie określenia stopnia inwalidztwa związanego z rozpoznanym schorzeniem kości promieniowej lewej, w szczególności rzeczywistego wpływu schorzenia na zdolność do podejmowania pracy, a w konsekwencji na błędnym uznaniu, że skarżący kwalifikuje się do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia oraz jest częściowo niezdolny do pracy, pomimo tego, że na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, które to działania powinny być podejmowane z urzędu, b. nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy w zakresie stopnia upośledzenia sprawności ustroju związanego z rozpoznanym schorzeniem kręgosłupa, związku schorzenia z czynną służbą wojskową, a także określenia stopnia inwalidztwa, w szczególności rzeczywistego wpływu schorzenia na zdolność do podejmowania pracy, a w konsekwencji na błędnym uznaniu, że schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, skarżący kwalifikuje się do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia oraz jest częściowo niezdolny do pracy, pomimo tego, że na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, które to działania powinny być podejmowane z urzędu, c. uchybieniu zasadom logicznego rozumowania i naruszeniu zasady prawdy obiektywnej wskutek dokonania jednostronnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego poprzez dowolne ustalenie ze zgromadzonego materiału dowodowego obejmującego: kartę porady Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego z dnia [...] maja 2023 r. i zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] maja 2023 r., że dalsze leczenie i rehabilitacja da w przyszłości skarżącemu możliwość przywrócenia sprawności w stopniu umożliwiającym podjęcie innej pracy zarobkowej, podczas gdy nic takiego nie wynika z ww. dokumentacji, 2. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 Kpa. polegające na braku należytego uzasadnienia wydanego orzeczenia poprzez: brak odniesienia się do zarzutów i wniosków skarżącego sformułowanych w odwołaniu; brak wyjaśnienia przyjętej podstawy prawnej w odniesieniu do oceny zdolności do pracy, oceny stopnia upośledzenia sprawności ustroju, jak również podstawy do uznania, że służba wojskowa nie miała wpływu na powstanie schorzeń, a także brak uzasadnienia faktycznego orzeczenia, co w konsekwencji uniemożliwia jego prawidłową kontrolę. Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: 1. karty informacyjnej z leczenia szpitalnego z [...] czerwca 2023 r., 2. zaświadczenia ZUS ZLA nr [...], celem wykazania faktów: przebycia przez skarżącego operacji związanej z leczeniem złamania wieloodłamowego dalszego końca kości promieniowej lewej, konieczności dalszego leczenia schorzenia, złego stanu zdrowia, aktualnego przebywania na zwolnieniu lekarskim, przedwczesności wydania zaskarżonego orzeczenia CWKL w związku z niepełnością zgromadzonego materiału dowodowego, zasadności ponownego rozpoznania sprawy pod kątem całkowitej niezdolności do pracy skarżącego. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia CWKL z [...] lipca 2023 r. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację sformułowaną na rzecz postawionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej oddalenie, w części dotyczącej ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, zaś w części dotyczącej ustalenia kwalifikacji schorzeń, ich związku ze służbą oraz grupy inwalidztwa, wniosła o odrzucenie skargi.