II FZ 76/24

Dnia 26 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 14/23 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi D. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 listopada 2022 r. nr 0114-KDIP3-1.4011.935.2022.1.AC w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 14/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił D. K. (dalej jako "Skarżący") przywrócenia terminu do uzupełnienia braku skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Skarżącego na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 listopada 2022 r. w przedmiocie podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną Skarżącego z uwagi na nieuzupełnienie jej braku fiskalnego. Odpis tego postanowienie doręczono pełnomocnikowi Skarżącego dnia 11 marca 2024 r. Pismem z dnia 6 marca 2024 r. pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do dokonania czynności, dopełniając jednocześnie czynności dla których termin był ustanowiony. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wniósł skargę kasacyjną w dniu 22 grudnia 2023 r. i do dnia 6 marca 2024 r. nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Po sprawdzeniu skrzynki ePUAP okazało się, że polu nadawca pojawiły się dwie wiadomości z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Argumentował, że nigdy wcześniej nie zdarzyła się taka sytuacja aby korespondencja nie trafiała do skrzynki odbiorczej, a po wpisaniu frazy w wyszukiwarce okazuje się, że dokument jest i to zduplikowany. Pełnomocnik nie ponosi winy za nieuiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej, albowiem jak wynika z zaistniałych okoliczności nie mógł uzupełnić braku w terminie. Sąd pierwszej instancji - uzasadniając rozstrzygnięcie - wskazał, że argumentacja pełnomocnika dotycząca braku korespondencji przychodzącej jest gołosłowna. Korespondencja została doręczona i to dwukrotnie. Jakkolwiek Sąd omyłkowo, w odstępie minuty, wysłał na skrzynkę e-PUAP pełnomocnika wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, to jednakże nie miało to żadnego wpływu na nieuzupełnienie braku fiskalnego skargi kasacyjnej. Pełnomocnik nie zaprzecza, że korespondencja zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wpłynęła w dniu 10 stycznia 2024 r., a we wniosku potwierdza wprost, że korespondencja była, jednak nie wie z jakich przyczyn nie znalazła się w skrzynce odbiorczej. Wskazuje to na to, że w okresie co najmniej od dnia 10 stycznia 2024 r. (wpływ pierwszego UPD) do dnia 6 marca 2024 r., tj. przez dwa miesiące, pełnomocnik nie sprawdzał skrzynki ePUAP. Takie działanie (a raczej zaniechanie) trudno uznać za świadczące o należytej staranności wymaganej od profesjonalnego pełnomocnika. Skoro bowiem adres ePUAP został wskazany jako właściwy do korespondencji, właściwa organizacja pracy kancelarii pełnomocnika winna obejmować okresowe sprawdzanie tego adresu pod kątem ewentualnie wpływającej tam korespondencji. Pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że to nieprawidłowości w działaniu portalu ePUAP, a nie jego decyzja jako użytkownika konta na tym portalu, były przyczyną braku korespondencji w skrzynce odbiorczej, czy też braku powiadomień o oczekującej korespondencji z Sądu. Zdaniem Sądu, nieskonfigurowanie przez pełnomocnika ustawień skrzynki w sposób umożliwiający otrzymywanie do skrzynki odbiorczej korespondencji obciążają pełnomocnika, a strona ponosi wszelkie konsekwencje działań swojego pełnomocnika, w tym także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. W świetle powyższego Sąd uznał, że nie zostały uprawdopodobnione okoliczności mogące wskazywać na brak winy pełnomocnika strony w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, jak wymaga tego art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". W zażaleniu pełnomocnik Skarżącego zarzucił postanowieniu brak uprawdopodobnienia winy, co spowodowało naruszenie art. 86 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 22 grudnia 2023 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 24 października 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 14/23. W dniu 6 marca 2023 r. pełnomocnik wniósł skargę do NSA w tożsamym zakresie jeżeli chodzi o przedmiot sporu w imieniu innego podatnika i właśnie w tym momencie zaczął się zastanawiać dlaczego nie został wezwany do uzupełnienia braku formalnego w związku ze skargą z dnia 22 grudnia 2023 r. Zalogował się na ePUAP, prześledził wszystkie wiadomości przychodzące w okresie od dnia 22 grudnia 2023 do dnia 6 marca 2024 i co prawda była wśród nich korespondencja od WSA we Wrocławiu, ale żadna nie dotyczyła kwestii związanej ze sprawą o sygn. akt I SA/Wr 14/23. By się upewnić, że niczego nie przeoczył pełnomocnik postanowił wpisać w wyszukiwarce, w polu Nadawca "Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu" i na liście pojawiły się dwie wiadomości, których wcześniej nie widział. Po zapoznaniu się z tymi dwoma wiadomościami, okazało się, że to są te same pisma. Jedyna różnica jest widoczna jedynie w UPD. Pełnomocnik nie wie jak to się mogło stać, że wiadomości te nie trafiły do skrzynki odbiorczej, a "pojawiły" się dopiero po wpisaniu frazy w polu Nadawca "Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu". Ponadto w okresie od dnia 10 stycznia 2024 r. do dnia 6 marca 2024 r. pełnomocnik sprawdzał skrzynkę ePUAP, ale ww. wiadomości nie pojawiły się w skrzynce odbiorczej. Pełnomocnik zagląda do skrzynki ePUAP co najmniej raz w tygodniu. Niedochowanie terminu nastąpiło więc z powodu okoliczności, za zaistnienie których pełnomocnik nie ponosi winy, skąd bowiem mógł wiedzieć, że wiadomości nie pojawią się w skrzynce odbiorczej. W sytuacji, w jakiej się znalazł, nie był w stanie uiścić wpisu w terminie wynikającym z pisma - chociaż z drugiej strony można uznać, że z pismem zapoznał się dopiero w dniu, w którym dokonał wpłaty, więc teoretycznie to pismo wtedy zostało doręczone (pełnomocnik miał możliwość się z nim zapoznać), a zatem wpis został dokonany w terminie. Tym samym brak winy w uchybieniu terminu należy uznać za uprawdopodobniony, zgodnie z art. 87 § 2 P.p.s.a. Ponadto również inne przesłanki przywrócenia terminu, określone w § 1 i 4 powołanego wyżej przepisu, zostały spełnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia należy wskazać, że w myśl art. 85 P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. (art. 87 § 1, 2 i 4 powołanej wyżej ustawy). Zaznaczyć także należy, że z uwagi na treść art. 86 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, na podstawie podniesionych w nim okoliczności faktycznych ocenia czy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Tym samym to do podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu należy takie uzasadnienie wniosku i ewentualnie dodatkowe poparcie swoich twierdzeń niezbędną dokumentacją, aby uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z: dnia 14 stycznia 1972 r. sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144, dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Zauważyć także należy, że zasady doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy e-PUAP określają przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2020 r. poz. 346, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "ustawa o informatyzacji" oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180) - powoływanego dalej jako "rozporządzenie". Według art. 3 pkt 20 ustawy o informatyzacji, urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające m.in. pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 - w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny. Przez urzędowe poświadczenie odbioru rozumie się zarówno urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP), jak i urzędowe poświadczenie doręczenia (UPD). Tworzenie UPD przebiega następująco. Doręczenie wymaga przyjęcia przesyłki przez adresata dokumentu elektronicznego i dokonania potwierdzenia odbioru przez złożenie podpisu. Podpis elektroniczny, o którym mowa w § 15 rozporządzenia, może być złożony z wykorzystaniem certyfikatu kwalifikowanego lub danych potwierdzonych profilem zaufanym e-PUAP. Po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia oraz udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia (§ 16 rozporządzenia). W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła się powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Z akt sprawy wynika, że dokument został Skarżącemu doręczony prawidłowo w sposób zgodny ze wskazanymi powyżej przepisami. Z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (k. 85) wynika, że w dniach 10 i 18 stycznia 2024 r. do pełnomocnika Skarżącego przesłano zawiadomienia o możliwości odbioru skierowanego do niego pisma w formie dokumentu elektronicznego. Pismo to nie zostało odebrane w terminie 14 dni od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. W sprawie zastosowanie powinna zatem znaleźć instytucja fikcji doręczenia, ukształtowana przez treść art. 74a § 8 P.p.s.a., a więc pismo w postaci elektronicznej należało uznać za doręczone po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Z powyższego wynika, że pełnomocnik Skarżącego miał możliwość zapoznania się z wezwaniem do uzupełnienia braku skargi kasacyjnej. W aktach sprawy brak jakiegokolwiek dowodu, który przeczyłby takiemu stwierdzeniu. W szczególności nie mogą wywrzeć oczekiwanego przez pełnomocnika skutku twierdzenia dotyczące nie wyświetlenia się wiadomości w skrzynce ePUAP. Zasadnie więc Sąd pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku skargi kasacyjnej, gdyż nie uprawdopodobniono okoliczności, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik Skarżącego nie dochował należytej staranności w dbałości o interesy swojego mocodawcy. Przede wszystkim nie wykazał, że doręczenie nastąpiło w sposób wadliwy, czy też do takiego doręczenia nie doszło wcale. Nie przedstawił też żadnych dowodów, które mogłyby zostać uznane za okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.[pic]