III SA/Kr 383/23

WyrokWSA w Krakowie2023-07-11

Skład orzekający: Ewa Michna, Jakub Makuch, Marta Kisielowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania dodatku węglowego jest zasadna, jeśli wnioskodawca zamieszkuje pod jednym adresem z innym gospodarstwem domowym, ale nie podjął formalnych kroków w celu ustalenia odrębnego adresu dla swojego lokalu do 30 listopada 2022 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym, odmawiając przyznania świadczenia z powodu braku formalnych kroków w celu ustalenia odrębnego adresu. Kluczowe jest ustalenie braku możliwości ustalenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r., co może wynikać również z oświadczenia wnioskodawcy, a niekoniecznie z formalnych działań administracyjnych. Organy nie oceniły prawidłowo wszystkich przesłanek z art. 2 ust. 3c i 3d ustawy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o dodatek węglowy, wskazując, że mieszka z synami w budynku wielorodzinnym, gdzie znajduje się również lokal jej teściowej. Oba gospodarstwa domowe korzystają ze współdzielonego źródła ogrzewania. Organy odmówiły przyznania dodatku, uznając, że skarżąca nie podjęła formalnych kroków w celu ustalenia odrębnego adresu dla swojego lokalu do 30 listopada 2022 r. Skarżąca argumentowała, że ustawa nie wymaga takich formalnych kroków.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy I.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Jakub Makuch (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska Protokolant Starszy Referent Paulina Glonek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 18 stycznia 2023 r. nr SKO.PS/4110/1075/2022 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Przedmiotem skargi J. M. (dalej "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 18.01.2023 r. (znak SKO.PS/4110/1075/2022) utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy I. z 12.12.2022 r. (znak [...]) o odmowie przyznania skarżącej dodatku węglowego. Decyzja ta zapała w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: 1. W dniu 9.11.2022 r. skarżąca zwróciła się do organu I instancji o wypłatę dodatku węglowego. W złożonym wniosku podała, że w skład jej gospodarstwa domowego wchodzą dwaj synowie. Jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego skarżąca wskazała piec na paliwo stałe. Jak wynika z formularza złożonego wniosku, gospodarstwo domowe skarżącej znajduje się w budynku wielorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania. 2. W toku postępowania organ I instancji załączył do akt sprawy deklarację dotyczącą źródeł ogrzewania i spalania złożoną dla nieruchomości, w której mieszka skarżąca. Z deklaracji tej wynika, że dla nieruchomości tej zgłoszono zainstalowane i eksploatowane źródła ciepła w postaci: - kotła gazowego (bojlera gazowego) z funkcją c.o. i c.w.u oraz - kotła na paliwo (węgiel, drewno, pelet) stałe z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy, z funkcją c.o. i c.w.u. Z kolei jako rodzaj stosowanego paliwa w deklaracji wskazano węgiel i paliwa węglopochodne. Organ I instancji ustalił, że dla przedmiotowego budynku został już złożony i pozytywnie rozpatrzony wniosek o dodatek węglowy. Dodatek ten uzyskała teściowa skarżącej, prowadząca odrębne gospodarstwo domowe. 3. Pismem z 15.11.2022 r. organ I instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie dodatku węglowego poprzez "dostarczenie dokumentów dotyczących ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem – w terminie 14 dni od otrzymania wezwania." Z akt sprawy wynika, iż powyższe pismo odebrała skarżąca 17.11.2022 r. 4. W odpowiedzi na opisane wyżej wezwanie skarżąca w piśmie z 28.11.2022 r. podała m.in., że przepisy ustawy o dodatku węglowym, poza samym złożeniem wniosku o ten dodatek, nie nakładają na wnioskodawców żadnych innych obowiązków np. przedłożenia określonych dokumentów lub podejmowania działań administracyjnych takich jak wyodrębnienie urzędowe lokalu lub nadanie dodatkowego numeru ewidencyjnego. Skarżąca oświadczyła (k. 6v), że "na dzień dzisiejszy nie ma możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod adresem – do dnia 30.11.2022 r.". Podkreśliła, że nieruchomość w której zamieszkuje składa się z 2-ch odrębnych lokali mieszkalnych, zajmowanych przez odrębne gospodarstwa domowe. Lokale te posiadają odrębne wejścia, łazienki, kuchnie, punkty poboru gazu. W jednym lokalu mieszka teściowa, w drugim skarżąca z dziećmi. Lokale te ogrzewane są współdzielonym źródłem ciepła. 5. W toku postępowania, organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy (w dniu 6.12.2022 r.). Ustalił, że skarżąca wraz z rodziną prowadzi oddzielne względem teściowej gospodarstwo domowe, która to osoba ma wydzielony, ok. 70 metrowy lokal (część budynku), z odrębnym wejściem, jak też własnym podlicznikiem prądu. Jak stwierdzono w toku wywiadu, teściowa skarżącej dokłada się do rachunków za gaz, prąd i wywóz śmieci, a "osobny budynek nie jest wydzielony notarialnie". W notatce sporządzonej z wywiadu znajduje się też zapis, że "do 30.11.2022 r. nie podjęto wyodrębnienia lokalu". Nadto ustalono, że w budynku znajduje się kocioł na paliwo stałe, tj. na węgiel. 6. Na podstawie art. 79 k.p.a. organ poinformował skarżącą, iż z akt nie wynika, aby spełniona została przesłanka z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, co skutkować może wydaniem decyzji odmawiającej dodatku węglowego. 7. Wójt Gminy I. decyzją z 17.08.2022 r. (znak: [...]) odmówił skarżącej prawa do przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu wskazał, że teściowa skarżącej mieszka w wydzielonej części budynku, zajmuje ok. 70 m2 na parterze, natomiast skarżąca mieszka z rodziną w pozostałej części tego budynku. Każde z gospodarstw ma dwa osobne wejścia, własną kuchnię, łazienkę, pokoje, liczniki energii. Zainstalowany w budynku kocioł na paliwo stałe jest używany i współdzielony przez oba gospodarstwa domowe. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż motywem przyjętego rozstrzygnięcia był brak podjęcia przez skarżącą kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu jej gospodarstwu domowemu. Organ I instancji akcentował, że wnioskodawczyni nie przedstawiła dokumentów potwierdzających, że do 30.11.2022 r. zwróciła się o ustalenie odrębnego adresu jej gospodarstwu domowemu oraz nie wykazała, że z obiektywnych przyczyn, nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu dla poszczególnych gospodarstw zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach. Do wniosku nie załączono bowiem zaświadczenia o samodzielności lokali lub wniosku o nadanie numeru porządkowego. Organ I instancji wskazał, że nie kwestionuje istnienia oddzielnych gospodarstw domowych pod jednym adresem, jednak przesłanka ustalenia odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych mieszkających pod tym samym adresem, nie została spełniona. Żadne formalne kroki do nadania odrębnego adresu, nie zostały podjęte. 8. W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji skarżąca podała m.in., że ustawa o dodatku węglowym nie uzależnia przyznania tego dodatku od podjęcia kroków formalnych zmierzających do ustalenia odrębnego adresu zamieszkania. 9. Organ odwoławczy, utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy podał, że ustawą z 27.10.2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (ustawa zmieniająca), która weszła w życie 3.11.2022 r. wprowadzono zmiany, m.in. w ustawie o dodatku węglowym. Nowe przepisy stanowią odejście od zasady "jeden adres - jeden dodatek". Obecnie, po dokonanej nowelizacji ustawy, obowiązkiem gminy jest weryfikacja, czy rodzinom zamieszkującym pod jednym adresem przysługuje kilka dodatków węglowych. Przepisy art. 2 ust. 3c, ust. 3d, ust. 3e ustawy o dodatku węglowym, dodane ustawą zmieniającą stanowią, iż w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust 3c). W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków. W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust 3c ). Organ II instancji podkreślił, że z przedstawionej regulacji wynika, iż nowe przepisy pozwalają na przyznanie dodatków węglowych dla kilku gospodarstw domowych, jeżeli do 30.11.2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla odrębnych lokali. Brak możliwości ustalenia odrębnego adresu wynikać może z obiektywnych przyczyn, jak np. ograniczone możliwości organów gminy w nadaniu odrębnego adresu w ww. terminie. W ocenie SKO, należy mieć jednak na uwadze, że w tym przypadku możliwość przyznania dodatku węglowego należy rozpatrywać w sytuacji, jeżeli podjęte zostały kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Dalej Kolegium Odwoławcze zaakcentowało, że przepisy powołanej ustawy, nie wskazują przy tym na konieczność udokumentowania faktu braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, zaświadczeniem z urzędu. Takie zaświadczenie może zostać przez wnioskodawcę dostarczone, lecz nie jest warunkiem niezbędnym do otrzymania dodatku, bowiem fakt braku możliwości ustalenia odrębnego adresu lokalu zajmowanego przez osobę, wnioskującą o przyznanie tego świadczenia, organ może ustalić, m.in. opierając się na złożonym przez właściciela lokali oświadczeniu odnoszącym się do tej kwestii, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej. W ocenie Kolegium, w analizowanej sprawie nie można mówić o obiektywnej niemożności ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie podjęła żadnych kroków w celu zmiany adresu dla odrębnych lokali, co wprost stwierdzono w protokole z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Strona nie dostarczyła stosownego zaświadczenia w tej kwestii, jak również nie złożyła oświadczenia pod odpowiedzialnością karną. Jak dodało Kolegium Odwoławcze, skarżąca wprost pisze o tym, że nie podejmie takich kroków, bo ustawa tego nie wymaga. Reasumując SKO stwierdziło, że w niniejszej sprawie, w terminie do 30.11.2022 r. było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, jednakże nie zostało to uczynione bowiem skarżąca nie podjęła żadnych kroków w tym kierunku. SKO podkreśliło, że dodanie przez ustawodawcę do art. 2 ustawy o dodatku węglowym ustępów 3c-3e, dotyczyło osób, które były już w trakcie ustalenia odrębnego adresu, ale z przyczyn od siebie niezależnych nie były w stanie takiego adresu uzyskać do 30.11.2022 r. (który był ostaniem dniem na złożenie wniosku o dodatek węglowy) i na skutek tego pozbawione zostałyby możliwości otrzymania dodatku węglowego. Wprowadzone przepisy takie sytuacje wyeliminowały. 10. W skardze do sądu administracyjnego na opisaną wyżej decyzję skarżąca podała, że w art. 2 ust 3c ustawy o dodatku węglowym ustawodawca dopuszcza przypadki, w których pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do 30.11.2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. W sytuacjach takich nie stosuje się ust. 3a i 3 b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W ocenie skargi, treść tego przepisu stanowi tylko i wyłącznie wyodrębnienie pewnej kategorii zdarzeń, pewnej grupy osób, wnioskujących o wypłatę dodatku węglowego, wobec których stosuje się odmienne procedury rozpatrywania wniosków. Procedury te zostały określone w art. 2 ust 3d ustawy o dodatku węglowym. Wnioskujący, którzy zostali wskazani w art. 2 ust. 3c winni poddać się procedurze przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, z którego sporządzona powinna być notatka służbowa, a całość procedury kończy wydanie decyzji administracyjnej. Takiej procedurze rozpatrywania wniosków nie są poddawani wnioskujący o przyznanie dodatku węglowego z innych kategorii, na przykład w sytuacji gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania funkcjonuje tylko jedno gospodarstwo domowe. Podkreśliła ponadto skarżąca, iż przyczyny stanu rzeczy określonego przez ustawodawcę w art. 2 ust. 3c nie są dla ustawodawcy istotne, ponieważ ich nie określa. Nie ma więc znaczenia to, czy mają one charakter obiektywny - jak pisze SKO wynikające z "ograniczonych możliwości organów gminy w nadaniu odrębnego adresu w ww. terminie", czy też spowodowane jest to subiektywną niechęcią prowadzących odrębne gospodarstwa domowe pod jednym adresem miejsca zamieszkania lub właścicieli takich nieruchomości do administracyjnego, ewidencyjnego wyodrębnienia poszczególnych lokali. W ocenie skargi, gdyby ustawodawca uzależnił wypłatę dodatku węglowego od konieczności podjęcia przez wnioskodawców kroków formalnych zmierzających do ustalenia odrębnego adresu zamieszkania, to warunek taki byłby zawarty expressis verbis w treści art. 2 ust. 3c lub 3d lub w odrębnym przepisie. Takiej regulacji w ustawie o dodatku węglowym jednak nie ma. 11. W odpowiedzi na skargę SKO w Tarnowie domagało się jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem obu zaskarżonych decyzji. Spór w kontrolowanej sprawie sprowadzał się do oceny zasadności odmowy przyznania dodatku węglowego w sytuacji, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania niewątpliwie funkcjonują dwa odrębne gospodarstwa domowe, a osoba starająca się o ten dodatek, wchodząca w skład jednego z tych gospodarstw, nie podjęła – do 30.11.2022 r. – kroków formalnych zmierzających do nadania osobnego adresu jej gospodarstwu (lokalowi). Regulacja dotycząca uprawnienia do dodatku węglowego osób zamieszkujących pod jednym adresem w kilku odrębnych gospodarstwach domowych zawarta jest w art. 2 ust. 3a – 3d ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141). W oparciu o wykładnię wskazanych przepisów należało więc poszukiwać rozstrzygnięcia zarysowanego wyżej problemu. Stosownie do art. 2 ust. 3a ustawy, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Według ustępu 3b, w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Jednakże, od wyrażonej w cytowanych wyżej przepisach zasady "jeden dodatek węglowy dla wszystkich gospodarstw domowych funkcjonujących pod jednym adresem", ustawodawca przewidział wyjątek. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 3c ustawy, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do 30.11.2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W takim natomiast przypadku - stosownie do ust. 3d przywoływanego przepisu - gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt (burmistrz albo prezydent miasta) przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową (...). Z cytowanych wyżej przepisów wynika więc, że dla przyznania dodatku węglowego znaczenie mają - ustalone wyniku wywiadu środowiskowego - następujące okoliczności: 1. fakt zamieszkiwania pod jednym adresem osób wchodzących w skład więcej niż jednego gospodarstwa domowego; 2. istnienie pod tym samym adresem odrębnych lokali; 3. brak możliwości ustalenie osobnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych w terminie do 30.11.2022 r.; 4. oddzielne lub współdzielone źródło ogrzewania dla poszczególnych gospodarstw domowych. W kontrolowanej sprawie nie było przedmiotem sporu między stronami postępowania to, że pod adresem miejsca zamieszkania skarżącej funkcjonują dwa odrębne (niezależne) gospodarstwa domowe. Okoliczność tę wprost przyznaje organ I instancji, który w toku przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego ustalił, że jedno z tych gospodarstw (lokali) zajmuje skarżąca z rodziną, drugie zaś jej teściowa. Każdy z tych lokali (odrębnych gospodarstw domowych) ma własne wejście, własną kuchnię, łazienkę, pokoje oraz liczniki mediów, a nadto zaopatrywane są w ciepło pochodzące ze współdzielonego kotła na węgiel. W tym stanie faktycznym, rzeczą organów administracji była ocena i zajęcie stanowiska, czy spełnione zostały przesłanki przyznania dodatku węglowego zawarte w przedstawionych wyżej punktach nr 1, 2 oraz nr 4. Orzekające organy administracji publicznej odmawiając skarżącej przyznania dodatku węglowego przypisały natomiast decydujące znaczenie faktowi braku podjęcia przez nią sformalizowanych działań celem ustanowienia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla jej gospodarstwa domowego. Tymczasem wskazywana wyżej, normatywna przesłanka przyznania dodatku węglowego tj. "brak możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych do 30.11.2022 r." (pkt 3 wyżej) – nie musiała zostać ustalona wyłącznie na skutek podjęcia przez skarżącą formalnych kroków (działań) prowadzących np. do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego, bądź potwierdzenia tej okoliczności konkretnym dowodem. Przepisy ustawy o dodatku węglowym nie uzależniają bowiem udzielenia wsparcia finansowego w zakupie paliwa stałego od złożenia podania (podjęcia kroków formalnych) o nadanie dodatkowego (nowego) numeru porządkowego dla nieruchomości (por. wyrok WSA w Łodzi z 23.05.2023 r.; sygn. akt II SA/Łd 299/23), tudzież od wszczęcia procedury o wydzielenie odrębnego lokalu (por. wyrok WSA w Krakowie z 11.07.2023 r., sygn. akt III SA/Kr 67323). Sam więc brak złożenia przez skarżącą wniosku o nadanie dla zajmowanej przez nią części nieruchomości osobnego numeru porządkowego (adresowego) nie wykluczał jeszcze uprawnienia do uzyskania dodatku węglowego. Skoro tak, to nie było niezbędne, aby skarżąca wniosek taki składała, a dla spełnienia przesłanki z art. 2 ust. 3d w zw. z ust. 3c ustawy (tj. braku możliwości ustalenia do 30.11.2022 r. odrębnego adresu dla jej gospodarstwa) wystarczyło jedynie jej oświadczenie złożone w tym przedmiocie. Za takim rozwiązaniem opowiedziało się już orzecznictwo sądowoadministracyjne - por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 11 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 355/23, z dnia 8 maja 2023 r. sygn. II SAB/Gl 24/23, z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 32/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 maja 2023 r. sygn. II SA/Łd 299/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 673/23), które jednocześnie akcentuje potrzebę dokonania oceny tegoż oświadczenia w kontekście zaistnienia wszystkich warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w zw. z ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Dopuszczalność oparcia się organu administracji jedynie na oświadczeniu złożonym przez stronę, co do braku możliwości ustalenia odrębnego adresu dla zajmowanego lokalu do określonej ustawą daty, dostrzegał także orzekający w tej sprawie organ odwoławczy (k. 4 decyzji) formułując jednak pogląd, iż oświadczenie takie winno zostać złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, a skarżąca takiego oświadczenia nie złożyła. Jednakże orzekające SKO nie dostrzegło, iż: - po pierwsze, skarżąca w skierowanym do organu I instancji piśmie z 28.11.2022 r. oświadczyła wprost, iż "na dzień dzisiejszy nie ma możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych do dnia 30.11.2022 r." (k. 6v) oraz - po drugie, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że żaden z orzekających organów administracji nie wymagał od skarżącej złożenia takiego oświadczenia pod wskazanym przez Kolegium rygorem. Dostrzec zaś należy, iż z przepisów ustawy o dodatku węglowym wynika, że rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań zastrzeżony został jedynie dla informacji przedstawianych we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (por. art. 3 ust. 4 ustawy), a nie dla wszystkich oświadczeń (informacji) przedkładanych przez stronę w toku takiego postępowania. W sygnalizowanym więc wyżej aspekcie, organ winien dopuścić z urzędu dowody zmierzające do wyjaśnienia sprawy, podjąć wszelkie czynności niezbędne do ustalenia stanu faktycznego, w tym dokonać oceny, czy do 30.11.2022 r. możliwe było ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania, tym bardziej, że "ustalenie numerów porządkowych oraz (...) prowadzenie ewidencji adresów należy do zadań gminy, co sprawia, że organy z urzędu posiadają wiedzę czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw" (por. wyrok WSA w Łodzi z 23.05.2023 r., sygn. akt II SA/Łd 299/23). Odnośnie do samej kwestii dochowania terminu o którym mowa w art. 2 ust. 3c (tj. daty 30.11.2022 r.) wskazać należy, iż opisana wyżej regulacja (art. 2 ust. 3c - ust. 3d), weszła w życie w dniu 3.11.2022 r. (por. art. 26 w zw. z art. 36 ustawy z 27.10.2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych; Dz. U. 2022 r., poz. 2236). Stosownie zaś do art. 2 ust. 9 ustawy o dodatku węglowym, wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30.11.2022 r. Wnioski o wypłatę dodatku węglowego złożone po wskazanej wyżej dacie pozostawia się bez rozpoznania (ust. 10). Zestawiając więc datę wejścia w życie regulacji przewidującej możliwość przyznania dodatku węglowego każdemu z gospodarstw domowych funkcjonujących pod jednym adresem - z graniczną datą przewidzianą na skuteczne złożenie takiego wniosku stwierdzić należy, że osoby zamierzające skorzystać z wprowadzonej regulacji, miały zaledwie 27 dni na spełnienie warunków przyznania pomocy na zakup nośników energii. W tej zaś sprawie skarżąca została wezwana przez organ I instancji pismem z 15.11.2022 r. (k. 2) o "dostarczenie dokumentów ustalenia odrębnego adresu (...) – w terminie 14 dni". To pismo, informujące o potrzebie wyodrębnienia adresu własnego gospodarstwa domowego, zostało odebrane przez skarżącą 17.11.2022 r., a zakreślony przez organ czas reakcji na powyższe wezwanie – przypadał już na datę po upływie terminu wynikającego z art. 2 ust. 3c ustawy. Organ winien zająć więc stanowisko w kwestii spełnienia wyżej wymienionej przesłanki przyznania dodatku węglowego przy uwzględnieniu przedstawionych okoliczności prawnych i uwarunkowań faktycznych. Reasumując należy więc stwierdzić, że choć organ I instancji uznał za niewątpliwy fakt istnienia oddzielnych, dwóch gospodarstw domowych pod adresem, w którym mieszka skarżąca, to jednakże żaden z orzekających w sprawie organów administracji nie ocenił powyższej okoliczności w kontekście realizacji przesłanek przyznania dodatku węglowego określonych w art. 2 ust. 3c w zw. z ust. 3d, z uwzględnieniem złożonego przez skarżącą oświadczenia o braku możliwości ustalenia do 30.11.2022 r. odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla gospodarstwa skarżącej. Organ II instancji nie dostrzegł złożonego przez skarżącą oświadczenia (k. 6v), niezasadnie wymagając oświadczenia skarżącej pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, zaś organ I instancji nietrafnie uzależnił przyznanie skarżącej wsparcia od przesłanki, która nie została wyartykułowana przez ustawodawcę. Powyższe prowadzi do wniosku, że organy administracji przyjęły nieprawidłową wykładnię przepisów ustawy o dodatku węglowym, naruszając wskazane przepisy prawa materialnego oraz przepisy procedury administracyjnej (art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 k.p.a.) w stopniu niewątpliwie mającym wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi korespondując z przedstawionym stanowiskiem, Sąd uznał za trafne. Mając na uwadze przedstawione rozważania, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 259). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z zaprezentowanych rozważań.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło