II SA/Wa 1797/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Góraj, , Protokolant referent Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2025 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lipca 2023 r., działając na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 2, a także art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) w związku z pkt 2 ppkt 3 upoważnienia Ministra Obrony Narodowej Nr 57/MON z dnia 19 maja 2021 r., po rozpoznaniu wniosku [...] W. C. (dalej także skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] marca 2023 r. w sprawie zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia go do pasywnej rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego w pkt: 1) uchylił zaskarżoną decyzję w całości, 2) umorzył w całości postępowanie pierwszej instancji. Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: [...] W. C. - sędzia Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...], w dniu 7 lutego 2023 r., dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, wnosząc o skrócenie okresu wypowiedzenia do dnia 28 lutego 2023 r. W treści swego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej [...] W. C. oświadczył, że: "nadal zamierza pełnić służbę sędziowską, jako sędzia". Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2023 r. zwolnił [...] W. C. z zawodowej służby wojskowej i z dniem [...] maja 2023 r. przeniósł go do pasywnej rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. W decyzji tej wskazano, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej będzie wykonalne po rozwiązaniu stosunku służbowego sędziego lub w przypadku powołania na urząd sędziego sądu powszechnego. W przypadku niedopełnienia jednego z tych warunków, decyzja zostanie wygaszona ze względu na jej bezprzedmiotowość. Decyzję doręczono stronie w dniu 30 marca 2023 r. W dniu 12 kwietnia 2023 r. skarżący, zachowując ustawowy termin, wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją, wskazując na niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji wskazano między innymi, że z uwagi na treść art. 35 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2205 ze zm.), Minister Obrony Narodowej nie wyraził zgody na skrócenie okresu wypowiedzenia do dnia 28 lutego 2023 i termin wypowiedzenia ustalił na dzień 31 maja 2023 r. Wskazano, że w sentencji decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2023 r. zawarto warunek wykonania zwolnienia z zawodowej służby wojskowej uzależniając je od rozwiązania stosunku służbowego sędziego lub powołania na urząd sędziego sądu powszechnego. Jednocześnie wskazano, że w przypadku niedopełnienia powyższych warunków powołana decyzja zostanie wygaszona. Wobec faktu, że w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ odwoławczy podejmuje rozstrzygnięcia zgodne z dyspozycją przepisu art. 138 k.p.a., brak jest możliwości wygaszenia przedmiotowej decyzji. Wskutek nieziszczenia się warunku wykonania zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. rozwiązania stosunku służbowego sędziego lub powołania na urząd sędziego sądu powszechnego, stwierdzono, że w toku prowadzonego przez Ministra Obrony Narodowej postępowania odwoławczego nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, czyniąca postępowanie w tej sprawie bezprzedmiotowym (art. 105 k.p.a.). Istnieje zatem podstawa do uchylenia decyzji z [...] marca 2023 r. i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Domagał się uchylenie przedmiotowej decyzji i decyzji poprzedzającej oraz uznanie złożonego wypowiedzenia zawodowej służby wojskowej za skuteczne w świetle powszechnie obowiązujących przepisów. Podał, że zgodnie z obowiązującym prawem i zapisami ustawy o obronie ojczyzny wypowiedział stosunek służby wojskowej z jednoczesnym wnioskiem o skrócenie okresu wypowiedzenia (dowód akta sprawy w Dep. Kadr MON). Jednocześnie również w świetle obowiązujących przepisów, wyraził wolę dalszego pełnienia służby sędziowskiej, co wynika z zapisów ustawy. Skarżący wyjaśnił, że zarówno przepisy ustawy o obronie ojczyzny, jak również obowiązująca Konstytucja RP, gwarantują określone prawa skarżącemu z czego skutecznie skorzystał z dniem 31 maja 2023 r. Z uwagi na personalne "rozgrywki" osób z Departamentu [...] MON, przejawiające się w opieszałości podjęcia stanowiska w czasokresie złożonego wypowiedzenia, tj. prawie 4 m-cy, co skarżący ocenił jako działania celowe, braku udzielania odpowiedzi na kierowane wystąpienia, a dotyczące skrócenia okresów wypowiedzeń innym żołnierzom zawodowym piastującym stanowiska prawnicze w strukturach wojskowych, niniejsza skarga jest zasadna i uzasadniona, albowiem niedopuszczalnym jest "warunkowanie" wypowiedzenia stosunku służby wojskowej w świetle obowiązujących przepisów od określonego zachowania skarżącego, polegającego na wskazanych decyzjach osobistych, co jest już jawnym łamaniem nie tylko ustawy zasadniczej, ale również zapisów Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie nie ma żadnej zmiany również okoliczności faktycznych, na które próbuje powołać się Departament [...] MON, albowiem skarżący nie cofną swojego wypowiedzenia czy też w jakikolwiek odmienny sposób wyraził swoje oświadczenie woli. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił w nawiązaniu do twierdzeń jak i oświadczenia skarżącego, że art. 233 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 poz. 2305 ze zm.) może znaleźć zastosowanie dopiero "w przypadku zwolnienia sędziego sądu wojskowego (...) będącego żołnierzem zawodowym, z zawodowej służby wojskowej", zwolnienie takie natomiast w wypadku sędziego jest niedopuszczalne przed rozwiązaniem stosunku służbowego sędziego z mocy prawa, przed utratą przez niego stanowiska sędziego albo przed przeniesieniem sędziego w stan spoczynku (art. 35 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych). Na aspekt ten zwrócił również uwagę zastępca prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] w piśmie nr [...] z dnia 14 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzji Ministra Obrony Narodowej oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] marca 2023 r. naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Jak wnika z akt sprawy, skarżący pismem z dnia 31 stycznia 2023 r. skierowanym do Ministra Obrony Narodowej wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej powołując się na treść art. 230 i art. 231 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny oraz wniósł o skrócenie okresu wypowiedzenia do 28 lutego 2023 r. Jednocześnie na podstawie art. 233 ustawy o obronie Ojczyzny oświadczył, że nadal zamierza pełnić służbę sędziowską. W dacie złożenia wypowiedzenia, a także w dacie orzekania przez organ w obrocie prawnym istniały dwa przepisy odmiennie regulujące sytuację sędziego wojskowego w sytuacji wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej. Przepis art. 233 ustawy o obronie Ojczyzny, w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 listopada 2023 r., stanowi: "W przypadku zwolnienia sędziego sądu wojskowego lub prokuratora do spraw wojskowych będącego żołnierzem zawodowym, z zawodowej służby wojskowej, pozostaje on na stanowisku sędziego lub prokuratora w danej jednostce organizacyjnej sądu lub prokuratury niezależnie od liczby stanowisk w tych jednostkach.". Natomiast art. 35 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych wskazywał, że sędziego nie można zwolnić z zawodowej służby wojskowej przed rozwiązaniem stosunku służbowego z mocy prawa lub przed utratą przez niego stanowiska albo przeniesieniem w stan spoczynku. Organ w obu decyzjach odniósł się jedynie do treści art. 35 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, warunkując w pierwszej z nich zwolnienie z zawodowej służby wojskowej od rozwiązania stosunku służbowego sędziego lub powołania na urząd sędziego sądu powszechnego. Niezrozumiałym dla Sądu pozostaje, dlaczego organy obu instancji nie odniosły się do treści art. 233 ustawy o obronie Ojczyzny pomimo, że skarżący w piśmie wypowiadającym stosunek zawodowej służby wojskowej wskazał, że chce skorzystać z rozwiązań zawartych w tym przepisie. Sąd zauważa, że w dacie orzekania organów obu instancji istniał swoisty dualizm legislacyjny odmiennie regulujący sytuację żołnierza zawodowego piastującego jednocześnie urząd sędziego sądu wojskowego, w wypadku wypowiedzenia przez niego stosunku zawodowej służby wojskowej. Jak wyżej wskazano, art. 233 ustawy o obronie Ojczyzny dopuszczał możliwość, pozostania na stanowisku sędziego lub prokuratora w danej jednostce organizacyjnej sądu lub prokuratury niezależnie od liczby stanowisk w tych jednostkach. Natomiast art. 35 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych wskazywał, że sędziego nie można zwolnić z zawodowej służby wojskowej przed rozwiązaniem stosunku służbowego z mocy prawa lub przed utratą przez niego stanowiska albo przeniesieniem w stan spoczynku. W sytuacji istnienia dwóch odrębnych przepisów rangi ustawowej odmiennie regulujących sytuację skarżącego (przy takim samym stanie faktycznym sprawy -skarżący - Sędzia Wojskowy wypowiada stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej), organ rozpatrując sprawę powinien dokonać pogłębionej analizy obu przepisów i wyjaśnić w sposób czytelny dla skarżącego, dlaczego uznał, że dana regulacja znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest takiej analizy, organ przemilczał, czy też pominął w niej treść art. 233 ustawy o obronie Ojczyzny i dlatego decyzja ta nie poddaje się kontroli Sądu. Podobne uwagi należy odnieść do decyzji z [...] marca 2023 r. Uzasadnienie decyzji winno dać możliwość Sądowi prześledzenia toku rozumowania organu, czego w tej sprawie zabrakło. W tym miejscu należy wskazać, że organ dopiero na etapie odpowiedzi na skargę przywołał treść art. 233 ustawy o obronie Ojczyzny, wskazując, że dany przepis może znaleźć zastosowanie dopiero "w przypadku zwolnienia sędziego sądu wojskowego (...) będącego żołnierzem zawodowym, z zawodowej służby wojskowej". W tym miejscu należy wskazać, że orzekając w sprawie Sąd nie kieruje się rozważaniami zawartymi w odpowiedzi na skargę, gdyż nie stanowi ona suplementu decyzji administracyjnej. Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), Sąd uchylił obie decyzje.