II SA/Bd 158/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-09-29
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Jarosław Wichrowski, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych, o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 i służący całorocznemu zamieszkiwaniu, może być uznany za altanę działkową, a w konsekwencji czy jego budowa wymaga pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Obiekt budowlany na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych, którego powierzchnia zabudowy przekracza 35 m2, a który służy całorocznemu zamieszkiwaniu, nie może być uznany za altanę działkową. Taki obiekt stanowi budynek mieszkalny jednorodzinny, a jego budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, która podlega nakazowi rozbiórki, zwłaszcza gdy jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Organ uznał, że obiekt ten, o powierzchni zabudowy 36,40 m2 i służący całorocznemu zamieszkiwaniu, nie jest altaną działkową, lecz budynkiem mieszkalnym, którego budowa wymagała pozwolenia na budowę. Skarżąca kwestionowała ustalenia faktyczne dotyczące wymiarów obiektu, jego funkcji oraz zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak powołania biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. na podstawie art. 104 i art. 130 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2096 ze zm. dalej powoływana jako kpa), art. 83 ust. 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej powoływana jako Pb) nakazał S. M. (dalej określana jako Skarżąca) rozbiórkę obiektu budowlanego o funkcji mieszkalnej wraz z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, usytuowanego na terenie działki ogrodniczej nr [...] Rodzinnych Ogrodów Działkowych im. [...] przy ul. O. w T. działce geodezyjnej nr ewidencyjny [...],w obrębie nr ewidencyjny [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas kontroli budowy ww. obiektu budowlanego przeprowadzonej 20.08.2018 r. stwierdzono, że na działce ogrodniczej nr [...] pobudowano budynek o nieregularnym kształcie o powierzchni zabudowy 46,39 m2 (z ociepleniem o grubości ok. 7 cm) i wysokości w kalenicy mierzonej od poziomu terenu wynoszącej 4,97 m, z dachem dwuspadowym oraz dobudowanym tarasem o wymiarach 1,96 m x 6,10 m i powierzchni 11,96 m2.
Pojęcie "powierzchni zabudowy" nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa budowlanego. Definicja zawarta w Polskiej Normie "PN-IS09836.1997 - Właściwości użytkowe w budownictwie - Określenie i obliczanie wskaźników powierzchniowych kubaturowych (publ. przez Polski Komitet Normalizacyjny w październiku 1997 r., uchwała nr 33/97-o, dalej: PN-ISO 9836:1997) powszechnie stosowana jest do charakteryzowania obiektów w budownictwie i wykorzystywana jest do kontroli stosowaniu przepisów prawa budowlanego. Polskie Normy nie są co prawda przepisami prawa, jednak z celów i zasad, dla których utworzono zbiór Polskich Norm, jak również z unormowań prawnych, zawartych w art. 2 pkt 3, 4 i 5 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 169, poz. 1386 ze zm.) wynika, że pod pojęciem normy rozumie się dokument przyjęty w drodze konsensusu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę, ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzających do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie (por. wyrok NSA z 6.05.2008 r., I OSK 785/07). Zatem pojęciu "powierzchnia zabudowy" należy przypisywać dokładnie takie znaczenie, jakie dla tego parametru przyjęto oficjalnie we właściwej Polskiej Normie. Zgodnie z punktem 5.1.2.2 cytowanej wyżej Normy "powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do tej powierzchni nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu, powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego, powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy)". Powierzchnia zabudowy powstaje jako powierzchnia otrzymana przez zrzutowanie bryły budynku (zewnętrznych krawędzi ścian) w stanie wykończonym. Zatem przy obliczaniu powierzchni zabudowy należy uwzględnić każdą warstwę ścian, w tym jego docieplenie.
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego wskazuje, by powierzchnię zabudowy i użytkową liczyć zgodnie z zasadami PN-ISO 9836:1997. Choć normę tę wycofano i zastąpiono normą PN-ISO 9836:2015-12, w dalszym ciągu powierzchnię oblicza się według tej pierwszej, ponieważ to ona jest przywołana we wspomnianym obowiązującym rozporządzeniu. O zastosowaniu powyższego sposobu obliczania powierzchni zabudowy przesądza przesłanka wynikająca z orzeczenia sądowego (wyroki: II OSK 675/13, IVSA/Po 1226/12, IV SA/Po 648/11, II SA/Kr 774/10) stanowiącego, że przy ustalaniu powierzchni zabudowy powinniśmy kierować się wytycznymi Polskiej Normy PN-ISO 9836.
Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 13.12.2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2176, ze zm., dalej powoływana jako ustawa r.o.d.) na terenie działki nie może znajdować się: (pkt. 1) altana działkowa nie spełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a; (pkt 2) obiekt gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 oraz o wysokości przekraczającej 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich. Przepis art. 2 pkt 9a ustawy r.o.d. wskazuje, że pod pojęciem altany działkowej należy rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2.
Ponadto, zgodnie z obecnym brzmieniem art. 28 ust. 1 Pb, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 zamieszczono enumeratywne wyliczenie obiektów (ust. 1) i robót budowlanych (ust. 2) zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zaś art. 30 Pb określa, co wymaga zgłoszenia zamiaru budowy organowi architektoniczno-budowlanemu.
Art. 29 ust. 1 pkt 4 Pb stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Oznacza to, że każdy obiekt budowlany nie będący altaną działkową, tj. niespełniający funkcji rekreacyjno-wypoczynkowej o pow. zabudowy do 35m2, spełniający funkcję rekreacyjno-wypoczynkową o powierzchni zabudowy powyżej 35m2 lub obiekt gospodarczy o powierzchni zabudowy powyżej 35m2, pobudowany na terenie rodzinnych ogrodów działkowych wymaga pozwolenia na budowę od organu architektoniczno-budowlanego. Ponadto, obiekt budowlany położony na trenie ROD będzie spełniał ustawową definicję "altany działkowej", gdy będzie on pełni funkcję budynku rekreacyjno-wypoczynkowego.
Wprawdzie ustawodawca nie zdefiniował w przepisach "budynku rekreacyjno- wypoczynkowego", jednakże w potocznym rozumieniu tego znaczenia należy rozumieć obiekt budowlany służący okresowemu wypoczynku, o czym wskazuje dalsza część definicji altany działkowej (tj. poprzez określenie funkcji jaki ten obiekt ma za zadanie pełnić). Dodać także należy, że budynek rekreacyjno-wypoczynkowy utożsamić można z definicją budynku rekreacji indywidualnej wyrażonej w § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Pod pojęciem budynku rekreacji indywidualnej należy rozumieć budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku.
Z ww. protokołu oględzin wynika, że w przedmiotowym obiekcie budowlanym w poziomie parteru urządzono pokój z aneksem kuchennym, łazienkę z kotłownią i pomieszczenie gospodarcze, zaś na piętrze pokój. Ustalono również, że inwestorem ww. robót budowlanych jest Skarżąca, która to według złożonego oświadczenia do protokołu kontroli nr [...], pobudowała altanę w niezmienionej (do dnia kontroli) formie w latach 2000-2002, którą zamieszkuje od 2009-2010 r.
Rodzinne Ogrody Działkowe na wniosek organu przekazały plan zagospodarowania działki nr [...]sporządzony w 2000 r. Z ww. dokumentu wynika, że na działce pierwotnie pobudowany miał zostać obiekt budowlany o wymiarach 5 m x 5 m i wysokości 5 m (z dachem dwuspadowym) oraz tarasem. Dodać należy, że wówczas obowiązujący art. 29 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stanowił, że: pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich. Zatem w dacie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, altana, której powierzchnia zabudowy przekraczała 25m2 i została wzniesiona bez zgody organu architektoniczno-budowlanego, stanowiła tzw. "samowolę budowlaną". Ponadto przepisy ustawy r.o.d. znowelizowanej w 2017 r. nie definiowały pojęcia "altany działkowej". Niewątpliwie jednakże obowiązywał bezwzględny zakaz zamieszkiwania na terenach ROD. Zgodnie bowiem z § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego prawodawca nie dopuścił stałego zamieszkania w altankach na działkach w pracowniczych ogródkach działkowych.
Podczas kontroli przeprowadzonej 19.02.2019 r. ustalono, że inwestorka przystąpiła do rozbiórki pomieszczenia gospodarczego dobudowanego do głównej bryły budynków. Ponadto z protokołu sporządzonego podczas kontroli wynika, że dokonano ponownych pomiarów budynku i ustalono, że wymiary obiektu budowlanego z wyłączeniem tarasu, wiatrołapu, pomieszczenia gospodarczego i łazienki wynoszą 5,93 m x 5,90 m. Jako że pomierzona ww. długość ścian przedstawiała wyłącznie dwa z czterech wymiarów ścian, co uniemożliwiając wyliczenie powierzchni zabudowy oraz z treści protokołu nie wynika, w jaki sposób dokonano tych pomiarów, uwzględniając przy tym fakt (co wynika z dokumentacji fotograficznej wykonanej w dniu kontroli), że jedna ze ścian stanowiła przedłużenie ściany dobudowanego pomieszczenia łazienki wraz z kotłownią, która na dzień kontroli nie została jeszcze rozebrana, a także pismo Skarżącej z 30.04.2019 r. informujące organ o wykonaniu zaleceń, wyznaczono ponowne czynności kontrolne. Podczas kontroli przeprowadzonej 8.08.2019 r. dokonano pomiarów (dalmierzem laserowym i miarą stalową) ścian zewnętrznych obiektu budowlanego. Wymiary poszczególnych ścian obiektu odzwierciedlono w sporządzonym na tą okoliczność protokole w formie szkicu, które przedstawiają się następująco: 5,92 m (w tym ocieplenie gr. 6 cm), 6,26 m (w tym ocieplenie gr. 6 cm), 2,73 m bez ocieplenia), 0,16 m, 0,82 m (bez ocieplenia), 0,24 m, 2,33 m (z ociepleniem gr. 6 cm), 6,19 m (w tym ocielenie gr. 6 cm). Uczestnicząca przy pomiarach obiektu budowlanego inwestorka nie kwestionowała ww. pomiarów ścian.
Z dokonanych pomiarów wynika, że boki ścian równoległych nie są tej samej długości, dlatego przy ustaleniu powierzchni zabudowy uwzględniono najkrótsze pomierzone boki ścian zewnętrznych budynku w stanie wykończonym (tj. 5,88 m x 6,19 m), co dało powierzchnię zabudowy wynoszącą 36,40 m2. Ponadto wyniki dokonanych czynności kontrolnych pozwoliły stwierdzić, że w odniesieniu do poprzednich protokołów kontroli dokonano rozbiórki trzech ścian dobudowanego pomieszczenia łazienki z kotłownią i pomieszczenia gospodarczego.
Biorąc pod uwagę niespójność materiału dowodowego w zakresie: powierzchni zabudowy obiektu budowlanego (wynikających ze złożonych protokołu kontroli wyjaśnień inwestorki, w odniesieniu do pozyskanego planu zagospodarowania działki, oraz dokonanymi ustaleniami faktycznymi w terenie, tj. pomiarów obiektu budowlanego), organ postanowił przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków w przedmiotowej sprawie, by ustalić datę budowy i ewentualnej rozbudowy obiektu budowlanego oraz rzeczywistą funkcję obiektu budowlanego, tj. jego przeznaczenia i sposobu użytkowania.
Podczas przesłuchania Skarżąca zeznała, że z chwilą nabycia dzierżawy działki nie była ona zabudowana, a budowa przedmiotowego obiektu budowlanego rozpoczęła się w 2001 r. i zakończona została w 2007 r. Obiekt ten został wówczas wzniesiony w kształcie kwadratu o powierzchni użytkowej wewnętrznej ok. 29 m2, natomiast rozbudowany został w 2009 r. o dodatkowe pomieszczenie łazienki oraz pomieszczenie gospodarcze. Wykonano wtedy także otwór drzwiowy w ścianie zewnętrznej, prowadzący do nowopowstałego pomieszczenia łazienki. W 2013 r. wykonano natomiast szambo, które odbiera nieczystości ciekłe z pomieszczenia łazienki. Ponadto Skarżąca zeznała, że zamieszkuje na przedmiotowej działce ogrodniczej całorocznie.
Świadek D. K. zeznała z kolei, że w chwili, kiedy przebywała w przedmiotowym obiekcie budowlanym, w poziomie parteru składał się on z jednego pomieszczenia z aneksem kuchennym z zamontowanym tzw. "krystkiem". Zeznała również na podstawie okazanego "rysunku poglądowego obiektu budowlanego", że pomieszczenie łazienki z kotłownią zostało pobudowane później. Nie była w stanie konkretnie określić daty rozbudowy obiektu budowlanego, jednakże oświadczyła, że rozbudowa ta na pewno już istniała w 2016 r. Świadek potwierdziła, że Skarżąca całorocznie zamieszkuje na działce.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowym obiekcie budowlanym Skarżąca zamieszkuje, zaś sam obiekt wyposażony we wszystkie urządzenia techniczne zapewniające całoroczne użytkowanie. Obiekt ten służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkalnych, czego strona nie kwestionowała w toku prowadzonego postępowania. Urządzenie w budynku pomieszczeń takich jak pokój z aneksem kuchennym, łazienka z wc i kotłownią, odprowadzenia z niego nieczystości ciekłych do tzw. "szamba" oraz fakt zamieszkiwania w nim całorocznie celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia altaną działkową, lecz z budynkiem mieszkalnym. Zgodnie z definicją wyrażoną w art. 3 pkt 2a Pb pod pojęciem budynku mieszkalnego jednorodzinnego należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.
Także faktyczne parametry techniczne obiektu budowlanego, jakim jest powierzchnia zabudowy, nie pozwalają stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z budową altany działkowej w świetle obecnie obowiązującej ustawowej definicji altany działkowej.
W związku z powyższym zaistniał stan faktyczny wyczerpujący hipotezę normy art. 48 Pb. W myśl art. 48 ust. 1 Pb, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: (pkt 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo (pkt 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jednakże, właściwy organ odstępuje od wydania nakazu rozbiórki, jeżeli samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, bądź z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto - nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Mając na względzie powyższy przepis art. 48 ust. 2 Pb z Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta T. pozyskano wypis i wyrys z obecnie obowiązującego na analizowanym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" dla terenów położonych w rejonie ulic: [...], [...], [...] i [...] w T. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta T. z dnia 29 października 2015 r. (publ. Dz. Urz. Woj, [...]. z dnia 6 listopada 2015 r., poz. 3381). Z ww. planu wynika, że przedmiotowa działka znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem jednostki planistycznej [...] , dla którego w § 18 pkt 1 ustalono przeznaczenie: podstawowe: tereny ogródków działowych, dopuszczalne: drogi wewnętrzne, parkingi, zieleń urządzona, obiekty małej architektury, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej. Z kolei w pkt. 6 ww. m.p.z.p. określono zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu - zgodnie z przepisami odrębnymi dotyczącymi rodzinnych ogrodów działkowych.
Zatem o tym, czy przedmiotowy obiekt budowlany spełnia warunek miejscowego planu miejscowego dotyczący związania z przeznaczeniem podstawowym (tereny ogródków działkowych) decydują przepisy ustawy r.o.d., a mianowicie przywołane w niniejszej decyzji art. 13 ust. 1 i art. 2 pkt 9a.
Mając powyższe na uwadze, należy przyjąć, że zarówno sposób wykorzystywania jak i powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku, która wynosi 36,40 m2, nie pozwala na zaklasyfikowanie go jako altany w rozumieniu ustawy r.o.d., co skutkuje przyjęciem, że na jego budowę wymagane było pozwolenie na budowę, a w konsekwencji potwierdza niezgodność inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania terenu (przeznaczenie terenu) i wyklucza możliwość legalizacji na podstawie art. 48 ust. 2 Pb. Fakt niezgodności inwestycji z przepisami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego powoduje, że nie jest spełniona jedna z przesłanek wyrażonych w art. 48 ust. 2 Pb, co obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki.
W dniu [...] .08.2018 r. do organu wpłynęło pismo o przeprowadzenie dowodu z treści załączonego dokumentu, tj. "notatki sporządzonej przez inż. [...], specjalisty z uprawnieniami kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, na okoliczność, że w razie zdjęcia styropianu z elewacji altany, wymóg metrażu 35m2 zostanie zachowany". Należy zwrócić uwagę, że organ administracji publicznej orzeka w oparciu o ustalony stan faktyczny, a nie przyszły i niepewny (tj. niedokonany). Ponadto w załączonej do ww. pisma "notatki" sporządzonej [...] .08.2019 r. nie podano lokalizacji obiektu będącego przedmiotem pomiarów, nie wskazano jednostek miar, w oparciu o które przedstawiono wyniki pomiarów, nie przedstawiono sposobu dokonania pomiarów i wyliczeń powierzchni zabudowy, zaś sam dokument zawiera wiele skreśleń i poprawek uniemożliwiających odczytanie podanych w nim wartości, w związku z czym na podstawie całokształtu materiału dowodowego należy ocenić, że wywodzona z niej okoliczność nie została przez stronę należycie udowodniona.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Skarżąca, zarzucając jej:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji poprzez przyjęcie, że obiekt, będący przedmiotem kontroli nie jest altaną działkową a obiektem budowlanym o funkcji mieszkalnej, podczas gdy obiekt w istocie jest altaną działkową posadowioną na terenie ROD i spełnia wymogi przewidziane ustawą dla altany;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji poprzez przyjęcie, że kontrolowana nieruchomość służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, podczas gdy do akt sprawy strona złożyła dokument, z którego wynika, że oczekuje na przydział mieszkania od Gminy;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji poprzez przyjęcie, że wymiary altany przekraczają wymiary ustawowe, podczas gdy dokonywane pomiary dawały różne odmienne rezultaty, co w istocie nie pozwala przyjąć bezspornie, jakie wymiary ma kontrolowana altana;
- obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 84 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i niezwrócenie się do biegłego o wydanie opinii, podczas gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, a w trakcie postępowania uzyskiwano rozbieżne wyniki pomiarów, które to wymiary były kwestionowane podczas postępowania;
- obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, 7 i 8 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania z brakiem poszanowania zasady praworządności, prawdy obiektywnej oraz zasady działania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;
- obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 9a ustawy r.o.d. poprzez błędną subsumpcję i jego niezastosowanie i przyjęcie, że obiekt będący przedmiotem kontroli nie jest altaną działkową, podczas gdy spełnia on wymogi przepisane ustawą, a wymaga jedynie niewielkich prac adaptacyjnych;
- obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 Pb poprzez błędną subsumpcję i jego zastosowanie, podczas gdy norma ta nie ma zastosowania do stanu faktycznego ustalonego w przedmiotowej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...], na podstawie art. 104 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że obowiązująca od 1.01.1995 r. ustawa Prawo budowlane w art. 28 ust. 1 (według treści obowiązującej w ustalonej przez organ dacie realizacji przedmiotowego obiektu) stanowiła, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Według treści art. 29 ust. 1 pkt 6, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich. Nadto nie było wymagane wcześniejsze zgłoszenia zamiaru jej wykonywania, co wynika z przepisu art. 30 ww. ustawy. Przedmiotowa altana zlokalizowana była w granicach miasta T., więc mogła mieć jedynie wymiary do 25 m2.
Obecnie obowiązujący art. 29 ust. 1 pkt 4 Pb wymienia kategorię obiektu, na wykonanie którego nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, tj. altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie r.o.d., jak również dokonanie wcześniejszego zgłoszenia zamiaru jej wykonywania. Nadto z definicji zawartej w art. 2 pkt 9a ustawy r.o.d. wynika, że przez altanę działkową należy rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2.
Zwrócić należy uwagę, że realizacja tego typu obiektu jak przedmiotowy możliwa jest tylko wówczas, gdy nieruchomość gruntowa (lub działka gruntu), na której dany obiekt jest posadowiony, spełnia wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego pod względem wielkości, cech geometrycznych, dostępu do drogi publicznej oraz wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej. Działki znajdujące się na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych winny być wykorzystywane wyłącznie na cele związane z wypoczynkiem i rekreacją, na których dopuszcza się jedynie budowę urządzeń i budynków takich jak altana, szklarnia, tunel foliowy, studnia, sieć wodociągowa i elektryczna, zbiorniki wodne (basen, brodzik, oczko wodne), pergola, murki kwiatowe, ogródki skalne i kąciki wypoczynkowe, piaskownica, huśtawka i inne urządzenia rekreacyjne. Nadto z art. 13 ust. 1 ustawy r.o.d. wynika, że na terenie działki nie może znajdować się altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a (pkt 1), obiekt gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 oraz o wysokości przekraczającej 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich (pkt 2).
Zestawienie przepisów art. 2 pkt 9a i art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy wskazuje, że jedyną dopuszczalną formą zabudowy są altany działkowe i obiekty gospodarcze o parametrach przewidzianych w tych przepisach.
Z akt sprawy organu szczebla powiatowego wynika, że prawidłowo ustalono funkcję obiektu, stwierdzając, że jest budynkiem mieszkalnym. O funkcji nie decyduje przeznaczenie terenu, na którym został wzniesiony dany obiekt, czyli wybudowanie obiektu na terenie ogrodów działkowych nie powoduje automatycznie, że traci on status budynku mieszkalnego i staje się altaną czy domem letniskowym. Istotną cechą budynku uzasadniającą zakwalifikowanie danego budynku do kategorii budynków mieszkalnych jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych a nie rekreacyjnych, wypoczynkowych, co znajduje odzwierciedlenie w zebranym w toku postępowania administracyjnego materiale dowodowym.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że realizacja rzeczonego obiektu - o wymiarach przekraczających 35 m2 (powierzchnia zabudowy - 36,40 m2) w taki sposób, że jej wymiary przekroczyły dopuszczalną przepisami prawa powierzchnię zabudowy, spowodowała naruszenie art. 28 Pb. Zatem przedmiotowy obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, wobec której, w celu doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem, organ I instancji właściwie zastosował art. 48 Pb, bowiem inwestycja została wykonana w czasie obowiązywania ww. ustawy.
W przypadku więc stwierdzenia przedmiotowej samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego I instancji w pierwszej kolejności dokonał analizy mającej na celu umożliwienie podjęcia próby przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej wymagającej pozwolenia na budowę określa przepis art. 48 ust. 2 Pb, na podstawie którego organ nadzoru budowlanego winien ocenić, czy samowolnie zrealizowana budowa 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Z zawartego w aktach sprawy wypisu i wyrysu z obowiązującego na terenie przedmiotowej działki miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że dla działki, na której zlokalizowano ROD, przeznaczeniem podstawowym jest teren ogródków działkowych i są dopuszczalne: drogi wewnętrzne, parkingi, zieleń urządzona, obiekty małej architektury, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej (§ 18). Nadto, w ww. planie określono zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu - zgodnie z przepisami odrębnymi dotyczącymi rodzinnych ogrodów działkowych, a więc z przywołanymi powyżej przepisami ustawy r.o.d. Ponadto w § 18 pkt 10a ustalono odprowadzenie ścieków do miejskiej sieci kanalizacyjnej.
Tym samym powyższe negatywne ustalenia co do zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym nie pozwalają organowi nadzoru budowlanego I instancji podejmować dalszych czynności przewidzianych w procedurze legalizacyjnej. Lokalizacja przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem. Wówczas zakończenie postępowania administracyjnego następuje poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki, tak jak to prawidłowo uczynił PINB w niniejszej sprawie.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał, że ewentualne rozbieżności w pomiarach wynikają ze zmian w obiekcie dokonywanych przez inwestora w toku postępowania administracyjnego, a pomiary ww. budynku zostały ustalone w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości. Zawarty w aktach sprawy rysunek datowany na [...].08.2019 r. z licznymi skreśleniami, nieczytelnymi poprawkami oraz bez dokładnego określenia sposobu dokonania pomiarów i wyliczenia powierzchni zabudowy powoduje, że nie jest wiarygodny.
Skargę na ww. decyzję złożyła Skarżąca, zarzucając jej:
- obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 9a ustawy r.o.d. poprzez błędną subsumpcję i jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że obiekt będący przedmiotem kontroli nie jest altaną działkową, podczas gdy spełnia on wymogi przepisane ustawą, a wymaga jedynie niewielkich prac adaptacyjnych;
- obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust 1 Pb poprzez błędną subsumpcję i jego zastosowanie, podczas gdy norma ta nie ma zastosowania do stanu faktycznego ustalonego w przedmiotowej sprawie;
- obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 84 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i niezwrócenie się do biegłego o wydanie opinii, podczas gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, a w trakcie postępowania uzyskiwano rozbieżne wyniki pomiarów, które to wymiary były kwestionowane podczas postępowania;
- obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 6. 7 i 8 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania z brakiem poszanowania zasady praworządności, prawdy obiektywnej oraz zasady działania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;
- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w szczególności nieustalenie w sposób bezsporny i jednoznaczny wymiarów altany.
Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie decyzji organu I instancji,
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że nie ustalono w sposób bezsporny wymiarów altany. Kolejne kontrole prowadzone przez organ wykazywały różne wyniki, każdorazowo wskazywano na inne rozmiary altany. Skarżąca przedstawiła opinię prywatną, z której wynika, że wymiary obiektu mieszczą się w granicach wyznaczonych przez ustawę. Mimo rozbieżności organ w toku postępowania nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego celem bezspornego ustalenia metodologii wykonywania pomiarów jak też celem ustalenia rzeczywistych wymiarów obiektu.
Nadto organ błędnie przyjmuje, że obiekt nie jest altaną działkową a obiektem budowlanym o funkcji mieszkalnej. Z powyższym nie sposób się zgodzić, albowiem ustawa nie reguluje, w jakim zakresie, w jaki sposób i według jakich kryteriów organ ma prawo ustalać przeznaczenie obiektu w kontekście definicji altany. Ustalenia organu w tymże zakresie uznać należy za całkowicie arbitralne i pozbawione podstaw prawnych. W szczególności nie znajdują oparcia w przepisach prawa ustalenia, że urządzenie w budynku pomieszczeń takich jak pokój z aneksem kuchennym, łazienka z wc i kotłownią, odprowadzenia nieczystości ciekłych do szamba świadczyć ma o tym, że obiekt nie jest altaną Żaden przepis prawa nie reguluje, jak może być wyposażona altana i jakie media mogą być do takiego obiektu doprowadzone. Jedyne kryterium ustawowe stanowi powierzchnia altany.
Bezspornym w sprawie jest, że Skarżąca przebywa w altanie cały rok. Jednakże przedłożyła ona do akt sprawy korespondencję z Urzędu Miasta T., z której wynika, że oczekuje na przyznanie lokalu mieszkalnego, co dowodzi tego, że nie przebywa w altanie z zamiarem stałego pobytu.
Nadto, zakładając hipotetycznie, że jeden z pomiarów dokonanych przez organ, tj. 36,4 m2, jest w ogóle prawidłowy, to wymiary altany przekraczają zaledwie o 1,4 m2 parametry dopuszczalne przez ustawę. Istnieje możliwość dokonania prac adaptacyjnych mających na celu zmniejszenie powierzchni obiektu do zgodnych z ustawą. Organ nie wyjaśniał, w jaki sposób można takich działań dokonać, a w uzasadnieniu żadnej z zaskarżonych decyzji organ nie wyjaśnia, dlaczego nie nakazał dostosowania altany do wymiarów dozwolonych prawem i z jakiego powodu nie nakazał dokonania prac adaptacyjnych.
Sporny jest w sprawie również, czy styropian pokrywający ściany altany, który z istoty rzeczy zwiększa powierzchnię altany, winien być uwzględniany przy pomiarach. Prace polegające na zdjęciu ze ścian styropianu nie naruszą konstrukcji obiektu i nie spowodują niebezpieczeństwa dla użytkownika działki, a bezspornie spowodują pomniejszenie powierzchni altany, a w konsekwencji dostosowanie powierzchni altany do wymogów ustawowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga była niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu.
Materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 Pb, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt sprawy, powodem wydania zaskarżonej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku (wraz z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe) było, po pierwsze - przekroczenie dopuszczalnej powierzchni zabudowy, jaką winna charakteryzować się altana działkowa, tj. 35 m2 (zatem wymagał pozwolenia na budowę, którego Skarżąca nie posiada), a po drugie - przedmiotowy budynek nie ma cech altany działkowej, co jest sprzeczne z obowiązującym na tym obszarze miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (dalej również jako mpzp).
Dokonując analizy zaskarżonej decyzji w tym zakresie, stwierdzić trzeba, że stanowisko organu jest w pełni prawidłowe.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5 Pb (w treści obowiązującej w 2001 r., tj. daty, w której, jak podaje Skarżąca, rozpoczęto budowę budynku), pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich. Od 11.07.2003 r. do 13.12.2013 r. kwestię tę regulował art. 29 ust. 1 pkt 4 Pb, stosownie do którego pozwolenia na budowę nie wymaga obiektów małej architektury, altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Z powyższego wynika, że organ był zobligowany do ustalenia, czy powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku przekracza 25 m2, ponieważ, co jest w sprawie bezsporne, działka jest położona na terenie miasta. Organ przy tym rozważał również, czy powierzchnia zabudowy przekracza 35 m2, biorąc pod uwagę treść obowiązującego w dacie wydawania decyzji art. 29 ust. 1 pkt 4 Pb, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2176). Stosownie do cyt. ustawy r.o.d., przez altanę działkową należy rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2.
Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy budynek ma powierzchnię 36,40 m2, zatem przekracza każdy ze wskazanych wyżej parametrów. Dodatkowo podkreślenia wymaga fakt, że z zeznań Skarżącej wynika, że budowa budynku została ukończona w 2007 r. i wówczas jego powierzchnia wynosiła ok. 29 m2, a zatem już wówczas przekraczała 25 m2, która to powierzchnia była wtedy dopuszczalna w przypadku altany.
W tym miejscu wskazać należy, że w ocenie Sądu ustalenia organu w zakresie powierzchni zabudowy są w pełni prawidłowe. Organ zasadnie przy tym zastosował sposób obliczenia tej powierzchni wynikający z Polskiej Normy. Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 9 rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1935), powierzchnia zabudowy winna być określana zgodnie z zasadami zawartymi w Polskiej Normie dotyczącej określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych wymienionej w załączniku do rozporządzenia, tj. PN-ISO 9836:1997. Polskie Normy nie są co prawda przepisami prawa, jednak z celów i zasad, dla których utworzono zbiór Polskich Norm, jak również z unormowań prawnych, zawartych w art. 2 pkt 3, 4 i 5 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 1483 ze zm.) wynika, że pod pojęciem normy rozumie się dokument przyjęty w drodze konsensusu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę, ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzających do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie (por. wyrok NSA z 6.05.2008 r., I OSK 785/07). Zatem pojęciu "powierzchnia zabudowy" należy przypisywać dokładnie takie znaczenie, jakie dla tego parametru przyjęto oficjalnie we właściwej Polskiej Normie. Zgodnie z punktem 5.1.2.2 cytowanej wyżej Normy "powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Powierzchnia zabudowy powstaje, jako powierzchnia otrzymana przez zrzutowanie bryły budynku (zewnętrznych krawędzi/ścian) w stanie wykończonym. Do tej powierzchni nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu, powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego, powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy)".
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał za trafne stanowisko organu, że powierzchnia zabudowy przedmiotowej altany działkowej stanowi rzut pionowy zewnętrznych krawędzi tego budynku (łącznie z ociepleniem), co oznacza, że budynek ma większą powierzchnię zajęcia gruntu, niż wskazywana przez Skarżącą (tj. 36,40 m2) która, co należy podkreślić, poza zakwestionowaniem obliczeń organu nie przedłożyła żadnego dowodu, z którego by wynikało, że powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m2. Dowodu takiego nie stanowi w szczególności przedłożone przez Skarżącą pismo z [...].08.2019 r., z którego wynika jedynie, że po zdjęciu styropianu (czyli ocieplenia) powierzchnia zabudowy będzie wynosiła 35,001 m2. Zatem de facto Skarżąca potwierdza, że powierzchnia zabudowy budynku liczona zgodnie z Polską Normą, tj. łącznie z ociepleniem, wynosi ponad 35 m2.
Mając na uwadze powyższe, nie ulega wątpliwości fakt, że z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej powierzchni 35 m2 budowa przedmiotowego budynku wymagała pozwolenia na budowę, którego Skarżąca nie posiada.
Wyjątek od przewidzianej w art. 48 ust. 1 Pb konieczności nakazania rozbiórki obiektu budowlanego stanowi ust. 2 cyt. przepisu. Zgodnie z nim, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Słusznie w tym zakresie organ ustalił, że przedmiotowy budynek jest sprzeczny z obowiązującym na tym terenie mpzp. Działka znajduje się na obszarze, dla którego w § 18 pkt 1 ustalono przeznaczenie podstawowe: tereny ogródków działowych, dopuszczalne: drogi wewnętrzne, parkingi, zieleń urządzona, obiekty małej architektury, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej. Z kolei w pkt 6 planu określono zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu - zgodnie z przepisami odrębnymi dotyczącymi rodzinnych ogrodów działkowych. Z powyższego wynika, że budynek, stosownie do cyt. wcześniej art. 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 9a ustawy r.o.d., winien spełniać warunki przewidziane w definicji altany działkowej, a w szczególności nie może on przekraczać 35 m2 powierzchni zabudowy. Zatem nie było możliwe dokonanie legalizacji przedmiotowego budynku.
Nie można zgodzić się ze Skarżącą, że organ winien nakazać jej doprowadzenie budynku do stanu, w którym będzie on miał powierzchnię nie większą niż 35 m2. Skarżąca w toku całego postępowania zdawała sobie sprawę z tego, że powierzchnia budynku przekracza 35 m2 (dodatkowo miała czas na to w toku postępowania sądowego, kiedy skierowano sprawę do mediacji), jednak nie podjęła żadnych działań w tym kierunku.
Po drugie, należy zgodzić się z organem nadzoru budowlanego, że przedmiotowy budynek nie jest altaną działkową w rozumieniu art. 2 pkt 9a ustawy r.o.d. W sprawie bezsporne było (co bezpośrednio potwierdzała sama Skarżąca), że budynek służy jej do całorocznego zamieszkiwania w nim i nie może być zatem uznany za budynek rekreacyjno-wypoczynkowy. Z definicji tej wynika wprost, że budynek taki nie może służyć do całorocznego zamieszkiwania, ponieważ taki budynek wypełnia definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Stosownie do art. 3 pkt 2a Pb, przez taki budynek należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że budynek, którego rozbiórkę nakazano w poddanym kontroli postępowaniu administracyjnym, jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym i nie jest tym samym altaną działkową. Altana taka służyć może jedynie do rekreacji i wypoczynku, a nie do całorocznego zamieszkiwania w niej. Nie ma przy tym znaczenia w niniejszej sprawie okoliczność, że Skarżąca widnieje na liście osób oczekujących na przydział lokalu socjalnego. Jest to kwestia irrelewantna dla zaskarżanej decyzji.
Skutkiem powyższych ustaleń jest konstatacja, że budynek jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a ponadto powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i nie ma możliwości jego legalizacji.
Ponadto organ nakazał oprócz rozbiórki budynku rozbiórkę bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe. W § 18 pkt 10a mpzp wskazano bowiem, że odprowadzenie ścieków ma nastąpić do miejskiej sieci kanalizacyjnej, zatem istnienie tzw. szamba było niedopuszczalne.
Reasumując, zarzuty skargi były bezzasadne i organ nie naruszył żadnego ze wskazanych w niej przepisów. Organ rozpatrzył całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował prawidłową normę prawa materialnego. Organ z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania w toku postępowania odwoławczego dokonał samodzielnej oceny prawnej jak i dowodowej sprawy w jej całokształcie, a motywy swojego działania zawarł w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Tak jak tego wymaga art. 107 § 3 kpa, wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, wyjaśnił również podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu motywy oraz tok rozumowania organu, przedstawiające ocenę i proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, zostały przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne i skarga w oparciu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) podlegała oddaleniu.
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.
Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło