I OZ 749/24

Dnia 3 grudnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. z siedzibą w Poznaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 października 2024 r. sygn. akt II SA/Go 342/24 o zawieszeniu postępowania w sprawie ze skargi Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Zielona Góra na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 19 marca 2024 r. nr SKO-8114/58-UW/23 w przedmiocie bezskuteczności wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 17 października 2024 r. sygn. akt II SA/Go 342/24, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.) - zawiesił postępowanie sądowe. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył uczestnik postępowania [...] S.A. z siedzibą w Poznaniu, dochodząc jego uchylenia. W zażaleniu zarzucono: - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. polegający na jego niezastosowaniu i na przyjęciu, iż Sąd Okręgowy w Zielonej Górze I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. Akt I C 465/24 uznał się za niewłaściwy do jej rozpoznania i tym samym niemożliwe było zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. odnoszącego się do podstaw odrzucenia skargi, podczas gdy WSA wskazał w uzasadnieniu, iż sprawa nie została jeszcze prawomocnie zakończona albowiem postanowienie o odrzuceniu pozwu nie jest jeszcze prawomocne, gdyż zażalenie nie zostało jeszcze rozpoznane przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu, co tym samym oznacza, iż na obecnym etapie sprawy zachodzi podstawa do odrzucenia skargi, z uwagi na zawisłość sprawy pomiędzy skarżącym, a uczestnikiem postępowania przed Sądem powszechnym, która na dzień dzisiejszy nie korzysta jeszcze z powagi rzeczy osądzonej określonej wart. 365 § 1 k.p.c., albowiem nie zapadło w niej prawomocne orzeczenie; - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji na niezasadnym przyjęciu, iż znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej ma prawomocne zakończenie postępowania przed Sądem Powszechnym (I C 465/24) co uzasadnia zawieszenie niniejszego postępowania, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy potencjalne rozstrzygnięcie w sprawie zawisłej przed Sądem Powszechnym, na dzień wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, nie jest to również przesłanka do oczekiwania na zakończenie sprawy z uwagi na jej prejudycjalny charakter, a WSA winien rozstrzygać sprawę w świetle okoliczności, które były ujawnione na dzień wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zrzeczono się rozprawy, oraz wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz uczestnika postępowania zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie wpadkowe o zawieszeniu postępowania. Tym samym Naczelny Są Administracyjny rozpoznając zażalenie bada jedynie podstawy i przesłanki zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W pierwszej kolejności należy jednak zwrócić uwagę na treść art. 177 Konstytucji RP, z którego wynika domniemanie właściwości sądów powszechnych w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten stanowi bowiem, że "Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów". W konsekwencji sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości wyłącznie w sprawach ustawowo zastrzeżonych dla tych sądów. W rozpoznawanej sprawie [...] S.A. z siedzibą w Poznaniu złożyła pozew na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 19 marca 2024 r. nr SKO-8114/58-UW/23 w przedmiocie bezskuteczności wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania do Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, który postanowieniem z dnia 20 maja 2024 r. sygn. akt I C 465/24 pozew odrzucił uznając się Sądem niewłaściwym. Przy piśmie z dnia 25 czerwca 2024 r. SKO w Zielonej Górze przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę Prezydenta Miasta Zielona Góra z dnia 19 czerwca 2024 r. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 19 marca 2024 r. nr SKO-8114/58-UW/23 w przedmiocie bezskuteczności wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania. W piśmie z dnia 30 września 2024 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze I Wydział Cywilny poinformował, że orzeczenie wydane w sprawie z powództwa [...] S.A. z siedzibą w Poznaniu o ustalenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (sygn. akt I C 465/24) nie jest prawomocne. Akta przesłano do Sądu Apelacyjnego celem rozpoznania zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, że spory dotyczące zasadności aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste są sporami cywilnoprawnymi, zaś postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym jest koniecznym elementem, otwierającym drogę do ewentualnego przeniesienia sporu przed sąd powszechny. Jednakże stosownie do treści art. 58 § 4 p.p.s.a. sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Z uwagi na zastosowany rodzaj orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze, nie mieszczący się w zakresie art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami doszło do sytuacji, w której Sąd Okręgowy nie rozpoznał pozwu (odrzucił pozew). Postanowienie Sądu Okręgowego w Zielonej Górze Wydział I Cywilny z dnia 20 maja 2024 r. sygn. akt I C 465/24, którym Sąd ten uznał się za niewłaściwy nie jest jednak prawomocne na skutek zaskarżenia zażaleniem, które nie zostało jeszcze rozpoznane przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu. W konsekwencji, w świetle zażalenia złożonego do Sądu Apelacyjnego oraz w oczekiwaniu na wynik tego postępowania sądu powszechnego – prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem powszechnym. Odmówić słuszności należy zatem zarzutom powołanym w zażaleniu. Nie sposób zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. "Nie jest możliwe prowadzenie równolegle dwóch postępowań sądowodaministracyjnych tylko z tego powodu, że skarga została wniesiona dwukrotnie tego samego dnia" (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 31 stycznia 2022 r., LEX nr 3292308). W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z dwoma sprawami sądowodaministracyjnymi wniesionymi w tej samej sprawie, przez te same strony. Jednocześnie, jak już wykazano art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został zastosowany w sprawie prawidłowo. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.